Kontrola podatkowa działalności gospodarczej

Kontrola podatkowa działalności gospodarczej wypełnia lukę na rynku wydawniczym, związaną z licznymi zmianami przepisów w zakresie zasad kontroli podatkowej i dostarcza niezbędnej wiedzy dla szerokiej grupy odbiorców. Publikacja została napisana przez pryzmat doświadczenia praktycznego autorów – sędziów sądów administracyjnych, którzy na co dzień stosują przepisy z zakresu kontroli podatkowej przedsiębiorców, dzięki czemu w prosty i przejrzysty sposób przedstawiają zawiłe przepisy związane z procedurą kontrolną. Z książki dowiedz się m.in. o: kontroli podatkowej – jednej z form kontroli i nadzoru nad działalnością gospodarczą przedsiębiorców – opartej na regulacjach zawartych w Ordynacji podatkowej i Prawie przedsiębiorców; procedurze i trybie dokonywania kontroli działalności gospodarczej, która ma być przeprowadzana na zasadach określonych w Prawie przedsiębiorców, a w zakresie nieuregulowanym tą ustawą – w ustawach szczególnych. Opracowanie wychodzi naprzeciw oczekiwaniom zarówno przedsiębiorców, którzy poddawani są procesowi kontroli podatkowej, jak i pracowników aparatu skarbowego, którzy prowadzą te kontrole. Stanowi ona również niezbędne kompendium wiedzy, ukazujące w sposób klarowny i usystematyzowany problemy natury prawnej, z jakimi stykają się obie strony kontroli podatkowej. W publikacji przedstawiono m.in.: zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli; obowiązki organów związane z realizacją uprawnień kontrolowanych; ograniczenia czasowe kontroli przedsiębiorcy; skargę na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej; stwierdzenie nierzetelności i wadliwości ksiąg podatkowych; wyłączenie stosowania przepisów o prowadzeniu więcej niż jednej kontroli oraz o czasie trwania kontroli w przypadku wybranych rodzajów działalności; prawa i obowiązki stron wynikające z podstawowych zasad Ordynacji podatkowej; sprzeciw jako środek zaskarżenia czynności organów w kontroli podatkowej; obowiązki organów podatkowych w zakresie ochrony danych osobowych; zmiany dotyczące wymiany informacji podatkowych z innymi państwami. W pracy znajdziesz również m.in.: pogłębioną i poszerzoną interpretację norm prawa przedsiębiorców; analizę problemów, z którymi borykają się w trakcie kontroli podatkowej zarówno przedsiębiorcy, jak i pracownicy organów podatkowych i skarbowych, prowadzoną głównie z punktu widzenia prawidłowej wykładni prawa – nie tylko literalnego brzmienia przepisów, lecz również zgodności z ich wykładnią systemową i celowościową; interpretację przepisów ustaw regulujących problematykę kontroli podatkowej przedsiębiorców, najnowszego orzecznictwa sądów krajowych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, poglądy doktryny. Adresaci: Książka jest przeznaczona dla przedsiębiorców, doradców podatkowych, radców prawnych, pracowników działów finansowo-księgowych przedsiębiorstw, sędziów sądów administracyjnych oraz pracowników administracji skarbowej. Będzie cennym źródłem wiedzy dla przedstawicieli nauki, studentów i osób zainteresowanych rozwiązywaniem problemów natury prawnej w zakresie kontroli podatkowej.

