Kościelne modele ochrony danych osobowych

W monografii przedstawiono zagadnienie ochrony danych osobowych w kościołach i związkach wyznaniowych po rozpoczęciu stosowania ogólnego rozporządzenia o ochronie danych 25.05.2018 r. Analizie poddano nie tylko regulacje RODO, krajowe i zagraniczne akty prawa wewnętrznego dotyczące badanej problematyki, lecz także orzecznictwo TSUE i sądów krajowych. Autor omówił m.in.: genezę i ewolucję ochrony danych osobowych w kościołach, związkach wyznaniowych i wspólnotach wyznaniowych; rolę art. 91 RODO w unijnym modelu ochrony danych osobowych, w tym przesłanki umożliwiające kościołom i związkom wyznaniowym stosowanie własnych szczegółowych zasad ochrony danych osobowych; ramy prawne dla uwzględnienia statusu kościołów i związków wyznaniowych w pracach nad reformą ochrony danych osobowych; wymogi wobec odrębnych organów nadzorczych w rozumieniu art. 91 ust. 2 RODO; środki ochrony prawnej przewidziane w kościelnych aktach prawa wewnętrznego regulujących ochronę danych osobowych. Opracowanie uwzględnia rozwiązania przyjęte w aktach prawa wewnętrznego sześciu kościołów w Polsce: Kościoła katolickiego, Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej, Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej i Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz wybranych kościołów zagranicznych. Adresaci: Książka zainteresuje prawników praktyków oraz przedstawicieli nauki zajmujących się prawem UE, przetwarzaniem danych osobowych w kościołach i związkach wyznaniowych, a także pracowników podmiotów odpowiedzialnych za ochronę przetwarzania danych osobowych, członków kościelnych stowarzyszeń i fundacji dokonujących przetwarzania danych osobowych, kościelnych organów nadzorczych i publicznego organu nadzorczego.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 11 Wprowadzenie | str. 15 1. Problem badawczy pracy i jego znaczenie | str. 15 2. Założenia pracy | str. 21 3. Plan pracy | str. 23 4. Metody badawcze | str. 25 5. Uwzględnione akty prawa wewnętrznego | str. 26 Rozdział I Pojęcie i geneza ochrony danych osobowych w kościołach, związkach wyznaniowych i wspólnotach wyznaniowych | str. 35 1. Uwagi ogólne | str. 35 2. Geneza ochrony danych osobowych w kościołach, związkach wyznaniowych i wspólnotach wyznaniowych w okresie do 24.05.2018 r. | str. 38 3. Przedmiot ochrony i cele aktu prawa wewnętrznego | str. 44 4. Regulacja ochrony danych osobowych w kościołach i związkach wyznaniowych a modele stosunków państwo–kościół | str. 49 4.1. Klasyfikacja modeli stosunków państwo-kościół | str. 49 4.2. Zasada poszanowania autonomii oraz wzajemnej niezależności kościoła i państwa | str. 51 4.3. Ochrona danych osobowych w kościele jako jego zadanie własne | str. 53 5. Regulacja ochrony danych osobowych w kościołach w wybranych zagranicznych porządkach prawnych przed 25.05.2018 r. | str. 68 5.1. Niemcy | str. 70 5.2. Austria | str. 73 5.3. Włochy | str. 74 6. Ochrona danych osobowych w kościołach, związkach wyznaniowych i wspólnotach wyznaniowych w unijnym systemie ochrony danych | str. 75 6.1. Deficyt regulacyjny dyrektywy 95/46/WE | str. 75 6.2. Podstawa prawna RODO | str. 77 6.3. Traktatowa zasada poszanowania statusu kościołów i związków wyznaniowych | str. 79 6.4. Zarys historii powstania art. 91 RODO | str. 80 7. Wnioski | str. 82 Rozdział II Przesłanki stosowania art. 91 RODO | str. 85 1. Uwagi ogólne | str. 85 2. Pojęcie kościoła, związku wyznaniowego i wspólnoty wyznaniowej | str. 93 3. Szczegółowe zasady ochrony danych osobowych | str. 111 4. Dotychczasowe unormowania w wybranych kościołach w Polsce | str. 118 4.1. Kościół katolicki | str. 118 4.2. Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny | str. 127 4.3. Kościół Ewangelicko-Augsburski | str. 130 4.4. Kościół Ewangelicko-Reformowany | str. 132 4.5. Kościół Adwentystów Dnia Siódmego | str. 134 4.6. Kościół Zielonoświątkowy | str. 134 4.7. Wnioski | str. 135 5. Procedura kontroli stosowania przez kościół szczegółowych zasad ochrony danych osobowych | str. 136 6. Moment istnienia regulacji pod względem temporalnym – 24.05.2016 r. | str. 137 6.1. Data obowiązywania i stosowania zasad wymagających dostosowania | str. 137 6.2. Data dostosowania regulacji | str. 146 6.3. Możliwość zmian regulacji po 25.05.2018 r. | str. 148 7. Dostosowanie do RODO | str. 150 7.1. Brak określenia zasad, sposobu i zakresu dostosowania w art. 91 ust. 1 RODO | str. 150 7.2. Odpowiednie stosowanie zasad implementacji dyrektyw do dostosowania przepisów kościelnych do standardu RODO | str. 151 7.3. Zakres swobody przy stosowaniu kościelnych zasad ochrony danych osobowych do RODO | str. 154 7.4. Brak obowiązku zawiadamiania krajowych organów nadzorczych i Komisji | str. 156 7.5. Kontrola spełnienia przesłanek określonych w art. 91 RODO | str. 158 Rozdział III Możliwe modele regulacyjne | str. 160 1. Uwagi ogólne | str. 160 2. Systematyka i objętość regulacji | str. 161 3. Cel regulacji | str. 164 4. Zakres przedmiotowy regulacji | str. 166 5. Preambuła i motywy | str. 174 6. Katalog definicji | str. 176 7. Zasady przetwarzania danych | str. 177 8. Prawa osoby, której dane są przetwarzane | str. 183 9. Obowiązki techniczno-organizacyjne | str. 198 10. Przekazywanie danych osobowych do państw trzecich lub organizacji międzynarodowych | str. 207 11. Szczególne sytuacje związane z przetwarzaniem danych | str. 209 Rozdział IV Organ nadzorczy | str. 213 1. Uwagi ogólne – nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych w kościołach, związkach wyznaniowych i wspólnotach wyznaniowych | str. 213 2. Obowiązek poddania nadzorowi przetwarzania danych osobowych w kościołach, związkach wyznaniowych i wspólnotach wyznaniowych | str. 218 3. Brak autonomicznego modelu ochrony danych osobowych a nadzór niezależnego organu publicznego | str. 220 4. Regulacja organu odrębnego według RODO | str. 222 4.1. Uwagi ogólne | str. 222 4.2. Organy monokratyczne | str. 224 4.3. Organy kolegialne | str. 226 4.4. Organy ponadkonfesyjne | str. 226 5. Regulacja zasad postępowania odrębnego organu nadzorczego | str. 228 6. Cechy organu | str. 229 6.1. Niezależność | str. 229 6.2. Kwalifikacje członka organu i zasady wyboru | str. 238 6.3. Zadania | str. 240 6.4. Uprawnienia | str. 245 7. Sprawozdanie | str. 248 8. Właściwość odrębnego organu nadzorczego | str. 249 9. Współpraca organów nadzorczych | str. 249 Rozdział V Środki ochrony prawnej w kościelnych aktach ochrony danych osobowych | str. 251 1. Instrumenty ochrony prawnej w RODO | str. 251 2. Skarga do organu nadzorczego | str. 252 3. Kontrola sądowa rozstrzygnięć i bezczynności odrębnego organu nadzorczego | str. 257 4. Ochrona prawna przed sądem przeciwko administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu | str. 272 5. Regulacja dochodzenia roszczeń odszkodowawczych | str. 275 6. Kościelny Sąd ds. Ochrony Danych Osobowych Kościoła katolickiego w Niemczech jako wzór regulacyjny | str. 281 6.1. Uwagi ogólne | str. 281 6.2. Podstawa prawna | str. 282 6.3. Właściwość rzeczowa | str. 283 6.4. Przebieg postępowania | str. 284 6.5. Skład sądu | str. 287 6.6. Wnioski | str. 289 7. Nakładanie administracyjnych kar pieniężnych | str. 290 8. Sankcje | str. 292 9. Instrumenty prawa powszechnego wymuszające stosowanie wewnętrznych zasad ochrony danych osobowych w kościołach | str. 295 Rozdział VI Wnioski końcowe | str. 298 Bibliografia | str. 305 Wykaz aktów prawnych | str. 336 Wykaz orzecznictwa | str. 343