Informacja o cookies
Strona ksiegarnia.pwn.pl korzysta z plików cookies w celu dostarczenia Ci oferty jak najlepiej dopasowanej do Twoich oczekiwań i preferencji, jak również w celach marketingowych i analitycznych. Nasi partnerzy również mogą używać ciasteczek do profilowania i dopasowywania do Ciebie pokazywanych treści na naszych stronach oraz w reklamach. Poprzez kontynuowanie wizyty na naszej stronie wyrażasz zgodę na użycie tych ciasteczek. Więcej informacji, w tym o możliwości zmiany ustawień cookies, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
MENU
Black week do -80%

Lekarz i duchowny na prowincji

(eBook)
0.00  [ 0 ocen ]
 Dodaj recenzję
Rozwiń szczegóły »
  • Druk: Częstochowa, 2022

  • Redakcja naukowa: Anna Czerniecka-Haberko, Barbara Szargot, Janusz Spyra, Norbert Morawiec

  • Wydawca: Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy w Częstochowie

  • Formaty:
    PDF
    (Watermark)
    Watermark
    Znak wodny czyli Watermark to zaszyfrowana informacja o użytkowniku, który zakupił produkt. Dzięki temu łatwo jest zidentyfikować użytkownika, który rozpowszechnił produkt w sposób niezgodny z prawem. Ten rodzaj zabezpieczenia jest zdecydowanie najbardziej przyjazny dla użytkownika, ponieważ aby otworzyć książkę zabezpieczoną Watermarkiem nie jest potrzebne konto Adobe ID oraz autoryzacja urządzenia.

Dostępne formaty i edycje
Rok wydania
Cena
Cena detaliczna: 67,20 zł
60,48
Cena zawiera podatek VAT.
Oszczędzasz 6,72 zł
Dodaj do schowka
Wysyłka: online

