Mediacja w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym

Monografia jest systemowym opracowaniem dotyczącym zastosowania mediacji w sprawach administracyjnych. Przedstawia nie tylko najważniejsze etapy rozwoju mediacji w systemie prawnym oraz możliwości jej zastosowania, lecz wskazuje także przyczyny braku szerszego wykorzystania mediacji w sprawach administracyjnych. Książka zawiera analizę dogmatyczną przepisów o mediacji przed sądem administracyjnym, poglądów doktryny, orzecznictwa sądowego oraz dorobku Rady Europy w zakresie alternatywnych środków rozwiązywania sporów w sprawach administracyjnych (ADR). Przedstawia również doświadczenia wdrażania ADR w Niemczech. Autor w sposób umiejętny łączy zagadnienia teoretyczne z praktyką stosowania prawa administracyjnego oraz polubownymi środkami rozwiązywania sporów. Adresaci: Publikacja przeznaczona jest dla szerokiego kręgu odbiorców - sędziów sądów administracyjnych, urzędników administracji publicznej, adwokatów i radców prawnych, a także przedstawicieli środowisk naukowych i studentów.

Spis treści

Wykaz skrótów str. 11 Wstęp str. 15 Rozdział I Uwagi wprowadzające str. 21 1. Alternatywne środki rozwiązywania sporów - rozwój i charakterystyka str. 21 1.1. Określenie alternatywnych środków rozwiązywania sporów str. 22 1.2. Powstanie i rozwój instytucjonalny alternatywnych środków rozwiązywania sporów str. 25 1.3. Klasyfikacje alternatywnych środków rozwiązywania sporów str. 29 1.4. Mediacja str. 32 1.5. Koncyliacja str. 38 1.6. Arbitraż str. 40 1.7. Środki hybrydowe str. 41 2. Metody rozwiązywania konfliktów str. 42 2.1. Konflikt a spór str. 42 2.2. Istota alternatywnych środków rozwiązywania sporów str. 49 2.3. Podstawy aksjologiczne i prakseologiczne str. 52 2.4. Granice stosowania alternatywnych środków rozwiązywania sporów str. 58 3. Specyfika prawa administracyjnego str. 61 3.1. Charakter prawa administracyjnego str. 61 3.2. Cechy postępowania administracyjnego i sądowej kontroli administracji str. 66 3.3. Interes publiczny i prywatny, przeciwstawność oraz konieczność równoważenia str. 74 3.4. Związanie administracji prawem str. 78 4. Podsumowanie str. 81 Rozdział II Środki polubownego rozwiązywania sporów między organami administracji i podmiotami prywatnymi - doświadczenia europejskie str. 84 1. Prace Rady Europy dotyczące zastosowania alternatywnych środków rozwiązywania sporów w prawie i sądownictwie administracyjnym str. 84 1.1. Charakter działań podejmowanych przez Radę Europy str. 84 1.2. Zaangażowanie Rady Europy w zakresie prawa i sądownictwa administracyjnego str. 87 1.3. Zaangażowanie Rady Europy w propagowanie alternatywnych środków rozwiązywania sporów str. 91 1.4. Przebieg i rezultaty konferencji w Lizbonie str. 92 1.5. Prace przygotowawcze poprzedzające przyjęcie projektu zalecenia Rec (2001)9 str. 101 2. Zalecenie Rec (2001)9 w sprawie alternatywnych metod rozwiązywania sporów między organami administracyjnymi a podmiotami prywatnymi str. 103 2.1. Założenia zalecenia Rec (2001)9 str. 103 2.2. Poszczególne alternatywne środki rozwiązywania sporów między organami administracji a podmiotami prywatnymi zawarte w zaleceniu Rec (2001)9 str. 107 2.2.1. Konsultacje wewnętrzne (internal reviews) str. 107 2.2.2. Koncyliacja str. 108 2.2.3. Mediacja str. 110 2.2.4. Ugoda (rozstrzygnięcie w drodze negocjacji) str. 112 2.2.5. Arbitraż str. 112 3. Ocena wdrożenia zalecenia Rec (2001)9 str. 113 3.1. Wytyczne do zalecenia Rec (2001)9 str. 