Język kultura technologia

Książka wpisuje się w nurt prac poświęconych terminologiom różnych dziedzin. Przedmiotem badań są wybrane działy polskiej i francuskiej terminologii inżynierii biomedycznej. Przyjmując szeroką perspektywę badań, autorka analizuje terminologię biomedyczną z różnych punktów widzenia: słowotwórczego, terminologicznego i ontologicznego, semantycznego, kognitywnego, analizy tekstu oraz socjoterminologicznego. Ukazuje, jakie mechanizmy terminotwórcze są wykorzystywane – w sposób świadomy lub nie – przez użytkowników danego języka specjalistycznego, i porównuje tendencje panujące w językach należących do dwóch odmiennych obszarów kulturowych i cywilizacyjnych. Analiza zgromadzonych terminów pozwoliła również autorce na ukazanie pewnych nowych i ciekawych zjawisk językowych zachodzących we współczesnej nauce, związanych m.in. z interdyscyplinarnością inżynierii biomedycznej. Kaja Gostkowska – absolwentka Instytutu Filologii Romańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, doktor nauk humanistycznych, pracuje w Zakładzie Translatologii na wrocławskiej Romanistyce. Jej zainteresowania naukowe obejmują terminologię pojmowaną jako odrębna dyscyplina naukowa oraz terminologie różnych dziedzin nauki.

Spis treści

Wstęp / 9 1. Terminologia jako dyscyplina badawcza / 9 2. Badania nad terminologią w języku polskim i francuskim / 11 2.1. Status polszczyzny i francuszczyzny / 11 2.2. Stan badań terminologicznych w zarysie / 12 3. Inżynieria biomedyczna / 15 3.1. Zakres badań inżynierii biomedycznej / 15 3.2. Biomechanika i biomateriały / 17 4. Interdyscyplinarny charakter inżynierii biomedycznej / 20 4.1. Kształtowanie się języka interdyscyplinarnego obszaru badań / 20 4.2. Zagadnienie dziedziny w badaniach terminologicznych / 23 4.3. Interdyscyplinarny obszar badań / 23 5. Cel pracy. Struktura pracy. Materiał badawczy / 25 I. Terminologia biomedyczna. Ujęcie formalne / 29 1. Wstęp / 29 2. Przegląd wybranych klasyfikacji mechanizmów tworzenia nowych słów / 31 2.1. Wybrane klasyfikacje z literatury polskojęzycznej / 32 2.2. Wybrane klasyfikacje z literatury francuskojęzycznej / 43 2.3. Podział mechanizmów tworzenia nowych słów przyjęty do analizy terminologii biomedycznej / 61 3. Analiza formalna polskiej i francuskiej terminologii biomedycznej / 64 3.1. Matryce zewnątrzjęzykowe / 64 3.2. Matryce wewnątrzjęzykowe / 74 4. Podsumowanie / 104 II. Terminologia biomedyczna. Ujęcie pojęciowe i semantyczne / 106 1. Wstęp / 106 2. Przegląd wybranych opracowań teoretycznych dotyczących pojęciowego i semantycznego wymiaru terminów / 108 2.1. Wusterowska koncepcja pojęcia / 109 2.2. Termin jako rodzaj znaku według Marii Teresy Cabré / 110 2.3. Pojęcie i archipojęcie / 111 2.4. Pojęcie a signifié / 113 2.5. System pojęciowy / 115 3. Mikrosystemy pojęciowe w badanej terminologii / 116 3.1. Mikrosystem pojęciowy rodzajów urządzeń ortopedycznych / 116 3.2. Mikrosystem pojęciowy właściwości biomateriałów / 135 4. Pojęcia nazwane w języku / 146 4.1. Jedno pojęcie a kilka nazw. Synonimia w terminologii / 146 4.2. Jedno nazwanie a kilka pojęć. Polisemia w terminologii / 152 4.3. Rożne sposoby konceptualizacji tego samego pojęcia w języku polskim i francuskim / 156 5. Punkt widzenia w terminologii. Termin — pojęcie — ładunek znaczeniowy / 159 5.1. Punkt widzenia wyrażony expressis verbis / 161 5.2. Definicje / 162 5.3. Specjalistyczny kontekst użycia / 163 5.4. Porównania / 164 6. Podsumowanie / 167 III. Terminologia biomedyczna. Ujęcie socjoterminologiczne / 169 1. Wstęp / 169 1.1. Uzasadnienie socjolingwistycznego podejścia do terminologii / 169 1.2. Cele badania socjoterminologicznego / 171 1.3. Polityka językowa w teorii / 173 1.4. Badanie ankietowe / 175 2. Polityka językowa w Polsce i we Francji / 180 2.1. Polskie i francuskie ustawodawstwo dotyczące kwestii językowych / 181 2.2. Nadzór terminologiczny w Polsce i we Francji / 186 2.3. Wnioski płynące z porównania polityki językowej prowadzonej w Polsce i we Francji / 195 3. Wyniki ankiety przeprowadzonej wśród polskich i francuskich specjalistów inżynierii biomedycznej / 197 3.1. Naukowiec wobec wyboru języka / 197 3.2. Wokół nowych terminów / 206 3.3. Podsumowanie ankiety / 217 4. Podsumowanie / 218 Zakończenie / 220 Resumé / 224 Indeks osób / 226 Bibliografia / 228 1. Teksty źródłowe / 228 2. Opracowania / 229 3. Słowniki / 234 4. Inne źródła / 234 Aneksy / 237 1. Klasyfikacje słowotwórcze / 238 1.1. Klasyfikacje słowotwórcze w literaturze polskojęzycznej / 238 1.2. Klasyfikacje słowotwórcze w literaturze francuskojęzycznej / 240 1.3. Podział mechanizmów tworzenia nowych słów przyjęty do analizy terminologii biomedycznej / 242 2. Indeksy terminów wraz ze źródłami / 243 2.1. Indeks polskich terminów biomedycznych (porządek alfabetyczny) / 243 2.2. Indeks francuskich terminów biomedycznych (porządek alfabetyczny) / 250 3. Glosariusz polskich i francuskich terminów biomedycznych / 257 3.1. Glosariusz polskich terminów biomedycznych / 257 3.2. Glosariusz francuskich terminów biomedycznych / 263 Table des matieres / 270