Legitymacja procesowa w postępowaniu cywilnym

Książka jako pierwsza na rynku wydawniczym w szerokim ujęciu prezentuje problematykę legitymacji procesowej, która stanowi podstawowe pojęcie procesowe niezdefiniowane w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Autor podejmuje próbę przedstawienia koncepcji tej instytucji, co uzasadnione jest nie tylko jej znaczeniem dla przebiegu postępowania, lecz wynika przede wszystkim z poważnych kontrowersji istniejących zarówno w doktrynie, jak i judykaturze. Ułatwi to rozwiązywanie praktycznych problemów związanych z samym pojęciem legitymacji procesowej, skutkami jej braku oraz określeniem relacji z innymi istotnymi instytucjami procesowymi. W opracowaniu omówiono ponadto problematykę legitymacji w postępowaniach nieprocesowym, zabezpieczającym i egzekucyjnym. Zaprezentowano także bogate orzecznictwo sądów powszechnych i Sądu Najwyższego oraz postulaty de lege ferenda dotyczące legitymacji procesowej. W lepszym zrozumieniu omawianych zagadnień czytelnikom pomogą zastosowane schematy. Adresaci: Publikacja jest przeznaczona szczególnie dla prawników praktyków: sędziów, adwokatów i radców prawnych. Będzie również przydatna dla nauczycieli akademickich i studentów prawa.

