Specyfika, pomiar oraz znaczenie własności intelektualnej i jej ochrony

Głównym celem teoretycznym niniejszej pracy jest usystematyzowanie, przedstawienie, a także krytyczna analiza istniejących w literaturze ekonomicznej poglądów oraz badań dotyczących własności intelektualnej i jej ochrony. Cel empiryczny stanowi opisanie i ocena specyfiki oraz znaczenia własności intelektualnej we współczesnej gospodarce. Celem utylitarnym jest natomiast włączenie się w dyskusję nad unikalnym charakterem własności intelektualnej oraz jej rolą i znaczeniem we współczesnej gospodarce. Praca składa się z czterech rozdziałów. W rozdziale pierwszym przedstawiono miejsce własności intelektualnej i jej ochrony we współczesnej ekonomii. Rozdział drugi dotyczy poszczególnych rodzajów własności intelektualnej. Pomiar znaczenia i ochrony własności intelektualnej jest przedmiotem rozważań zawartych w rozdziale trzecim. Treścią rozdziału czwartego jest analiza własności intelektualnej i jej ochrony w kontekście wzrostu gospodarczego oraz jego czynników, w szczególności: innowacji, zagranicznych inwestycji bezpośrednich i handlu zagranicznego (rozumianych jako główne kanały oddziaływania ochrony własności intelektualnej na gospodarkę).

Spis treści

Wstęp 7 Rozdział 1 Specyfika własności intelektualnej i praw własności intelektualnej 11 1.1. Zasoby materialne i niematerialne w gospodarce 11 1.2. Własność, własność intelektualna oraz prawa własności intelektualnej 16 1.3. Cechy własności intelektualnej i praw własności intelektualnej 20 1.4. Uzasadnienie ochrony własności intelektualnej we współczesnej teorii ekonomii 27 1.5. Prawo, ekonomia, instytucje i własność intelektualna 32 1.6. Krytyka własności intelektualnej i praw własności intelektualnej 37 Rozdział 2 Rodzaje praw własności intelektualnej i ich ochrona 48 2.1. Źródła ochrony praw własności intelektualnej 48 2.2. Systematyka wewnętrzna prawa własności intelektualnej oraz katalog praw własności intelektualnej 52 2.3. Charakterystyka rodzajów własności intelektualnej 56 2.4. Systemy ochrony praw własności intelektualnej 64 2.4.1. System ochrony praw autorskich i pokrewnych 64 2.4.2. Ochrona sui generis 71 Rozdział 3 Pomiar znaczenia i ochrony własności intelektualnej 74 3.1. Metody wyceny własności intelektualnej (poziom mikroekonomiczny) 74 3.2. Rejestracja praw własności intelektualnej 77 3.2.1. Ochrona patentowa / patent na wynalazek 77 3.2.2. Ochrona wzoru użytkowego / prawo ochronne na wzór użytkowy 91 3.2.3. Ochrona wzoru przemysłowego / prawo z rejestracji wzoru przemysłowego 94 3.2.4. Rejestracja i ochrona znaku towarowego 95 3.2.5. Ochrona i rejestracja oznaczenia geograficznego 101 3.2.6. Prawa wynikające z systemu ochrony odmian roślin / wyłączne prawo hodowcy, tzw. quasi-patent 103 3.2.7. Prawo sui generis twórców baz danych 108 3.2.8. Inne źródła informacji 109 3.3. Prawo autorskie – sposoby pomiaru 110 3.4. Miary ochrony własności intelektualnej 113 3.4.1. Miary szczegółowe – indeksy dotyczące patentów i wzorów użytkowych 114 3.4.2. Miary przestrzegania i ochrony praw własności intelektualnej 116 3.5. Alternatywne miary znaczenia i ochrony praw własności intelektualnej – miary łamania praw własności intelektualnej 119 3.5.1. Kryteria klasyfikacji naruszeń własności intelektualnej i piractwa 122 3.5.2. Instytucje badające naruszenia własności intelektualnej na świecie 124 3.5.3. Przegląd miar alternatywnych 125 Rozdział 4 Rola ochrony praw własności intelektualnej w gospodarce 130 4.1. Ochrona praw własności intelektualnej a wzrost gospodarczy 130 4.1.1. Rodzaje własności intelektualnej a wzrost gospodarczy 131 4.2. Kanały wpływu ochrony własności intelektualnej na gospodarkę 135 4.2.1. Znaczenie i rola innowacji 135 4.2.2. Zagraniczne inwestycje bezpośrednie 140 4.2.3. Handel zagraniczny i porozumienia międzynarodowe 145 4.2.4. Wielkość rynku 147 4.3. Zróżnicowanie poziomu ochrony praw własności intelektualnej 149 4.3.1. Ochrona praw własności intelektualnej w krajach o różnym poziomie dochodu 149 4.3.2. Model North-South i jego implikacje 153 4.3.3. Znaczenie ochrony własności intelektualnej dla wiedzy tradycyjnej 156 4.4. Kontrowersje wokół ochrony własności intelektualnej 161 4.4.1. Długość ochrony praw własności intelektualnej 161 4.4.2. Prawo ochrony własności intelektualnej a prawo ochrony konkurencji 166 4.4.3. Porozumienie Anti-Counterfeiting Trade Agreement – ACTA 168 4.4.4. Przyszłość ochrony praw własności intelektualnej 171 Zakończenie 177 Bibliografia 183