Lekarz i duchowny na prowincji

7
WPROWADZENIE
Niniejsza publikacja to kolejny tom z serii wydawanej od 2012 roku przez
Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Ostrawskiego oraz Wydział Humanistyczny
(poprzednio Filologiczno-Historyczny) Uniwersytetu Humanistyczno-
Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie, poświęconej krytycznej
refleksji nad kondycją różnych grup społecznych, zaliczanych do szeroko rozumianej
inteligencji, a działających poza najważniejszymi ośrodkami kulturalnymi.
Zawiera materiały będące pokłosiem dwóch międzynarodowych konferencji
naukowych, z których pierwsza, pt. „Lekarz na prowincji”, odbyła się
w Hucisku 9–10 listopada 2017 roku. Druga konferencja odbyła się w Częstochowie
w grudniu 2018 r., a jej przedmiotem był „Duchowny na prowincji”.
Otwierający tom tekst Katarzyny Milik prezentuje historię szpitala-domu
schronienia dla ubogich w Krzepicach istniejącego od 1436 r. W 1847 roku częstochowski
rejent Ignacy Budrewicz – wkładem w rozwój opieki medycznej
i socjalnej na prowincji – wystawił dla potrzeb szpitala obszerny dom na rynku
w Krzepicach, który odtąd był schronieniem dla chorych i ubogich. Z kolei Marian
Surdacki przedstawił dzieje Urzędowa przez pryzmat sylwetek „lekarzy”
urzędowskich. Autor przybliża ich status społeczny i materialny, obyczajowość
oraz codzienne obowiązki. W następnym tekście, autorstwa Tadeusza
Srogosza, omówiono proces rozbudowy nowożytnej administracji, za czym
postępowało zatrudnianie lekarzy urzędowych. Autor podkreśla, że działania
zmierzające do wzmacniania kadr na prowincji wpisywały się w proces profesjonalizacji
i medykalizacji.
Podobne procesy z perspektywy ukraińskiej prowincji ukazują dwa kolejne
teksty. Evgen Sinkevich przedstawia organizację ochrony zdrowia w Guberni
Chersońskiej w drugiej połowie XIX wieku, podkreślając, że w Odessie
zakłady opieki były własnością gminy, natomiast w Chersoniu znajdowały się
w zarządzie władz administracyjnych guberni i ta dwoistość istniała na tym
terenie do 1861 r. Vladimir Alkov nakreślił funkcjonowanie największej prowincjonalnej
prywatnej kliniki dr. Płatonowa w Charkowie. Sukces zapewniał jej
„nieformalny” związek z uniwersytetem, dzięki czemu klinika przetrwała dłużej
niż wszystkie inne tego typu placówki.
Autorzy kolejnych tekstów rozwój opieki medycznej na prowincji pokazują
przez pryzmat indywidualnych biografii, Hana Sustkova – poprzez
8
Maxmiliana Munka, głównego lekarza Witkowickiego Gwarectwa Górniczo-
Hutniczego w Witkowicach koło Morawskiej Ostrawy, jednej z największych
firm przemysłowych w monarchii austriackiej. W 1890 r. Munk doprowadził
do uruchomienia szpitala fabrycznego, w którym zastosowano najnowsze
osiągnięcia europejskiej medycyny, które poznał w czasie studiów w Wiedniu.
Anna Demochko i Igor Robak zapoznają Czytelnika z życiem lekarza Bronisława
Przewalskiego z Charkowa. Szczególną uwagę zwrócono na prace naukowe
profesora, które m.in. służyły jako podręczniki dla studentów medycyny.
Maciej Janik przybliżył postać Feliksa Antoniego Przypkowskiego, lekarza,
bibliofila, znawcę gnomoniki i astronomii. Na pozostawionych przez
niego fotografiach zachował się obraz dawnego życia Jędrzejowa. Z kolei Varfolomiej
Savchuk przedstawił zarys twórczości ukraińskiego lekarza Yuriya
Oleksiyovycha Yenenko. Swoim dorobkiem w istotny sposób wpłynął na działalność