Spis treści

Wykaz skrótów| str. 11 Wstęp| str. 13 Rozdział 1 Pojęcie i rodzaje legitymacji procesowej| str. 17 1.1. Pojęcie legitymacji| str. 17 1.1.1. Definicje doktryny| str. 17 1.1.2. Definicja legitymacji w ujęciu judykatury| str. 30 1.2. Podstawa prawna legitymacji procesowej| str. 33 1.3. Rodzaje legitymacji| str. 40 1.4. Krytyka koncepcji wyjaśniających istotę legitymacji procesowej| str. 53 1.5. Proponowane stanowisko co do definicji i podziałów legitymacji procesowej| str. 58 1.6. Legitymacja procesowa materialna a legitymacja procesowa formalna| str. 70 1.7. Postulaty de lege ferenda dotyczące prawnej regulacji legitymacji procesowej| str. 73 Rozdział 2 Legitymacja formalna| str. 75 2.1. Relacje między legitymacją formalną i materialną a stosunkiem prawnym| str. 75 2.2. Legitymacja formalna a stosunek procesowy| str. 77 2.3. Legitymacja formalna rodzajowa i szczególna| str. 79 2.4. Legitymacja procesowa formalna wynikająca wprost z przepisu prawa| str. 80 2.4.1. Uwagi wstępne| str. 80 2.4.2. Przypadki podstawienia procesowego| str. 85 2.4.2.1. Zarządca nieruchomości| str. 85 2.4.2.2. Kurator spadku| str. 86 2.4.2.3. Reprezentant grupy w postępowaniu grupowym| str. 88 2.4.2.4. Syndyk masy upadłościowej| str. 90 2.4.3. Legitymacja procesowa formalna wynikająca wprost z przepisu prawa| str. 96 2.4.4. Legitymacja formalna wyinterpretowana z przepisów prawa| str. 102 2.5. Rozróżnienie przypadków szczególnej zdolności sądowej od występowania jako strony osób, którym została przyznana legitymacja procesowa formalna| str. 105 Rozdział 3 Legitymacja publiczna| str. 109 3.1. Uwagi wstępne| str. 109 3.2. Prokurator| str. 109 3.3. Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka| str. 115 3.4. Organizacje pozarządowe, Państwowa Inspekcja Pracy, powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów| str. 116 Rozdział 4 Legitymacja procesowa a podstawowe pojęcia z prawa cywilnego materialnego i formalnego| str. 121 4.1. Legitymacja a stosunek prawny| str. 121 4.1.1. Pojęcie stosunku prawnego| str. 121 4.1.2. Stosunek cywilnoprawny| str. 123 4.1.3. Sprawa cywilna a stosunek cywilnoprawny| str. 124 4.1.4. Stosunek obligacyjny| str. 125 4.1.5. Stosunek prawnorzeczowy| str. 126 4.1.6. Stosunki rodzinnoprawne| str. 128 4.1.7. Stosunki z zakresu prawa pracy| str. 130 4.1.8. Stosunki z zakresu ubezpieczeń społecznych| str. 131 4.2. Legitymacja procesowa a stosunek procesowy| str. 132 4.3. Legitymacja a przedmiot procesu| str. 134 4.4. Legitymacja procesowa a zdolność sądowa| str. 141 4.5. Pojęcie strony a legitymacja procesowa| str. 150 4.6. Legitymacja procesowa a zdolność procesowa| str. 151 4.7. Legitymacja procesowa a współuczestnictwo procesowe| str. 158 4.8. Zdolność postulacyjna a legitymacja procesowa| str. 161 4.9. Legitymacja procesowa a interwencja uboczna| str. 162 4.10. Legitymacja procesowa a interwencja główna| str. 163 4.11. Legitymacja procesowa a reprezentacja w procesie| str. 164 4.12. Legitymacja procesowa a podstawienie procesowe| str. 167 4.13. Legitymacja procesowa a wniesienie środka zaskarżenia lub środków ochrony prawnej| str. 169 4.14. Legitymacja procesowa a legitymacja do dokonywania czynności prawnych| str. 174 4.15. Legitymacja procesowa a prawo do sądu| str. 176 4.16. Legitymacja procesowa a procesy fikcyjne| str. 178 4.17. Legitymacja procesowa a zarząd majątkiem wspólnym lub przedmiotem majątkowym| str. 179 4.18. Wadliwe oznaczenie strony a legitymacja procesowa| str. 180 4.19. Przekształcenie strony a legitymacja procesowa| str. 183 4.20. Nadużycie prawa do powództwa a legitymacja procesowa| str. 184 4.21. Legitymacja procesowa a stan sprawy w toku oraz powaga rzeczy osądzonej| str. 187 4.22. Legitymacja do dokonania czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia| str. 190 4.23. Legitymacja procesowa w sprawach z powództwa o ustalenie stosunku prawnego lub prawa| str. 191 4.24. Legitymacja w sprawach o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa| str. 197 Rozdział 5 Skutki braku legitymacji procesowej| str. 199 5.1. Oddalenie powództwa lub odrzucenie pisma| str. 199 5.2. Brak legitymacji procesowej a inne przyczyny oddalenia powództwa| str. 203 5.3. Legitymacja procesowa w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji| str. 203 5.4. Chwila orzekania o legitymacji procesowej| str. 210 5.5. Wydanie wyroku mimo braku legitymacji procesowej| str. 212 5.6. Dopuszczalność pouczeń stron o możliwości uzupełnienia legitymacji| str. 214 5.7. Stwierdzenie braku legitymacji procesowej przed sądem drugiej instancji| str. 217 5.8. Utrata legitymacji procesowej| str. 222 5.9. Zarzut braku legitymacji w przypadku zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji| str. 224 5.10. Zarzut braku legitymacji procesowej po uprawomocnieniu się orzeczenia| str. 225 Rozdział 6 Legitymacja procesowa a zmiany podmiotowe w procesie| str. 235 6.1. Sanowanie legitymacji procesowej w wyniku zmian podmiotowych| str. 235 6.2. Następstwo prawne mortis causa| str. 236 6.3. „Uzupełnienie” lub „zmiana” stron inter vivos| str. 237 6.4. Zbycie rzeczy lub prawa| str. 244 Rozdział 7 Legitymacja procesowa w postępowaniach odrębnych| str. 247 7.1. Sprawy małżeńskie| str. 247 7.2. Legitymacja w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi| str. 254 7.3. Legitymacja procesowa w postępowaniach przyspieszonych| str. 255 7.4. Legitymacja w sprawach o naruszenie posiadania| str. 262 7.5. Legitymacja w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów oraz regulacyjnych| str. 264 Rozdział 8 Legitymacja w postępowaniu nieprocesowym| str. 265 Rozdział 9 Legitymacja w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym| str. 269 9.1. Postępowanie zabezpieczające| str. 269 9.2. Postępowanie egzekucyjne| str. 270 Wnioski i postulaty de lege ferenda| str. 275 Bibliografia| str. 283 Orzecznictwo| str. 287