Odpowiedzialność biegłego rewidenta

W publikacji kompleksowo omówiono różne reżimy odpowiedzialności prawnej, którym mogą podlegać biegli rewidenci i firmy audytorskie, w związku z naruszeniem określonych norm postępowania - odpowiedzialności cywilnej, karnej, dyscyplinarnej i administracyjnej. W opracowaniu przedstawiono m.in.: odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu niewykonania bądź nienależytego wykonywania umowy (odpowiedzialność kontraktowa) lub popełnienia czynu niedozwolonego (odpowiedzialność deliktowa), analizę przepisów, które wprost lub potencjalnie odnoszą się do odpowiedzialności odszkodowawczej biegłych rewidentów, np. art. 78 ustawy o rachunkowości przewidujący odpowiedzialność karną biegłego rewidenta za sporządzenie niezgodnej ze stanem faktycznym opinii o sprawozdaniu finansowym, materialne przesłanki odpowiedzialności dyscyplinarnej, a także przebieg postępowania dyscyplinarnego, zasady odpowiedzialności karnoskarbowej, kontrolę działalności biegłych rewidentów i firm audytorskich sprawowanej przez Krajową Komisję Nadzoru i Komisję Nadzoru Audytowego. W zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej nowa ustawa: w sposób odmienny określa katalog naruszeń, które mogą być uznane za przewinienie dyscyplinarne, wydłuża termin na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego oraz termin przedawnienia karalności, wprowadza bardziej elastyczny katalog kar, skraca postępowanie odwoławcze, przewiduje odrębną ścieżkę postępowania w przypadku przewinień dyscyplinarnych popełnionych w związku z badaniem ustawowym jednostki zainteresowania publicznego. W zakresie odpowiedzialności administracyjnej nowa ustawa: wprowadza katalog naruszeń, których zaistnienie może pociągać za sobą nałożenie kary na firmę audytorską, wprowadza bardziej elastyczny katalog kar, wprowadza możliwość nałożenia określonych kar m.in. również na członków zarządu lub innego organu zarządzającego lub członków rady nadzorczej lub innego organu nadzorczego firmy audytorskiej oraz na członków zespołu wykonującego badanie podejmujących decyzję co do wyniku badania. Adresaci: Książka przeznaczona jest dla biegłych rewidentów, adwokatów, radców prawnych oraz sędziów. Zainteresuje również menedżerów podmiotów korzystających z usług biegłych rewidentów.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 11 Podziękowania | str. 13 Wstęp. Musimy umieć zarządzać ryzykiem i unikać popełniania błędów | str. 15 Rozdział I Charakterystyka zawodu biegłego rewidenta | str. 17 1. Uwarunkowania wynikające z ustawy z 11.05.2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym | str. 17 2. Uwarunkowania wynikające z krajowych standardów wykonywania zawodu | str. 20 3. Uwarunkowania wynikające z Kodeksu etyki | str. 23 Rozdział II Odpowiedzialność cywilna biegłego rewidenta | str. 29 1. Uwagi wstępne | str. 29 2. Charakter prawny - co do zasady - odpowiedzialności cywilnej biegłego rewidenta | str. 30 2.1. Wprowadzenie | str. 30 2.2. Przedstawienie wybranych poglądów doktryny | str. 31 2.3. Naruszenie przez biegłego rewidenta zasad wykonywania zawodu jako czyn niedozwolony (stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 1.12.2006 r., I CSK 315/06 i jego krytyka w literaturze) | str. 37 2.4. Skutki przyjęcia określonego reżimu odpowiedzialności odszkodowawczej | str. 41 2.4.1. Uwagi wprowadzające | str. 41 2.4.2. Reżim odpowiedzialności a kwestia winy | str. 41 2.4.3. Reżim odpowiedzialności a kwestia ciężaru dowodu winy | str. 44 2.4.4. Reżim odpowiedzialności a kwestia odpowiedzialności za inne osoby | str. 45 2.4.5. Reżim odpowiedzialności a kwestia przedawnienia roszczeń | str. 47 2.5. Próba podsumowania i odniesienie się do postulatów zgłaszanych w literaturze | str. 49 