Dochodzenie roszczeń związanych z mobbingiem, dyskryminacją i molestowaniem

W książce w sposób kompleksowy przedstawiono problematykę dochodzenia roszczeń związanych z mobbingiem, dyskryminacją i molestowaniem. Przedstawiono pełne spektrum roszczeń, które mogą być dochodzone w związku z mobbingiem lub dyskryminacją. Wskazano przyczyny niewielkiej skuteczności dochodzenia tych roszczeń przed sądem i omówiono pozasądowe sposoby rozwiązania konfliktu pracowniczego powstałego na tle powyższych zjawisk, w tym rozstrzygnięcie sporu w ramach procedur wewnątrzzakładowych. W szerokim zakresie wykorzystane zostało orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych. Sformułowano też postulaty de lege ferenda. Adresaci: Opracowanie jest przeznaczone dla adwokatów i radców prawnych reprezentujących strony w sprawach mobbingowych i dyskryminacyjnych. Będzie przydatne także dla pracodawców, którzy uzyskają informacje, w jaki sposób bronić się przed nieuzasadnionymi zarzutami w sprawie mobbingu lub stosowania dyskryminacji oraz jak realizować skuteczną politykę antymobbingowa. Książka powinna zainteresować również pracowników, którzy z lektury dowiedzą się, dlaczego lepiej jest doprowadzić do rozwiązania konfliktu na drodze procedur wewnątrzzakładowych, niż skierować sprawę do sądu.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 11 Wstęp | str. 13 Rozdział 1 Mobbing, dyskryminacja i molestowanie jako patologiczne zjawiska w miejscu pracy | str. 15 1.1. Uwagi wstępne | str. 15 1.2. Mobbing | str. 16 1.3. Dyskryminacja | str. 33 1.4. Molestowanie | str. 41 1.5. Molestowanie seksualne | str. 43 1.6. Nierówne traktowanie | str. 45 1.7. Mobbing i dyskryminacja a inne zjawiska w miejscu pracy | str. 48 1.8. Zbieg patologicznych zachowań w miejscu pracy | str. 50 1.9. Mobbing i dyskryminacja a prawo karne | str. 54 1.10. Podsumowanie | str. 56 Rozdział 2 Rozwiązywanie konfliktów przed dochodzeniem roszczeń | str. 58 2.1. Uwagi wstępne | str. 58 2.2. Spór a konflikt | str. 61 2.3. Rozwiązanie konfliktu a dochodzenie roszczeń | str. 63 2.4. Sposoby rozwiązania konfliktu w miejscu pracy | str. 65 2.5. Rozwiązanie konfliktu w drodze negocjacji z mobberem | str. 69 2.6. Zasady prowadzenia negocjacji | str. 79 2.7. Rozwiązanie konfliktu w drodze mediacji prowadzonej w zakładzie pracy | str. 83 2.8. Rozwiązanie konfliktu w drodze procedur obowiązujących w zakładach pracy | str. 86 2.9. Negocjacje a mediacja | str. 94 2.10. Podsumowanie | str. 100 Rozdział 3 Roszczenia przysługujące pracownikowi z tytułu mobbingu, dyskryminacji i molestowania | str. 102 3.1. Uwagi wstępne | str. 102 3.2. Pojęcie roszczenia | str. 104 3.3. Roszczenia przysługujące w razie mobbingu | str. 105 3.3.1. Reżim odpowiedzialności odszkodowawczej | str. 105 3.3.2. Roszczenia wobec pracodawcy | str. 114 3.3.2.1. Katalog roszczeń | str. 114 3.3.2.2. Roszczenie o odszkodowanie z tytułu nienależytej realizacji obowiązku wskazanego w art. 943 § 1 k.p. | str. 117 3.3.2.3. Roszczenie o zadośćuczynienie | str. 117 3.3.2.4. Roszczenie o odszkodowanie | str. 122 3.3.3. Roszczenia wobec mobbera | str. 126 3.3.4. Roszczenia wobec pracodawcy, który sam stosuje mobbing | str. 128 3.4. Roszczenia przysługujące w razie dyskryminacji | str. 129 3.5. Roszczenia przysługujące w razie molestowania | str. 134 3.6. Pouczenie sądu o roszczeniach przysługujących powodowi | str. 134 3.7. Zbieg roszczeń | str. 136 3.8. Postulaty de lege ferenda | str. 141 3.9. Podsumowanie | str. 145 Rozdział 4 Wszczęcie postępowania przeciwko pracodawcy | str. 147 4.1. Uwagi wstępne | str. 147 4.2. Pozew | str. 148 4.3. Opłaty od pozwu | str. 159 4.4. Kumulacja roszczeń procesowych | str. 159 4.5. Tryb postępowania. Problem zbiegu postępowań odrębnych | str. 161 4.6. Właściwość