medyczną i literacką regionu Ługańska oraz Ukrainy. Ten fragment publikacji
zamyka Anna Meiser, omawiając rozwój placówek zdrowia w Bytomiu
przed II wojną światową, kiedy stanowił prowincjonalne miasto w Rzeszy Niemieckiej.
Jednocześnie opisywane obiekty, służące po 1945 r. przeważnie innym
mieszkańcom, zmuszają ich do emocjonalnego utożsamienia się z nimi.
Obecnie polski Bytom może być więc przykładem „miasta wielokrotnego
zapisu”, obecności w zbiorowej pamięci dawnych pokoleń pomimo zmiany
poprzedniego kodu kulturowego.
Duża część referatów wygłoszonych na konferencji „Lekarz na prowincji”
odnosi się do szeroko rozumianego związku medycyny i literatury. Traktuje
o nim tekst Beaty Łukarskiej poświęcony medycynie mirakularnej, co Autorka
analizuje na przykładzie tzw. ksiąg cudów z XVII–XVIII wieku. Kolejne przybliżają
sylwetki lekarzy, którzy uzyskali uznanie, działając także na innych polach,
w tym Stanisława Słonimskiego, przyjaciela Bolesława Prusa, któremu
swój tekst poświęciła Martyna Ujma. W prowincjonalnym środowisku Częstochowy
najwybitniejszą osobowością był niewątpliwie dr Władysław Biegański,
chociaż wielu częstochowskich lekarzy na przełomie XIX i XX wieku było
zaangażowanych w działalność kulturalną, o czym pisze Agnieszka Pobratyn.
Samemu Biegańskiemu poświęcone są dwa teksty. W pierwszym Sebastian
Gałecki analizuje proponowane przez niego zasady etyki lekarskiej, zwracając
uwagę na jej aktualność. Mocno podkreśla też tożsamość Biegańskiego jako
lekarza i naukowca, który swojej „prowincjonalności” się nie wstydził, lecz
uznawał ją za dużą wartość. W drugim Ewelina Dziewońska-Chudy analizuje
postać Władysława Biegańskiego w świetle pism Józefa Mikołajtisa – polonisty
i badacza. Dopełnieniem poświęconego mu wątku jest artykuł Beaty
9
Grzanki, w którym autorka omawia strukturę zbiorów częstochowskiej Biblioteki
Publicznej (Biegański był jej inicjatorem, a obecnie nosi ona jego imię).
Szerzej z problemem lekarzy w literaturze mierzy się Joanna Warońska-
Gęsiarz, konstatując wzrost częstotliwości ich występowania w tekstach literackich,
w związku z postępującą medykalizacją życia. Skupia się na sztukach
skamandrytów i ich przyjaciół, w których utworach poznajemy lekarzy zazwyczaj
jako postacie komiczne, niekiedy przekonanych o skuteczności zaleceń
medycyny, często jednak wątpiących w możliwości swej profesji. Julita Paprotna
na podstawie reportażu Filipa Springera analizuje brzydotę polskich
miast jako pewnego rodzaju chorobę, szerzącą się jak epidemia. Z kolei Ewelina
Zygan zwraca uwagę, że filozofia nie musi być „czystym” dociekaniem
mądrości, że posiada także niewątpliwy charakter terapeutyczny.
Drugą część niniejszego tomu stanowią referaty, których zbiorowym bohaterem
są duchowni różnych wyznań. Od momentu powstania stałych struktur
obsługujących wiernych, zdecydowana ich większość działała na prowincji.
Pierwszy z autorów, Wacław Gojniczek, omawia życie Jerzego młodszego
Fabriciusa z Falkensteinu uznane za typowe dla losów pastorów górnośląskich
w 1. połowie XVII wieku. W okresie dominacji w księstwach śląskich protestantyzmu
musieli je opuszczać w momencie zmiany wyznania przez panującego,
a później w okresie kontrreformacji prowadzonej przez Habsburgów.
Przenosząc się w bardziej prowincjonalne regiony, nie przestawali pisać i głosić
Słowa Bożego, co dotyczyło też duchownych innych wyznań. Jednym