Spis treści

Wykaz skrótów ............................................................................................................. 9 Wstęp .............................................................................................................................. 13 Rozdział 1. Zakres stosowania Prawa przedsiębiorców w kontroli podatkowej ............ 17 1.1. Podmiotowy i przedmiotowy zakres stosowania ustawy ........................ 17 1.1.1. Definicja przedsiębiorcy.................................................................. 20 1.1.2. Definicja działalności gospodarczej .............................................. 24 1.1.3. Wyłączenia działalności gospodarczej spod rygorów Prawa przedsiębiorców ............ 28 1.2. Kontrola w ujęciu Prawa przedsiębiorców ................................................. 37 1.2.1. Istota kontroli sprawowanej przez organy administracji publicznej .............. 38 1.2.1. Kontrola działalności gospodarczej a kontrola podatkowa ....... 39 1.3. Obowiązek stosowania rygorów Prawa przedsiębiorców w innych procedurach kontrolnych ................................................... 41 1.3.1. Kontrola podatkowa a postępowanie podatkowe ....................... 43 1.3.2. Kontrola podatkowa a czynności sprawdzające .......................... 46 1.3.3. Kontrola podatkowa a kontrola celno-skarbowa ........................ 53 1.4. Organy właściwe do przeprowadzenia kontroli podatkowej przedsiębiorców ............... 57 Rozdział 2. Podjęcie czynności kontrolnych i zasady ich prowadzenia ................................. 63 2.1. Analiza prawdopodobieństwa naruszenia prawa ..................................... 64 2.1.1. Analiza ryzyka w Prawie przedsiębiorców .................................. 64 2.1.2. Analiza ryzyka w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej .................... 65 2.1.3. Schemat procedur kontroli w Biuletynie Informacji Publicznej ..................... 67 2.2. Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli ......................................... 67 2.2.1. Uwagi ogólne .................................................................................... 67 2.2.2. Terminy ............................................................................................. 69 2.2.3. Elementy zawiadomienia ................................................................ 71 2.2.4. Przypadki braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli .................... 71 2.2.5. Informacja o braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli ........................ 80 2.3. Wszczęcie kontroli podatkowej ................................................................... 81 2.3.1. Moment wszczęcia kontroli podatkowej ...................................... 81 2.3.2. Natychmiastowe wszczęcie kontroli podatkowej ........................ 84 2.3.3. Imienne upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej ................... 88 2.3.4. Konsekwencje wszczęcia kontroli podatkowej ............................ 89 2.4. Zasady prowadzenia czynności kontrolnych ............................................ 91 2.4.1. Zasada jednej kontroli ..................................................................... 91 2.4.2. Czas trwania kontroli ...................................................................... 94 2.4.2.1. Ograniczenia czasowe kontroli przedsiębiorcy ........... 94 2.4.2.2. Przedłużenie i zawieszenie czasu trwania kontroli .... 99 2.4.2.3. Brak ograniczeń czasu kontroli ..................................... 102 2.4.2.4. Skarga na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej ................. 103 2.4.2.5. Wyłączenie stosowania przepisów o prowadzeniu więcej niż jednej kontroli oraz o czasie trwania kontroli w przypadku wybranych rodzajów działalności ................. 107 2.4.3. Zasada prowadzenia czynności kontrolnych u przedsiębiorcy ........... 107 2.4.4. Zasada sprawności kontroli ............................................................ 112 2.4.5. Zasada odszkodowania ................................................................... 114 2.4.6. Zasada wyłączenia ponownej kontroli ......................................... 118 Rozdział 3. Uprawnienia i obowiązki stron w kontroli podatkowej ............................ 121 3.1. Uwagi wstępne ............................................................................................... 121 3.2. Prawa i obowiązki stron wynikające z podstawowych zasad Ordynacji podatkowej ............. 122 3.3. Prawa kontrolowanych przedsiębiorców .................................................... 133 3.4. Obowiązki organów związane z realizacją uprawnień kontrolowanych ................ 140 3.5. Uprawnienia organów kontrolnych ............................................................ 140 3.5.1. Instrumenty prawne do prowadzenia kontroli w sposób szybki i efektywny ........... 141 3.5.2. Instrumenty prawne ułatwiające przeprowadzenie postępowania dowodowego ........ 144 3.6. Obowiązki przedsiębiorców związane z realizacją uprawnień kontrolujących .......... 149 3.7. Prowadzenie książki kontroli – uprawnienia i obowiązki stron kontroli przedsiębiorcy ..................................................... 149 3.8. Prawo przedsiębiorcy do reprezentacji przez osobę upoważnioną lub pełnomocnika ............... 159 3.8.1. Osoba upoważniona do reprezentowania przedsiębiorcy ......... 