Solidarność bierna w stosunkach dłużników z wierzycielem

Publikacja stanowi kompleksowe opracowanie problematyki solidarności biernej w prawie polskim w zakresie stosunków łączących dłużników solidarnych i wierzyciela. Podejmuje ona zagadnienie systemowego ukształtowania przepisów o solidarności na tle innych pokrewnych instytucji prawa zobowiązań zakładających wielość dłużników (zobowiązania podzielne, niepodzielne, wspólne, zobowiązania in solidum). Porusza się w niej również problematykę wykładni obowiązujących przepisów o solidarności związanych z takimi kwestiami praktycznymi, jak: istnienie zobowiązań solidarnych w okresie przed ich wygaśnięciem (m.in. w kontekście skutków naruszenia zobowiązania, przedawnienia, zwolnienia z długu, odnowienia, zwłoki wierzyciela); zwolnienie dłużników solidarnych w następstwie zaspokojenia wierzyciela; zarzuty przysługujące dłużnikom solidarnym. Opracowanie zawiera analizę prawno-porównawczą solidarności dłużników, podsumowanie dotychczasowego dorobku doktryny krajowej oraz kompletny wykaz orzecznictwa związanego z poruszanymi zagadnieniami. Przedstawiona została w nim propozycja typologizacji obowiązujących przepisów o solidarności. Adresaci: Publikacja jest skierowana do sędziów, notariuszy, adwokatów, radców prawnych oraz osób zajmujących się naukowo prawem prywatnym. Zainteresuje ona również dydaktyków i doktorantów.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 11 Wprowadzenie | str. 17 Rozdział 1 Solidarność dłużników w ujęciu historycznym i prawnoporównawczym | str. 25 1.1. Prawo rzymskie | str. 25 1.2. Okres przedkodyfikacyjny | str. 30 1.3. Kodeks cywilny francuski | str. 34 1.4. Kodeks cywilny niemiecki | str. 41 1.5. Szwajcarskie prawo zobowiązań | str. 48 1.6. Europejskie prawa modelowe | str. 51 1.7. Kodeks zobowiązań | str. 58 1.8. Kodeks cywilny | str. 63 Rozdział 2 Wielość dłużników w obowiązującym systemie polskiego prawa | str. 67 2.1. Zasada formalnego źródła solidarności (art. 369 k.c.) | str. 67 2.2. Zobowiązania podzielne | str. 72 2.3. Zobowiązania niepodzielne | str. 89 2.4. Zobowiązania in solidum | str. 100 2.5. Współdziałanie dłużników w spełnieniu wspólnego świadczenia (zobowiązanie wspólne) | str. 108 2.5.1. Zarys problematyki - uwagi wprowadzające | str. 108 2.5.2. Ocena własna instytucji - stan prawny de lege lata | str. 113 Rozdział 3 Charakterystyka i znaczenie solidarności dłużników w prawie polskim | str. 127 3.1. Najważniejsze przykłady ustawowej solidarności dłużników | str. 128 3.1.1. Solidarność wynikająca z zaciągnięcia zobowiązania dotyczącego wspólnego mienia dłużników (art. 370 k.c.) | str. 128 3.1.2. Solidarność wynikająca z niepodzielności świadczenia wzajemnego (art. 380 § 2 k.c.) | str. 142 3.1.3. Solidarność łącząca dłużników deliktowych (art. 441 § 1 k.c.) | str. 148 3.1.4. Solidarność dotycząca wspólników spółki cywilnej (art. 864 k.c.) | str. 151 3.1.5. Solidarność łącząca spadkobierców i zapisobierców windykacyjnych (art. 1034 § 1, art. 10341 § 1 k.c.) | str. 155 3.1.6. Kumulatywne przystąpienie do długu | str. 159 3.1.7. Solidarność w stosunkach małżeńskich | str. 165 3.1.8. Solidarność w prawie wekslowym (art. 47 ust. 1 pr. weksl.) | str. 168 3.1.9. Solidarność łącząca spółkę jawną i uczestniczących w niej wspólników (art. 22 § 2 w zw. z art. 31 § 1 k.s.h.) | str. 172 3.1.10. Solidarność w stosunkach poręczycielskich (art. 881 k.c.) | str. 175 3.1.11. Pozostałe przykłady solidarności | str. 179 3.2. Typologizacja solidarności dłużników | str. 181 3.2.1. Trójpodział solidarności w ujęciu