113 3.2. Konferencja w Warszawie str. 118 4. Alternatywne środki rozwiązywania sporów w sferze publicznej w praktyce niemieckiej str. 119 4.1. Konsensualne formy rozstrzygania spraw administracyjnych na przykładzie umowy administracyjnej str. 119 4.2. Możliwości wykorzystania mediacji w sprawach administracyjnych str. 122 4.3. Sposób wprowadzania mediacji do sytemu prawnego str. 124 4.4. Federalna ustawa o mediacji str. 126 4.5. Zastosowanie mediacji do rozwiązywania sporów z administracją poza sprawami rozstrzyganymi w formie decyzji str. 129 5. Podsumowanie str. 131 Rozdział III Postępowanie mediacyjne w sądach administracyjnych str. 134 1. Mediacja w zreformowanej procedurze sądowoadministracyjnej str. 134 1.1. Przyczyny wprowadzenia mediacji str. 134 1.2. Zakres stosowania mediacji str. 137 2. Cele postępowania mediacyjnego i ich ocena przez doktrynę str. 139 3. Przesłanki przeprowadzenia mediacji str. 142 3.1. Wniosek uprawnionego podmiotu str. 142 3.2. Skierowanie sprawy przez sąd str. 146 4. Mediator i uczestnicy postępowania mediacyjnego w sprawach sądowoadministracyjnych str. 151 4.1. Sędzia sprawozdawca str. 153 4.2. Referendarz sądowy str. 157 4.3. Uczestnicy mediacji str. 158 4.4. Możliwość udziału pełnomocników str. 159 5. Przebieg postępowania mediacyjnego str. 161 5.1. Posiedzenie mediacyjne - charakter str. 161 5.2. Przebieg posiedzenia mediacyjnego str. 162 5.3. Dopuszczalność przeprowadzania dowodów str. 167 5.4. Protokół mediacyjny str. 168 5.5. Charakter uzgodnień poczynionych w trakcie mediacji str. 169 6. Zakończenie mediacji i jego konsekwencje str. 171 6.1. Nieosiągnięcie przez strony porozumienia str. 171 6.2. Uzgodnienia mediacyjne i ich skutki str. 172 6.3. Konsekwencje mediacji dla dalszego przebiegu sprawy sądowoadministracyjnej str. 175 7. Mediacja a samokontrola organu - podobieństwa i różnice str. 178 8. Doświadczenia stosowania mediacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym str. 185 9. Porównanie ze standardami mediacji oraz zaleceniem Rec (2001)9 str. 188 10. Podsumowanie str. 195 Rozdział IV Polubowne metody rozwiązywania sporów w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym str. 198 1. Uwarunkowania modelu jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego str. 198 1.1. Inkwizycyjne elementy postępowania administracyjnego str. 198 1.2. Zasada praworządności str. 204 1.3. Zasada prawdy obiektywnej str. 207 1.4. Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w toku postępowania administracyjnego str. 209 1.5. Zasada zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej str. 216 1.6. Zasada czynnego udziału stron str. 219 1.7. Zasada przekonywania str. 220 1.8. Zasada ugodowego załatwiania spraw str. 222 2. Możliwości zastosowania mediacji w postępowaniu administracyjnym str. 225 3. Ugoda administracyjna str. 234 4. Samokontrola organu i odwołanie w administracyjnym toku instancji str. 238 5. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 i 155 k.p.a. str. 249 6. Postępowanie wyjaśniające, w tym rozprawa administracyjna str. 256 7. Uzgadnianie treści decyzji w poszczególnych dziedzinach prawa administracyjnego str. 264 7.1. Programy dostosowawcze w prawie ochrony środowiska str. 264 7.2. Decyzje zobowiązaniowe w prawie antymonopolowym str. 269 7.3. Możliwości szerszego zastosowania negocjacyjnych metod ustalania treści decyzji str. 272 8. Podsumowanie str. 274 Zakończenie str. 277 Orzecznictwo str. 287 Bibliografia str. 293