159 3.8.2. Pełnomocnik w kontroli podatkowej przedsiębiorcy ................. 166 3.9. Kara porządkowa i grzywna jako środki zabezpieczające sprawne i efektywne prowadzenie kontroli ........................................ 176 3.9.1. Kara porządkowa ............................................................................. 177 3.9.2. Grzywna ............................................................................................ 181 3.10. Obowiązki organów podatkowych w zakresie ochrony danych osobowych .............. 183 Rozdział 4. Gromadzenie materiału dowodowego w trakcie kontroli podatkowej ............ 187 4.1. Ogólna charakterystyka postępowania dowodowego .............................. 187 4.1.1. Uwagi wstępne.................................................................................. 187 4.1.2. Legalność dowodów......................................................................... 191 4.1.3. Dowody przed sądem administracyjnym .................................... 196 4.2. Akta kontroli podatkowej ............................................................................. 202 4.2.1. Udostępnianie akt kontroli podatkowej ....................................... 203 4.2.2. Odmowa udostępniania akt kontroli podatkowej ...................... 207 4.3. Dowód z rachunku bankowego ................................................................... 211 4.4. Przesłuchanie strony ..................................................................................... 217 4.5. Opinie biegłych .............................................................................................. 220 4.6. Zeznania świadków ....................................................................................... 226 4.6.1. Forma zeznań świadka .................................................................... 227 4.6.2. Zawiadomienie kontrolowanego o przeprowadzaniu dowodu z przesłuchania świadka ..................................... 228 4.6.3. Zdolność do występowania w charakterze świadka ................... 229 4.7. Oględziny ........................................................................................................ 232 4.8. Spis z natury ................................................................................................... 235 4.9. Księgi podatkowe ........................................................................................... 237 4.9.1. Uwagi ogólne .................................................................................... 237 4.9.2. Stwierdzenie nierzetelności i wadliwości ksiąg podatkowych .... 239 4.10. Pomoc prawna ................................................................................................ 242 4.10.1. Pomoc prawna krajowa ................................................................... 242 4.10.2. Uzgodnienia z obcymi władzami w sprawie kontroli podatkowych ................ 244 4.10.3. Ustawa o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami .............. 248 4.10.4. Wymiana informacji w zakresie podatku VAT ........................... 252 4.10.5. Współpraca na podstawie dwustronnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz wymianie informacji podatkowych .......... 255 4.11. Przeprowadzanie dowodu przez organy skarbowe na żądanie strony ....... 256 Rozdział 5. Zaskarżanie czynności organów w kontroli podatkowej ....................... 265 5.1. Zaskarżanie czynności organów w procedurach kontrolnych ............... 265 5.2. Sądowa kontrola czynności organów skarbowych i podatkowych ........ 266 5.3. Zaskarżanie bezczynności i przewlekłości kontroli podatkowej ........... 269 5.4. Sprzeciw jako środek zaskarżenia czynności organów w kontroli podatkowej ......... 274 5.4.1. Regulacja prawna instytucji sprzeciwu ........................................ 274 5.4.2. Formalne przesłanki wniesienia sprzeciwu ................................. 278 5.4.3. Przywrócenie terminu na wniesienie sprzeciwu......................... 281 5.4.4. Procedura rozpatrywania sprzeciwów.......................................... 284 5.4.5. Sposób liczenia terminów w sprawach sprzeciwów .................... 288 5.4.6. Praktyka postępowania organów ze sprzeciwami wnoszonymi bez podstawy prawnej ............................................. 290 5.4.7. Kognicja sądów administracyjnych w zakresie sprzeciwów ............ 301 Rozdział 6. Zakończenie kontroli podatkowej ....................................................... 311 6.1. Protokół z czynności kontrolnych .............................................................. 311 6.2. Elementy protokołu kontroli........................................................................ 313 6.3. Wzruszenie treści protokołu kontroli ......................................................... 318 6.4. Sprostowanie protokołu kontroli ................................................................ 322 6.5. Zaskarżenie protokołu kontroli ................................................................... 324 6.6. Prawo kontrolowanego do korekty deklaracji podatkowej ..................... 327 Wnioski końcowe ......................................................................................................... 333 Bibliografia.................................................................................................................... 339 O Autorach .................................................................................................................... 343