Zarządzanie personelem pielęgniarskim w podmiotach leczniczych. Zagadnienia wybrane

Książka prezentuje aktualne zagadnienia dotyczące funkcjonowania placówek ochrony zdrowia i ich zespołów pielęgniarskich w odniesieniu do współczesnych problemów organizacji ochrony zdrowia. Wielopłaszczyznowe ujęcie tematu bazujące na doświadczeniach zawodowych autorów pozwala na zapoznanie się z konkretnymi przykładami rozwiązań organizacyjnych, wynikami ich zastosowania w praktyce oraz oceną ich skuteczności. Publikacja składa się z dwóch części, w których przedstawiono m.in.: kształtowanie bezpiecznego i zdrowego miejsca pracy kadry pielęgniarskiej w podmiotach leczniczych; różnice pomiędzy zatrudnieniem pracowniczym a niepracowniczym personelu pielęgniarskiego; specyfikę relacji pielęgniarka-pacjent oraz specyfikę działań zespołów lekarsko-pielęgniarskich; praktyczne aspekty pracy pielęgniarki w lecznictwie ambulatoryjnym w zakresie podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej; metody szacowania zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską, doskonalenie i rozwój zawodowy pielęgniarek, organizowanie stanowisk pracy oraz organizowanie opieki nad pacjentem i dbanie o jej jakość w szpitalach; zagadnienia z zakresu pielęgniarstwa rehabilitacyjnego. Adresaci: Książka adresowana jest do osób zarządzających szpitalami, menedżerskiej kadry pielęgniarskiej oraz pielęgniarek zatrudnionych w podmiotach leczniczych, w szczególności w szpitalach. Opracowanie może być również przydatne pielęgniarkom odbywającym studia pierwszego i drugiego stopnia na wydziałach pielęgniarstwa, a także w ramach kształcenia przed- i podyplomowego. "(...) utwór obejmujący kompleksowo i dość szeroko problematykę pracy pielęgniarek, aktualną i ważną, wypełnia lukę na rynku wydawniczym, stanowiąc swoiste kompendium wiedzy". Prof. zw. dr hab. n. med. Marian Sygit

Spis treści

Wykaz skrótów str. 13 Wstęp str. 15 Rozdział i Zarządzanie i przywództwo w pionie pielęgniarskim w szpitalu str. 19 1. Wprowadzenie str. 19 2. Misja szpitala jako element planowania strategicznego str. 19 3. Misja pielęgniarstwa str. 24 4. Zarządzanie podmiotem leczniczym i stanowiska kierownicze str. 25 5. Struktury organizacyjne podmiotów leczniczych str. 29 5.1. Struktura funkcjonalna str. 34 5.2. Struktura oddziałowa str. 36 5.3. Struktura zespołowa str. 38 5.4. Struktura sieciowa str. 38 5.5. Struktura macierzowa (matrycowa) str. 39 6. Przywództwo a wizerunek szpitala str. 42 7. Style kierowania str. 43 8. System ordynatorski i system konsultancki str. 44 Piśmiennictwo str. 46 Rozdział II Zatrudnienie w podmiocie leczniczym str. 49 1. Wprowadzenie str. 49 2. Zatrudnienie pracownicze str. 50 3. Zatrudnienie niepracownicze str. 59 4. Podsumowanie str. 66 Piśmiennictwo str. 66 Rozdział III Kształtowanie środowiska pracy kadry pielęgniarskiej w podmiotach leczniczych str. 70 1. Wprowadzenie str. 70 2. Identyfikacja czynników kształtujących optymalne rozwiązania ergonomiczne na stanowiskach pielęgniarskich str. 72 3. Właściwości miejsca pracy kadry pielęgniarskiej w podmiotach leczniczych str. 78 4. Psychofizyczne obciążenie procesem pracy kadry pielęgniarskiej str. 82 5. Kształtowanie systemu organizacji procesu pracy personelu pielęgniarskiego z perspektywy ergonomii str. 87 6. Podsumowanie str. 92 Piśmiennictwo str. 94 Rozdział IV Zarządzanie potencjałem ludzkim kadry pielęgniarskiej w szpitalach str. 97 1. Wprowadzenie str. 97 2. Uwarunkowania i organizacja zarządzania potencjałem ludzkim w szpitalach str. 99 3. Procedury i techniki zarządzania potencjałem ludzkim kadry pielęgniarskiej w szpitalach str. 107 3.1. Planowanie kadry pielęgniarskiej str. 107 3.2. Rekrutacja i selekcja kadry pielęgniarskiej str. 110 3.3. Ocena okresowa kadry