z nich był działający na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego Bartalamej
Wyszomierski, którego kazania z lat 1672–1677 analizuje Natallia Śliż. Misjonarską
działalność prowadzili także zakonnicy klasztoru bazylianów w Humaniu,
co jest przedmiotem artykułu Igora Kriwoszei i Igora Stecyka. Tekst uzupełniają
biogramy ponad dwudziestu zakonników działających w Humaniu
w latach 1765–1784.
Również rabini pełnili istotną rolę w życiu żydowskiej społeczności, choć
nie są oni duchownymi, ale znawcami żydowskiego Prawa. Janusz Spyra pokazuje
to na przykładzie Śląska Austriackiego, jednego z krajów koronnych
monarchii Habsburgów podkreślając, że działalność na prowincji stawiała
przed „prowincjonalnymi” rabinami inne wyzwania, w porównaniu do ich kolegów
w większych ośrodkach. uwagę Michaela Morys-Twarowskiego wzbudził
Paweł Terlica, jako ostatni pastor z Moraw działający na Śląsku Cieszyńskim,
jako pastor w Goleszowie i zwierzchnik senioratu śląskiego. W większości
zborów ewangelickich w Księstwie Cieszyńskim dopiero stopniowo po
10
wydaniu Patentu Tolerancyjnego z 1781 r. pastorami zostawały osoby z miejscowych
rodzin.
Duchowni, wykonując swoje obowiązki duszpasterskie, nawet na prowincji
nie rezygnowali z oddziaływania na innych polach. Przykładem jest Karel
Dostál–Lutinov, nad którego karierą pochyliła się w swoim tekście Jitka Jonová.
Chociaż działał poza największymi ośrodkami Czech i Moraw, stał się
jednym z czołowych działaczy tzw. czeskiej katolickiej moderny, literatury wykraczającej
formą poza schematy narzucone przez tradycyjne piśmiennictwo
kościelne. Z kolei na Ukrainie, wobec braku rodzimej inteligencji, jeszcze na
przełomie XIX i XX wieku najważniejszą rolę w procesie budowania nowoczesnego
poczucia narodowego odgrywało duchowieństwo greckokatolickie,
o czym pisze Bogdan Baran. Greckokatoliccy proboszczowie ponosili także
ciężar ukraińskiej „pracy organicznej”. Zapewniało to niższemu duchowieństwu,
działającemu na prowincji, szczególną pozycję w społeczeństwie. Podobną
pozycję zajmował również kler katolicki w XIX-wiecznej Polsce, co najczęściej
skutkowało pozytywnym kreowaniem postaci duchownych w polskiej
literaturze. Jednak stosunek Henryka Sienkiewicza do kleru jest
zmienny, czym zajmuje się w kolejnym artykule Barbara Szargot. Wynikało to
między innymi z życiowych perypetii jednego z najważniejszych polskich pisarzy
tego okresu.
Także w 1. połowie XX stulecia duchowni odgrywali ważną rolę u boku
swoich wiernych. Na przykładzie Łotwy omawia to Ēriks Jēkabsons, przywołując
postać wywodzącego się z polskiej rodziny Aleksandra Nowickiego, jednego
z najbardziej aktywnych w okresie międzywojennym księży katolickich.
Zarówno jako zwykły wikariusz, jak i pełniąc inne funkcje Nowicki bronił praw
Łotyszy oraz miejscowych Polaków, przede wszystkim zaś Kościoła katolickiego,
szczególnie w czasach II wojny światowej, pod brutalnymi rządami komunistów,
a później Niemców. Zbliżoną tematykę porusza Wołodimir Starka
w odniesieniu do proboszczów w Galicji Wschodniej w latach 1939–1941. Autor
analizuje politykę sowieckiego reżimu totalitarnego w sferze religii, stara
się także pokazać mechanizmy adaptacji chłopów do realizacji duchowych
potrzeb w zmieniających się warunkach.
Anna Czerniecka-Haberko, Barbara Szargot (Lekarz na prowincji)
Norbert Morawiec, Janusz Spyra (Duchowny na prowincji)

