Utwór architektoniczny jako przedmiot prawa autorskiego

Publikacja jest pierwszym na polskim rynku opracowaniem dotyczącym utworu architektonicznego w prawie autorskim. Autor szczegółowo omawia m.in.: wzajemne relacje pojęcia utworu i architektury, jakie dobra niematerialne stanowią utwory architektoniczne w rozumieniu prawa autorskiego, które składniki utworu architektonicznego podlegają ochronie prawa autorskiego. Analiza twórczości architektonicznej obejmuje ponadto twórczość niesamoistną, gdy na chronioną formę utworu składa się twórczość wielu osób, a wkład przynajmniej jednej z nich można przypisać do dziedziny architektury. Adresaci: Publikacja zainteresuje zarówno prawników specjalistów z zakresu własności intelektualnej, jak i architektów.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 17 Rozdział I Utwór architektoniczny - pojęcie | str. 23 1. Architektura - cechy | str. 24 1.1. Organizowanie przestrzeni poprzez budowle | str. 24 1.2. Zaspokajanie potrzeb materialnych (użytkowość) | str. 29 1.3. Zdolność zaspokajania potrzeb duchowych | str. 30 1.4. Podsumowanie | str. 32 2. Architektura sensu stricto i architektura sensu largo | str. 32 2.1. Urbanistyka | str. 36 2.2. Utwór architektoniczno-urbanistyczny | str. 37 2.3. Architektura wnętrz | str. 39 2.4. Architektura krajobrazu | str. 41 2.5. Architektura ogrodów (architektura ogrodowa) | str. 42 2.6. Mała architektura | str. 43 2.7. Zapożyczanie terminu "architektura". Architektura okrętów | str. 44 2.8. Podsumowanie | str. 45 3. Architektura a inne rodzaje sztuk plastycznych | str. 46 3.1. Architektura a rzeźba | str. 47 3.2. Graficzne przedstawienia architektury | str. 56 4. "Utwór architektoniczny" w przepisach ustawy o prawie autorskim | str. 63 5. Struktura dzieła architektury | str. 69 5.1. Funkcja, konstrukcja, forma | str. 70 5.1.1. Funkcja | str. 71 5.1.2. Konstrukcja | str. 73 5.1.3. Forma | str. 75 5.1.4. Podsumowanie | str. 88 5.2. Architektura a teoria warstwowej budowy utworu | str. 90 5.2.1. Treść utworu architektonicznego | str. 92 5.2.2. Warstwa formy | str. 97 5.2.3. Podsumowanie | str. 101 6. Problem "architektoniczności" utworu na gruncie ustawy o prawie autorskim | str. 102 6.1. Cecha dobra niematerialnego? | str. 102 6.2. Cecha nośnika? | str. 104 6.3. Utwór architektoniczny jako utwór "przeznaczony do budowania"? | str. 105 6.4. "Architektoniczność" jako cecha sposobu eksploatacji | str. 106 6.4.1. Dzieło architektury (budowla) a utwór | str. 106 6.4.2. "Utwór architektoniczny" - niezdefiniowana kategoria normatywna | str. 107 6.4.3. "Utwór architektoniczny" - utwór eksploatowany w sposób architektoniczny | str. 108 7. "Utwór architektoniczny" - wnioski | str. 108 7.1. Pojęcie utworu architektonicznego | str. 108 7.2. Utwór architektoniczny a inne kategorie utworów | str. 110 7.3. Połączenia utworów różnych kategorii | str. 114 Rozdział II Uzasadnienie ustanowienia prawa autorskiego a przedmiot ochrony. Dzieła architektury w konwencji berneńskiej | str. 117 1. Uzasadnienie prawa autorskiego a przedmiot ochrony | str. 117 1.1. Wynagrodzenie za prace | str. 119 1.2. Osobowość twórcy | str. 121 1.3. Utylitaryzm. Produktywność intelektualna | str. 126 1.3.1. Produktywność intelektualna w dziedzinie architektury | str. 129 1.3.2. Utylitaryzm a polskie prawo autorskie | str. 133 1.4. Prawo podstawowe do udziału w życiu kulturalnym | str. 133 1.5. Prawo autorskie w konstytucji RP | str. 142 1.5.1. Prawo autorskie a własność | str. 143 1.5.2. Prawo autorskie a prawo do kultury | str. 150 1.5.3. Majątkowe prawo autorskie - prawo do kultury czy zasada wolności majątkowej? | str. 154 1.6. Wspólny rynek - motyw harmonizacji prawa autorskiego w Unii Europejskiej | str. 157 1.7. Uzasadnienie ochrony a przedmiot prawa autorskiego. Podsumowanie | str. 165 2. Geneza autorskoprawnej ochrony dzieł architektury w konwencji bernenskiej | str. 172 3. "Artystyczny