pielęgniarskiej str. 115 3.4. Rozwój kadry pielęgniarskiej str. 121 4. Podsumowanie str. 126 Piśmiennictwo str. 127 Rozdział V podstawy zarządzania opieką pielęgniarską w międzynarodowej firmie medycznej str. 129 1. Założenia programu "pacjent w centrum Opieki" w firmie Medicover str. 129 1.1. Informacje wstępne str. 129 1.2. Program "pacjent w centrum Opieki" jako realizacja założeń modelu Patient-Centered Medical Home str. 130 1.3. Lekarz prowadzący str. 132 1.4. Praca zespołowa str. 132 1.5. Całościowa opieka nad zdrowiem pacjenta str. 133 1.6. Koordynacja opieki str. 133 1.7. Bezpieczna platforma internetowa Medicover on-line str. 134 1.8. Jakość i bezpieczeństwo oraz system oceny efektywności str. 134 1.9. Szybki dostęp pacjenta do porady medycznej str. 135 2. Porównanie opieki tradycyjnej do programu "pacjent w centrum Opieki" str. 136 2.1. Tradycyjny model opieki str. 136 2.2. Potrzeba zmian modelu tradycyjnego str. 139 2.3. Zmiany w polskim ustawodawstwie str. 139 3. Rola zawodowa pielęgniarki jako koordynatora opieki str. 141 3.1. Wykonywanie zawodu pielęgniarki str. 141 3.2. Rola pielęgniarki w programie "pacjent w centrum Opieki" str. 142 3.3. Rekrutacja pielęgniarek na stanowisko koordynatora opieki str. 151 4. Korzyści z realizacji holistycznego programu "pacjent w centrum Opieki" str. 152 4.1. Jeden lekarz prowadzący str. 152 4.2. Praca zespołowa lekarzy i pielęgniarek str. 153 4.3. Udział pielęgniarki w procesie opieki nad pacjentem str. 153 4.4. Dostęp pacjentów do opieki podstawowej str. 154 4.5. Całościowe podejście do problemów zdrowotnych pacjenta str. 155 4.6. Koordynacja diagnostyki i konsultacji specjalistycznych str. 156 4.7. Ciągłość leczenia str. 156 4.8. Zadowolenie pacjentów str. 156 4.9. Zadowolenie członków zespołów opieki podstawowej str. 157 5. Trudności w realizacji i potrzeby związane ze zmianą str. 157 5.1. Zmiany operacyjne str. 157 5.2. Przystosowanie systemów informatycznych str. 159 5.3. Wpływ na zachowania pacjentów str. 160 5.4. Ocena satysfakcji pacjenta str. 160 Piśmiennictwo str. 161 Rozdział VI Zarządzanie personelem pielęgniarskim w Wielkiej Brytanii str. 163 1. Wprowadzenie do specyfiki pielęgniarstwa brytyjskiego str. 163 2. Kształcenie pielęgniarek str. 166 2.1. Kształcenie przeddyplomowe str. 166 2.2. Uzyskanie rejestracji w Nursing and Midwifery Council NMC - prawa do wykonywania zawodu str. 168 2.3. Kształcenie podyplomowe - Continuous Professional Development CPD str. 169 3. Organizacja ochrony zdrowia str. 171 4. Organizacja pracy pielęgniarek str. 172 4.1. Wprowadzenie do pracy induction programme, mentoring str. 173 4.2. Rozwiązania organizacyjne - primary nursing, nursing team, link nurses, multidisciplinary team str. 177 4.3. Samodzielność zawodowa str. 178 4.4. Kwalifikacje i kompetencje menedżerów w pielęgniarstwie str. 179 4.5. Kto może zostać menedżerem w pielęgniarstwie brytyjskim str. 179 5. Rekrutacja na stanowiska menedżerskie str. 181 6. Rola menedżerów w codziennej praktyce str. 182 7. Podsumowanie str. 183 Piśmiennictwo str. 183 Rozdział VII Zarządzanie relacjami pielęgniarka-pacjent w usługach medycznych str. 185 1. Wprowadzenie str. 185 2. Marketing relacyjny i jego rola w kształtowaniu jakości usług medycznych str. 186 2.1. Działania posprzedażne str. 189 2.2. Jakość usług zdrowotnych str. 190 3. Specyfika relacji pielęgniarka-pacjent str. 195 3.1. Promocja zdrowia str. 195 3.2. Coaching zdrowotny i coaching koleżeński str. 196 3.3. CRM (Customer Relationship Management) i PRM (Patient Relationship Management) str. 198 3.4. Empatia u pielęgniarek wobec cierpienia pacjentów str. 201 3.5. Syndrom wypalenia zawodowego u pielęgniarek str. 203 3.5.1. Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu str. 207 Piśmiennictwo str. 210 Rozdział VIII Zespoły lekarsko-pielęgniarskie w systemie opieki nad przewlekle chorym str. 215 1. Choroby przewlekłe str. 215 1.1. Definicja choroby przewlekłej str. 215 1.2. Najczęstsze przyczyny chorób przewlekłych str. 216 1.3. Chorzy przewlekle w polsce str. 216 1.4. Wpływ choroby przewlekłej na pacjenta, jego rodzinę, otaczające go środowisko str. 218 1.5. Wpływ choroby przewlekłej pacjentów na personel medyczny str. 219 2. Opieka zespołu lekarsko-pielęgniarskiego nad chorym przewlekle str. 220 2.1. Opieka holistyczna nad przewlekle chorym str. 220 2.2. Szkolenie zespołów lekarsko-pielęgniarskich str. 220 3. Praca w zespołach str. 221 4. Szkolenie pacjenta i pomocnika rodzinnego str. 224 4.1. Trening podstawowy pacjenta przygotowywanego do leczenia przewlekłego ciągłą domową dializą otrzewnową (cDDO) str. 224 4.2. Zakres wymagań edukacyjnych str. 225 4.3. Ocena wiedzy nabytej str. 225 4.4. Metoda szkolenia str. 226 4.5. Zmodyfikowane cele szkolenia str. 226 4.6. Modyfikacja materiału edukacyjnego str. 227 4.7. Poziom wymagań str. 227 4.8. Zmodyfikowane kryteria oceny wiedzy nabytej pacjenta (ocena holistyczna) str. 229 4.9. Ocena osiągnięć pacjenta szkolonego str. 229 4.10. Oczekiwane wyniki str. 231 5. Stan zagrożenia zespołem wypalenia personelu medycznego oraz pacjenta i jego rodziny wobec choroby przewlekłej str. 232 6. Kierunki ewolucji dla funkcjonowania systemu opieki zespołowej nad chorym przewlekle str. 233 7. Zagrożenia dla funkcjonowania idei zespołów lekarsko-pielęgniarskich jako systemu opieki nad chorym przewlekle str. 233 8. Podsumowanie str. 233 Piśmiennictwo str. 234 Rozdział IX praktyczne aspekty pracy pielęgniarki w lecznictwie ambulatoryjnym w zakresie podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej str. 235 1. Wprowadzenie str. 235 2. Podstawowa opieka zdrowotna str. 236 2.1. Proces przyjęcia pacjenta w podstawowej opiece zdrowotnej str. 237 2.2. Wyznaczenie terminu wizyty pacjenta str. 238 2.3. Zbieranie wywiadu od pacjenta str. 238 2.4. Wizyta w gabinecie lekarskim str. 240 3. Praca pielęgniarki w gabinecie zabiegowym a zadania pielęgniarki rodzinnej str. 242 3.1. Zadania pielęgniarki w poradni pediatrycznej str. 243 4. Pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania w strukturze podstawowej opieki zdrowotnej str. 246 5. Ambulatoryjna opieka specjalistyczna str. 248 5.1. Zasady udzielania świadczeń specjalistycznych str. 248 5.2. Zadania pielęgniarki w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej str. 249 6. Centralna rejestracja jako warunek sprawnego działania opieki ambulatoryjnej str. 253 7. Podsumowanie str. 255 Piśmiennictwo str. 255 Rozdział X Strategia rozwoju pielęgniarstwa w podmiocie leczniczym str. 257 1. Wprowadzenie str. 257 2. Struktura pionu, cele, zadania str. 257 3. Wpływ samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych, konsultantów krajowych oraz wojewódzkich w dziedzinach pielęgniarstwa, wymogów NFZ na strukturę organizacyjną oraz zadania pionu pielęgniarek str. 264 4. Założenia organizacyjne w realizacji funkcji kierowniczych w zakresie planowania, organizowania, przewodzenia, motywowania, kontrolowania - zadania, zasoby kadrowe, wyposażenie stanowisk pracy, uprawnienia str. 267 Piśmiennictwo str. 272 Rozdział Xi pielęgniarskie zasoby kadrowe w podmiocie leczniczym str. 274 1. Wprowadzenie str. 274 2. Planowanie zatrudnienia pielęgniarek str. 274 3. Metody szacowania zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską str. 275 4. Mechanizmy zapewniające zasoby kadrowe dostosowane do aktualnego zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską: alokacja personelu, system zastępstw, wzrost lub zmniejszenie zatrudnienia str. 277 5. Program adaptacji społeczno-zawodowej