  • Sposób dostarczenia produktu elektronicznego
    Produkty elektroniczne takie jak Ebooki czy Audiobooki są udostępniane online po opłaceniu zamówienia kartą lub przelewem na stronie Twoje konto > Biblioteka.
    Pliki można pobrać zazwyczaj w ciągu kilku-kilkunastu minut po uzyskaniu poprawnej autoryzacji płatności, choć w przypadku niektórych publikacji elektronicznych czas oczekiwania może być nieco dłuższy.
    Sprzedaż terytorialna towarów elektronicznych jest regulowana wyłącznie ograniczeniami terytorialnymi licencji konkretnych produktów.
  • Ważne informacje techniczne
    Minimalne wymagania sprzętowe:
    procesor: architektura x86 1GHz lub odpowiedniki w pozostałych architekturach
    Pamięć operacyjna: 512MB
    Monitor i karta graficzna: zgodny ze standardem XGA, minimalna rozdzielczość 1024x768 16bit
    Dysk twardy: dowolny obsługujący system operacyjny z minimalnie 100MB wolnego miejsca
    Mysz lub inny manipulator + klawiatura
    Karta sieciowa/modem: umożliwiająca dostęp do sieci Internet z prędkością 512kb/s
    Minimalne wymagania oprogramowania:
    System Operacyjny: System MS Windows 95 i wyżej, Linux z X.ORG, MacOS 9 lub wyżej, najnowsze systemy mobilne: Android, iPhone, SymbianOS, Windows Mobile
    Przeglądarka internetowa: Internet Explorer 7 lub wyżej, Opera 9 i wyżej, FireFox 2 i wyżej, Chrome 1.0 i wyżej, Safari 5
    Przeglądarka z obsługą ciasteczek i włączoną obsługą JavaScript
    Zalecany plugin Flash Player w wersji 10.0 lub wyżej.
    Informacja o formatach plików:
    • PDF - format polecany do czytania na laptopach oraz komputerach stacjonarnych.
    • EPUB - format pliku, który umożliwia czytanie książek elektronicznych na urządzeniach z mniejszymi ekranami (np. e-czytnik lub smartfon), dając możliwość dopasowania tekstu do wielkości urządzenia i preferencji użytkownika.
    • MOBI - format zapisu firmy Mobipocket, który można pobrać na dowolne urządzenie elektroniczne (np.e-czytnik Kindle) z zainstalowanym programem (np. MobiPocket Reader) pozwalającym czytać pliki MOBI.
    • Audiobooki w formacie MP3 - format pliku, przeznaczony do odsłuchu nagrań audio.
    Rodzaje zabezpieczeń plików:
    • Watermark - (znak wodny) to zaszyfrowana informacja o użytkowniku, który zakupił produkt. Dzięki temu łatwo jest zidentyfikować użytkownika, który rozpowszechnił produkt w sposób niezgodny z prawem. Ten rodzaj zabezpieczenia jest zdecydowanie bardziej przyjazny dla użytkownika, ponieważ aby otworzyć książkę zabezpieczoną Watermarkiem nie jest potrzebne konto Adobe ID oraz autoryzacja urządzenia.
    • Brak zabezpieczenia - część oferowanych w naszym sklepie plików nie posiada zabezpieczeń. Zazwyczaj tego typu pliki można pobierać ograniczoną ilość razy, określaną przez dostawcę publikacji elektronicznych. W przypadku zbyt dużej ilości pobrań plików na stronie WWW pojawia się stosowny komunikat.
SPIS TREŚCI
7 Wprowadzenie
11 Úvod
LEKARZ NA PROWINCJI / LÉKAŘ V PROVINCII
17 Katarzyna Milik Szpital – dom schronienia dla ubogich w Krzepicach
29 Marian Surdacki Medycy w staropolskim Urzędowie
41 Tadeusz Srogosz Lekarze urzędowi u schyłku I Rzeczypospolitej
55 Євген Сінкевич Oрганізація охорони здоровʼя в Херсонській гу-
бернії у другій половині хіх століття
67 Володимир Альков Найбільша провінційна приватна психіатрична
клініка Російської імперії кінця хіх – початку хх століття: організація
та причини успіху
75 Hana Šústková Maxmilian Munk – From Vienna to Vítkovice
83 Ганна Демочко – Ігор Робак Професор Броніслав Пржевальський:
полонізований Українець чи український Поляк
93 Maciej Janik Od horyzontu prowincji ku Słońcu i gwiazdom –
przypadek Feliksa Przypkowskiego
111 Varfolomii S. Savchuk Yuri Alekseevich Yenenko: a doctor, a writer,
a public figure
121 Anna Meiser Placówki zdrowia w Bytomiu na prowincji Rzeszy
Niemieckiej do wybuchu II wojny światowej (oraz ich stan
współczesny)
131 Beata Łukarska Medycyna mirakularna w przekazach piśmiennictwa
religijnego XVII i XVIII wieku
151 Martyna Ujma Stanisław Słonimski – lekarz, uczestnik życia
kulturalnego Warszawy, przyjaciel Bolesława Prusa
161 Agnieszka Pobratyn Działalność kulturalna i oświatowa
częstochowskich lekarzy przełomu XIX i XX wieku
173 Sebastian Gałecki „Człowiek inteligentny w głuchej prowincyi”.
Władysław Biegański i etyka lekarska
185 Ewelina Dziewońska-Chudy Portret Władysława Biegańskiego
w świetle rozważań naukowo-literackich Józefa Mikołajtisa
195 Joanna Warońska-Gęsiarz Medycy i medycyna w sztukach
skamandrytów i ich przyjaciół
211 Julita Paprotna „Pasteloza”. Choroba miasta reporterskim okiem Filipa
Springera
221 Ewelina Zygan Terapeutyczny charakter myśli filozoficznej
235 Beata Grzanka Struktura zbiorów w świetle pierwszej księgi
inwentarzowej częstochowskiej Biblioteki Publicznej
DUCHOWNY NA PROWINCJI / DUCHOVNÍ V PROVINCII
247 Wacław Gojniczek Pastor Jerzy Fabricius młodszy z Falkensteinu
(1575–1640). Między Górnym Śląskiem a Górnymi Węgrami
257 Наталля Сліж Рукапіс Барталамея Вышамерскага другой паловы
XVII ст. як прыклад дзейнасці правінцыйнага святара
269 Ігор Кривошея – Юрій Стецик Місіонери Уманського василіанського
монастиря (1765–1784 рр.): біографічні нотатки
289 Janusz Spyra Rabin na (śląskiej) prowincji
311 Michael Morys-Twarowski Paweł Terlica – ostatni morawski pastor
w Księstwie Cieszyńskim
323 Jitka Jonová Intelektuál na periferii: Karel Dostál – Lutinov, kněz
a literát
337 Богдан Баран Парафіяльний священник Греко-Католицької Церкви
у Східній Галичині: духовний поводир та світський наставник на
зламі ХІХ – ХХ ст.
343 Barbara Szargot Sienkiewicz a duchowieństwo (prowincjonalne).
Prolegomena
355 Ēriks Jēkabsons Ksiądz profesor Aleksander Nowicki (Novickis; 1888–
1972): życie i działalność na Łotwie
367 Володимир Старка Священник у провінції: повсякденне життя
сільських священників Східної Галичини в умовах суспільних
трансформацій радянського тоталітаризму 1939 – 1941 рр.
375 Wykaz literatury
399 Indeks osobowy
421 Autorzy / Autoři
429 Summary
NAZWA I FORMAT
OPIS
ROZMIAR