charakter". Utwór architektoniczny jako dzieło sztuki | str. 177 4. Podsumowanie | str. 179 Rozdział III "Utwór" w ustawie o prawie autorskim | str. 183 1. Przedmiot prawa autorskiego | str. 183 2. Przejaw działalności twórczej | str. 184 3. Indywidualny charakter | str. 187 4. Wytwór ludzkiego intelektu | str. 195 5. Jedność utworu | str. 198 6. Znaczenie katalogu dla wykładni pojęcia utworu | str. 200 Rozdział IV Indywidualny charakter dzieła architektury | str. 205 1. Indywidualny charakter - utworu czy jego nośnika? | str. 205 1.1. Utwór, nośnik, ustawienie | str. 205 1.2. Skala - właściwość utworu czy jego nośnika? | str. 206 1.3. Dostosowanie do otoczenia | str. 208 1.3.1. Otoczenie jako kryterium oceny indywidualnego charakteru dzieła | str. 209 1.3.2. Otoczenie jako składnik utworu | str. 210 1.3.3. Otoczenie jako wytyczna projektowania | str. 213 1.4. Światło | str. 213 1.5. Podsumowanie | str. 215 2. Wytyczne konstrukcji i funkcji a indywidualny charakter utworu | str. 215 3. Kształtowanie się standardów w architekturze | str. 220 3.1. Wymagania zamawiającego | str. 220 3.2. Ekonomizacja | str. 221 3.3. Wymogi zastanego środowiska | str. 222 3.4. Wymagania prawne | str. 223 3.5. Możliwości techniki i inżynierii | str. 224 3.6. Domena publiczna | str. 225 3.7. Podsumowanie | str. 228 4. Wykluczenie standardu | str. 228 5. Zakres ochrony utworu architektonicznego | str. 235 5.1. Wyłączenie ochrony idei | str. 236 5.1.1. Pomysł w architekturze | str. 241 5.1.2. Styl w architekturze | str. 242 5.1.3. Ochrona pomysłów a Kodeks Etyki Zawodowej Architektów | str. 243 5.2. Ochrona funkcji i konstrukcji | str. 246 5.3. Ochrona fragmentów budowli | str. 252 6. Podsumowanie | str. 253 Rozdział V Twórczość niesamoistna | str. 255 1. Postacie, konsekwencje i kryteria rozróżniania | str. 255 2. Opracowanie, plagiat i inspiracja w architekturze | str. 258 3. Twórczość niesamoistna w dziedzinie architektury | str. 263 3.1. Twórczość niesamoistna na etapie powstawania utworu architektonicznego | str. 264 3.1.1. Twórczość zależna | str. 264 3.1.2. Współautorstwo | str. 268 3.2. Przeróbki utworów ucieleśnionych w budowli | str. 269 3.2.1. Przebudowy | str. 269 3.2.2. Kontynuacje | str. 271 3.2.3. Rewaloryzacje, rekonstrukcje, renowacje | str. 273 3.2.4. Miniatury i problem twórczości przez eliminacje | str. 275 3.3. Niebudowlane przeróbki utworów ucieleśnionych w budowlach | str. 277 3.4. Architektura jako treść utworów z innych dziedzin twórczości | str. 283 3.4.1. Malarstwo i rysunek | str. 284 3.4.2. Fotografia | str. 284 3.4.3. Dzieło audiowizualne | str. 288 3.4.4. Dzieło literackie | str. 289 4. Podsumowanie | str. 289 Rozdział VI Przepisy szczególne dotyczące utworów architektonicznych | str. 291 1. Konwencja berneńska | str. 291 2. Ustawa o prawie autorskim | str. 295 2.1. Dozwolony użytek prywatny | str. 296 2.2. Istotne interesy twórcze | str. 298 2.3. Nieprzystąpienie do rozpowszechniania | str. 302 2.4. Nadzór autorski | str. 305 2.4. Nabycie egzemplarza projektu | str. 312 2.5. Odbudowa i remont obiektu budowlanego | str. 315 2.6. Ustawy wczesniejsze | str. 317 2.7. Podsumowanie | str. 320 Rozdział VII Utwór architektoniczny a przepisy szczególne dotyczące utworów plastycznych | str. 323 1. Stosowanie przepisów dotyczących utworów plastycznych w odniesieniu do utworów utrwalonych w postaci budowli | str. 323 1.1. Koncepcja I. Utwór architektoniczny nie jest utworem plastycznym w świetle ustawy | str. 325 1.2. Koncepcja II. Budowla może ucieleśniać twórczość plastyczna i architektoniczna | str. 329 1.3. Koncepcja III. Każdy utwór architektoniczny to utwór plastyczny | str. 332 1.4. Podsumowanie | str. 335 2. Droit de suite i pozostałe przepisy dotyczące utworów plastycznych | str. 336 3. Utwory związane z architektura (rysunki, projekty, modele) | str. 340 4. Podsumowanie | str. 342 Wnioski końcowe | str. 345 Bibliografia | str. 353