str. 279 6. Przeszkolenie po przerwie w wykonywaniu zawodu pielęgniarki str. 288 7. Konkursy na stanowiska kierownicze str. 292 Piśmiennictwo str. 295 Rozdział XII Doskonalenie, rozwój zawodowy pielęgniarek i organizowanie stanowisk pracy str. 297 1. Wprowadzenie str. 297 2. Zakładowe i oddziałowe plany szkoleń - uwzględniające wymogi kwalifikacyjne oraz specyfikę opieki nad pacjentem str. 297 3. Motywowanie pracowników do podnoszenia kwalifikacji: powiązanie systemu wynagrodzeń z poziomem kwalifikacji str. 300 4. Program rozwoju zawodowego obejmujący działania wpływające na poziom wiedzy, umiejętności oraz postawę zawodową str. 302 5. Organizowanie stanowisk pracy na podstawie obowiązujących przepisów prawa polskiego oraz dyrektywy Unii europejskiej str. 303 5.1. Zasoby lokalowe, sprzętowe, dokumentacja str. 303 5.2. Odzież robocza oraz środki ochrony indywidualnej str. 308 5.3. Zasady bezpiecznego przemieszczania pacjentów str. 310 5.4. Bezpieczeństwo pielęgniarki na stanowisku pracy: ekspozycje zawodowe, urazy, agresja słowna lub fizyczna pacjentów stanowiąca naruszenie praw pielęgniarki przewidzianych jak dla funkcjonariusza publicznego str. 313 5.5. Przerwy oraz odpoczynek w pracy na stanowisku pielęgniarki str. 318 5.6. Dbałość o kończyny górne i kończyny dolne przez personel pielęgniarski. System komunikacji z pacjentem (system przyzywowy), urządzenia monitorujące stan pacjenta, system kamer, obuwie a poziom zmęczenia pielęgniarki na stanowisku pracy str. 319 5.7. Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu str. 321 Piśmiennictwo str. 324 Rozdział XIII Organizowanie opieki nad pacjentem i jakość opieki pielęgniarskiej str. 328 1. Wprowadzenie str. 328 2. Planowanie opieki nad pacjentem a uprawnienia pielęgniarki do samodzielnego udzielania świadczeń bez zlecenia lekarskiego str. 328 3. Proces pielęgnowania str. 330 4. Informowanie pacjenta o jego prawach str. 335 5. Przestrzeganie praw pacjenta ze szczególnym uwzględnieniem prawa pacjenta do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej sprawowanej przez pielęgniarkę w ramach umowy cywilno-prawnej str. 338 6. Realizacja zleceń lekarskich przez pielęgniarki str. 340 7. Jakość opieki pielęgniarskiej str. 343 7.1. Tworzenie oraz monitorowanie procedur postępowania pielęgniarskiego str. 343 Piśmiennictwo str. 351 Rozdział XIV pielęgniarstwo rehabilitacyjne. Udział pielęgniarki w rehabilitacji pacjentów z niewydolnością narządu ruchu i niewydolnością sensoryczną str. 352 1. Zadania pielęgniarki w rehabilitacji przyłóżkowej pacjentów czasowo i przewlekle unieruchomionych str. 352 1.1. Przyczyny hipokinezji i akinezji str. 355 1.2. Skutki przewlekłego unieruchomienia pacjenta str. 356 1.3. Rehabilitacja przyłóżkowa-ruchowa pacjenta przewlekle leżącego str. 358 1.3.1. Łóżko wielofunkcyjne str. 361 1.3.2. Terapia ułożeniowa str. 363 1.3.3. P rofilaktyka zmian na skórze str. 366 1.3.4. Zapobieganie zmianom w układzie żylnym. Interakcja heparyn z żywnością str. 369 1.4. Rehabilitacja przyłóżkowa-oddechowa str. 371 2. Rehabilitacja domowa pacjentów z przewlekłą niewydolnością ruchową - organizacja i zadania pielęgniarki rodzinnej str. 379 3. Rehabilitacja w procesie pielęgnowania pacjentów z unieruchomieniem zewnętrznym. Unieruchomienie zewnętrzne w chirurgii rekonstrukcyjnej jest metodą leczenia znoszącą możliwość wykonania ruchu str. 381 4. Rehabilitacja osób niepełnosprawnych sensorycznie str. 384 5. Rehabilitacja w procesie pielęgnowania osób głuchych i niedosłyszących str. 387 6. Rehabilitacja przyłóżkowa w procesie pielęgnowania pacjenta po udarze mózgu str. 387 7. Rehabilitacja lecznicza w procesie pielęgnowania pacjentów po pierwotnej alloplastyce stawu biodrowego str. 390 Piśmiennictwo str. 393 O autorach str. 395