Horsta Ehmanna | str. 181 3.2.2. Dotychczasowe stanowisko nauki | str. 186 3.2.3. Ocena własna zagadnienia - zarys przyjętej koncepcji | str. 188 3.2.4. Szczególny przypadek solidarności gwarancyjnej | str. 203 3.2.4.1. Koncepcja odpowiedzialności za dług cudzy | str. 204 3.2.4.2. Koncepcja solidarności odpowiedzialności | str. 213 3.2.4.3. Dylemat "akcesoryjności w solidarności" | str. 218 3.2.5. Uzasadnienie regresu w stosunkach solidarnych | str. 225 Rozdział 4 Konstrukcja solidarności dłużników | str. 234 4.1. Spór wokół konstrukcji solidarności | str. 234 4.1.1. Dotychczasowe stanowisko nauki | str. 234 4.1.2. Koncepcja wielości zobowiązań solidarnych | str. 241 4.2. Źródło powstania solidarności korealnej | str. 251 Rozdział 5 Zobowiązania solidarne w okresie przed zaspokojeniem wierzyciela | str. 256 5.1. Zasada indywidualizacji zobowiązań solidarnych | str. 256 5.2. Zagadnienie tożsamości rodzajowej przedmiotu świadczenia | str. 268 5.3. Naruszenie zobowiązania przez jednego z dłużników solidarnych | str. 272 5.3.1. Dotychczasowe stanowisko nauki | str. 272 5.3.2. Zasada indywidualizacji jako norma prawna dyspozytywna | str. 276 5.3.3. Brak spełnienia świadczenia w terminie | str. 283 5.3.4. Niemożliwość świadczenia | str. 288 5.3.5. Nienależyte wykonanie zobowiązania | str. 292 5.3.5.1. Roszczenie o usunięcie wady bądź wymianę rzeczy na wolną od wad | str. 293 5.3.5.2. Uprawnienie do obniżenia wysokości należnej zapłaty | str. 298 5.4. Przedawnienie w zobowiązaniach solidarnych | str. 302 5.5. Zwolnienie z długu i zrzeczenie się solidarności | str. 314 5.6. Odnowienie solidarnego zobowiązania | str. 327 5.7. Zwłoka wierzyciela wobec dłużników solidarnych | str. 340 5.8. Przelew wierzytelności w stosunkach solidarnych | str. 351 5.9. Przejęcie solidarnego długu | str. 360 5.10. Skutki ugody zawartej z dłużnikiem solidarnym | str. 370 5.11. Zabezpieczenie zobowiązań solidarnych prawami akcesoryjnymi | str. 379 5.12. Jednostronna rezygnacja z zobowiązań solidarnych | str. 390 5.12.1. Uwagi wprowadzające | str. 390 5.12.2. Solidarność korealna | str. 396 5.12.2.1. Jednostronna rezygnacja ze wszystkich zobowiązań solidarnych | str. 396 5.12.2.2. Jednostronna rezygnacja ze wszystkich zobowiązań solidarnych wobec realizacji przesłanek na gruncie jednego z nich | str. 398 5.12.2.3. Jednostronna rezygnacja z jednego z zobowiązań solidarnych | str. 403 5.12.3. Solidarność ochronna | str. 409 5.12.4. Solidarność gwarancyjna | str. 410 5.12.5. Sposób dokonania jednostronnej rezygnacji | str. 413 Rozdział 6 Wygaśnięcie zobowiązań solidarnych w następstwie zaspokojenia wierzyciela | str. 416 6.1. Ius electio | str. 416 6.2. Zaspokojenie interesu wierzyciela | str. 423 6.2.1. Uwagi wprowadzające | str. 423 6.2.2. Potrącenie | str. 430 6.2.3. Świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum) | str. 440 6.2.4. Złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego | str. 448 6.2.5. Konfuzja | str. 459 6.2.6. Spełnienie świadczenia przez osobę trzecią | str. 467 6.3. Wielokrotne świadczenie na rzecz wierzyciela | str. 482 Rozdział 7 Problematyka zarzutów przysługujących dłużnikom solidarnym | str. 488 7.1. Zarzuty dostępne dla dłużników solidarności korealnej i ochronnej | str. 488 7.2. Zarzuty dostępne dłużnikom solidarności gwarancyjnej | str. 497 7.3. Zarzut braku powstania jednego z zobowiązań solidarnych | str. 512 7.4. Skutki wyroku korzystnego wydanego w odniesieniu do jednego z dłużników solidarnych | str. 527 Wnioski końcowe | str. 549 Bibliografia | str. 565 Skorowidz | str. 581