i skład sądu | str. 172 4.7. Określenie strony podmiotowej w procesie | str. 179 4.8. Udział prokuratora, organizacji pozarządowych i państwowego inspektora pracy | str. 184 4.9. Podsumowanie | str. 191 Rozdział 5 Obrona w procesie pozwanego pracodawcy | str. 193 5.1. Uwagi wstępne | str. 193 5.2. Sposoby obrony pracodawcy | str. 195 5.3. Katalog i klasyfikacja zarzutów procesowych | str. 197 5.3.1. Zarzuty z zakresu prawa procesowego | str. 197 5.3.2. Zarzuty materialnoprawne | str. 210 5.3.2.1. Zarzut przedawnienia | str. 210 5.3.2.2. Zarzuty dotyczące przesłanek materialnoprawnych mobbingu, molestowania i dyskryminacji | str. 211 5.3.2.2.1. Mobbing | str. 211 5.3.2.2.2. Dyskryminacja | str. 226 5.3.2.2.3. Molestowanie i molestowanie seksualne | str. 239 5.3.2.2.4. Kolejność przedstawienia zarzutów | str. 241 5.4. Problem dopuszczalności powództwa wzajemnego | str. 243 5.5. Uznanie powództwa | str. 246 5.6. Podsumowanie | str. 248 Rozdział 6 Przebieg postępowania wywołanego wniesieniem pozwu z tytułu mobbingu lub dyskryminacji | str. 249 6.1. Wszczęcie postępowania | str. 249 6.2. Postępowanie dowodowe | str. 257 6.2.1. Ciężar dowodu | str. 257 6.2.2. Przebieg postępowania dowodowego | str. 267 6.2.3. Poszczególne środki dowodowe | str. 277 6.2.4. Podsumowanie | str. 281 Rozdział 7 Orzeczenie sądu pierwszej instancji i środki zaskarżenia | str. 283 7.1. Orzeczenie sądu pierwszej instancji | str. 283 7.2. Apelacja | str. 286 7.2.1. Charakter prawny apelacji | str. 286 7.2.2. Wymogi formalne i konstrukcyjne apelacji | str. 287 7.2.3. Zarzuty apelacyjne | str. 288 7.3. Skarga kasacyjna | str. 293 7.4. Inne nadzwyczajne środki zaskarżania orzeczeń | str. 296 7.5. Podsumowanie | str. 300 Rozdział 8 Dochodzenie roszczeń wobec mobbera | str. 301 8.1. Uwagi wstępne | str. 301 8.2. Podstawa prawna odpowiedzialności mobbera lub sprawcy molestowania | str. 302 8.3. Tryb postępowania i właściwość sądu | str. 309 8.4. Obrona pozwanego | str. 311 8.5. Postępowanie dowodowe | str. 314 8.6. Orzeczenia sądu pierwszej instancji | str. 316 8.7. Podsumowanie | str. 316 Rozdział 9 Dochodzenie roszczeń przez pracodawcę wobec pracownika stosującego mobbing czy też molestowanie | str. 318 9.1. Uwagi wstępne | str. 318 9.2. Podstawa materialnoprawna dochodzenia roszczeń | str. 319 9.3. Dopuszczalność interwencji ubocznej oraz przypozwania mobbera | str. 324 9.4. Współuczestnictwo między pozwanymi pracownikami | str. 329 9.5. Problematyka dotycząca prawomocności materialnej | str. 331 9.6. Podsumowanie | str. 332 Rozdział 10 Dochodzenie roszczeń przez pracowników i pracodawców niesłusznie oskarżanych o mobbing i dyskryminację w miejscu pracy | str. 333 10.1. Uwagi ogólne | str. 333 10.2. Naruszenie dóbr osobistych pracodawcy | str. 336 10.3. Naruszenie dóbr osobistych osoby oskarżonej o mobbing | str. 337 10.4. Przebieg postępowania sądowego | str. 340 10.5. Podsumowanie | str. 346 Rozdział 11 Alternatywne sposoby dochodzenia roszczeń przez pracowników poddanych mobbingowi lub dyskryminacji | str. 347 11.1. Uwagi wstępne | str. 347 11.2. Ugoda | str. 351 11.2.1. Charakter prawny ugody | str. 351 11.2.2. Kontrola ugody przez sąd | str. 355 11.2.3. Wykonanie ugody | str. 359 11.3. Pojęcie alternatywnych sposobów dochodzenia roszczeń | str. 359 11.4. Postępowanie mediacyjne | str. 362 11.5. Sąd arbitrażowy | str. 365 11.6. Komisje pojednawcze | str. 368 11.7. Podsumowanie | str. 371 Rozdział 12 Dopuszczalność powództwa grupowego | str. 372 Rozdział 13 Problem dopuszczalności dochodzenia roszczeń przez pracodawcę poddanego mobbingowi i innym patologicznym zachowaniom w miejscu pracy | str. 379 Rozdział 14 Postulaty de lege ferenda | str. 386 Zakończenie | str. 391 Bibliografia | str. 395 Orzecznictwo | str. 403