3. Kontraktowa odpowiedzialność odszkodowawcza biegłego rewidenta | str. 55 3.1. Uwagi wprowadzające | str. 55 3.2. Ustawowa modyfikacja odpowiedzialności kontraktowej wynikająca z art. 54 ustawy o biegłych rewidentach | str. 56 3.2.1. Zasada odpowiedzialności w związku z treścią art. 54 ust. 1 ustawy o biegłych rewidentach | str. 56 3.2.2. Odejście od zasady pełnego odszkodowania w związku z treścią art. 54 ust. 2 ustawy o biegłych rewidentach | str. 59 3.3. Umowne ograniczenie odpowiedzialności odszkodowawczej | str. 62 3.4. Kwestia zakresu obowiązków biegłego rewidenta. Czy biegły rewident jest zobowiązany do badania prawidłowości zastosowania przepisów prawa podatkowego przez spółkę | str. 63 4. Deliktowa odpowiedzialność odszkodowawcza | str. 67 Rozdział III Odpowiedzialność karna biegłego rewidenta | str. 71 1. Uwagi wstępne | str. 71 2. Analiza znamion przestępstwa określonego w art. 78 ustawy o rachunkowości | str. 72 2.1. Uwagi ogólne | str. 72 2.2. Opinia o sprawozdaniu finansowym jako przedmiot czynności wykonawczej | str. 79 2.3. Niezgodność ze stanem faktycznym | str. 84 3. Artykuł 78 ust. 2 ustawy o rachunkowości | str. 86 3.1. Uwagi wprowadzające | str. 86 3.2. Istota przestępstwa popełnionego nieumyślnie | str. 87 3.3. Reguły ostrożności przy badaniu sprawozdania finansowego - zagadnienia wybrane | str. 88 3.4. Odpowiedzialność za nieumyślne sporządzenie opinii niezgodnej ze stanem faktycznym | str. 91 4. Odpowiedzialność biegłego rewidenta w przypadku świadomego zniekształcenia sprawozdania finansowego przez jego autora | str. 91 5. Odpowiedzialność karnoskarbowa biegłego rewidenta | str. 93 5.1. Uwagi wprowadzające | str. 93 5.2. Artykuł 9 § 3 Kodeksu karnego skarbowego | str. 94 5.3. Odpowiedzialność biegłego rewidenta na podstawie art. 9 § 3 Kodeksu karnego skarbowego | str. 95 5.4. Odpowiedzialność za pomocnictwo w popełnieniu przestępstwa skarbowego | str. 96 Rozdział IV Odpowiedzialność dyscyplinarna biegłego rewidenta | str. 99 1. Uwagi wstępne | str. 99 2. Podstawy odpowiedzialności dyscyplinarnej biegłego rewidenta | str. 101 2.1. Naruszenie przepisów dotyczących wykonywania zawodu, zasad etyki zawodowej, niezależności lub krajowych standardów wykonywania zawodu | str. 104 2.2. Naruszenie przepisów dotyczących realizacji obowiązków związanych z przynależnością do samorządu zawodowego biegłych rewidentów | str. 129 2.3. Naruszenie przepisów dotyczących prowadzenia działalności w formie firmy audytorskiej, o której mowa w art. 46 ustawy o biegłych rewidentach, w tym jako wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej lub komandytowej | str. 130 2.4. Naruszenie przepisów dotyczących pełnienia funkcji w organach zarządzających lub nadzorczych firm audytorskich | str. 137 2.5. Odpowiedzialność na zasadzie winy | str. 137 2.6. Społeczna szkodliwość czynu | str. 139 3. Przebieg postępowania dyscyplinarnego | str. 141 4. Problematyka przedawnienia i zatarcia kar | str. 149 5. Postępowanie w sprawach przewinień dyscyplinarnych popełnionych w związku z badaniem ustawowym jednostki zainteresowania publicznego | str. 152 Rozdział V Kontrola działalności biegłych rewidentów i odpowiedzialność administracyjna | str. 155 1. Uwagi wstępne | str. 155 2. Stosowanie przepisów rozdziału 5 ustawy z 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej | str. 156 3. Stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego | str. 159 4. Kontrola wykonywana przez Krajową Komisję Nadzoru | str. 165 5. Kontrola wykonywana przez Komisję Nadzoru Audytowego | str. 173 6. Postępowanie w sprawie nałożenia kar administracyjnych na firmy audytorskie | str. 176 Wykaz aktów prawnych | str. 185 Wykaz orzecznictwa | str. 187 Inne | str. 189 Wykaz literatury | str. 191 Autorzy | str. 195