Czynniki społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw – ujęcie systemowe

Niniejsza monografia stanowi odpowiedź na brak wiedzy w obszarze czynników CSR oraz systemowych zależności pomiędzy nimi. Prezentuje identyfikację czynników CSR w nurtach ekonomii neoklasycznej, ekonomii instytucjonalnej i ekonomii behawioralnej. Zawiera też rozwinięcie podejścia metodologicznego pozwalającego na poprawne zorganizowanie podejścia multidyscyplinarnego do badania zjawiska CSR. Obszerne badania własne przedstawione w książce ukazują, które czynniki instytucjonalne, organizacyjne i indywidualne są istotne dla stopnia zaangażowania badanych przedsiębiorstw w CSR oraz jakie interakcje występują pomiędzy czynnikami tych poziomów.

Spis treści

Wstęp 9 Rozdział 1. Ewolucja i systematyzacja koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu 19 1.1. Odpowiedzialność społeczna jako ścieżka równowagi pomiędzy rynkiem a państwem – perspektywa dominująca na wczesnym etapie rozwoju koncepcji CSR 19 1.2. Odpowiedzialność społeczna jako element strategii przedsiębiorstwa – perspektywa dominująca od drugiej połowy lat 70. 34 1.3. „Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa” jako termin naukowy w świetle prób systematyzacji koncepcji CSR 49 1.4. Systemowe podejście do analizy czynników CSR 53 Rozdział 2. Czynniki społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w paradygmacie ekonomii głównego nurtu 58 2.1. Autorska propozycja modelu czynników CSR w neoklasycznej teorii przedsiębiorstwa 58 2.1.1. Systemowe relacje z otoczeniem jako środowisko kreacji wartości dla właścicieli 58 2.1.2. CSR jako argument funkcji decyzji interesariuszy przedsiębiorstwa 69 2.2. Teorie pomocnicze w procesie badania związku pomiędzy CSR a wartością dla właścicieli 89 2.3. Ocena przydatności ekonomii neoklasycznej dla teoretycznej identyfikacji czynników CSR 99 Rozdział 3. Czynniki społecznej odpowiedzialności w paradygmacie ekonomii instytucjonalnej 102 3.1. Integracja ekonomicznych i społecznych wymiarów ludzkiego zachowania w obszarze gospodarowania w nauce ekonomii 102 3.2. Cztery poziomy instytucji O. Williamsona jako czynniki legitymizacji 110 3.3. Napięcie instytucjonalne w obszarze społecznej odpowiedzialności biznesu 121 3.4. Ocena przydatności ekonomii instytucjonalnej do teoretycznej identyfikacji czynników CSR 125 Rozdział 4. Czynniki społecznej odpowiedzialności biznesu w paradygmacie ekonomii behawioralnej 128 4.1. Powstanie i rozwój ekonomii behawioralnej jako efekt krytyki neoklasycznej koncepcji racjonalności 128 4.2. Podejście behawioralne w analizie zachowania kooperatywnego w obszarze dóbr publicznych 134 4.3. Modularna analiza indywidualnego poziomu CSR w świetle ekonomii behawioralnej dóbr publicznych 138 4.4. Podejście behawioralne w analizie zachowania menedżerów w perspektywie adaptacji strategii CSR 146 4.5. Ocena potencjału ekonomii behawioralnej do teoretycznej identyfikacji czynników CSR 159 Rozdział 5. Metateoretyczne założenia projektowania badań w obszarze CSR 163 5.1. Ujęcia paradygmatyczne czynników CSR 163 5.2. Model opisowy czynników społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa 175 Rozdział 6. Ramy koncepcyjne badań własnych w świetle wstępnej oceny praktyk CSR 180 6.1. Praktykowanie CSR w XXI wieku i ocena przedsiębiorstw polskich 180 6.2. Ramy koncepcyjne badań własnych 193 6.3. Czynniki instytucjonalne CSR występujące na wyższych poziomach instytucji 197 6.4. Czynniki instytucjonalne CSR występujące na poziomie ładu 211 6.5. Czynniki organizacyjne CSR 215 6.6. Czynniki indywidualne CSR 234 Rozdział 7. Czynniki CSR w praktyce polskich przedsiębiorstw niefinansowych – wyniki badań własnych 244 7.1. Wybór metody pozyskania danych o CSR dla celów badawczych 244 7.2. Zmienna zależna – poziom zaangażowania w CSR 249 7.3. Zmienne niezależne uwzględnione w badaniach własnych 255 7.4. Metoda estymacji parametrów modelu czynników CSR 267 7.5. Rezultaty i dyskusja 272 Zakończenie 297 Aneks 309 Literatura 317 Spis równań 381 Spis rysunków 383 Spis tabel 385