Przeczytaj fragment

Inni Klienci oglądali również

109,90 zł

Oczyszczanie wątroby według Boskiego Lekarza

Autor bestsellerów New York Timesa z serii „Boski lekarz” wyjaśnia w jaki sposób wyeliminowanie nadmiernego obciążenia wątroby może pomóc w pozbyciu się szerokiego spektrum objawów i dolegliwości. Dzięki niemu oc...
40,00 zł

Psychiatria przez przypadki w praktyce lekarza rodzinnego

lek. Marzena Boguń-Hajkowska: Znakomity przewodnik, który zabiera lekarzy rodzinnych w podróż po świecie psychiatrii. Chociaż tytuł książki sugeruje, iż jest ona przeznaczona dla lekarzy rodzinnych, to uważam, że z ogromnym zaciekawieniem...

Dysfunkcje seksualne. Poradnik dla lekarzy

Oddajemy do rąk czytelników praktyczny przewodnik diagnostyki i leczenia zaburzeń seksualnych, z jakimi może spotkać się lekarz lub psychoterapeuta w swojej codziennej pracy. Zagadnienia opisane są w krótki, rzeczowy sposób, a treś...

Być lekarzem, być pacjentem

Dzięki tej książce porozumienie między lekarzem a pacjentem stanie się łatwiejsze. Książka dotyczy relacji między lekarzem a pacjentem. To relacja szczególna, gdyż uruchamia mnóstwo projekcji, przeniesień i uczuć. Wiedząc o n...
16,80 zł

Lęk a decyzje menadżerskie

Przesłanką do analizy tematu lęku w decyzjach menadżerskich było za­interesowanie autora funkcjonowaniem zespołów ludzkich w przedsiębior­stwach i instytucjach. Skuteczność działania wyżej wymienionych podmiotów jest zdeterminowan...

Depresja w praktyce lekarza POZ

Lekarz POZ jest pierwsza osobą, do której zgłasza się pacjent ze swoimi dolegliwościami. Jego zadaniem jest rozpoznać chorobę i zastosować właściwe leczenie. Czasami konieczne jest określenie czy istniejące objawy mają swoje źródło w psyc...

Studia bibliologiczne. T. 20: Z życia książki. Ochrona i konserwacja zbiorów bibliotecznych oraz konteksty. Prace dedykowane Profesorowi Leonardowi Ogiermanowi - 16 Supresja klasztorów paulińskich w prowincjach niemieckiej, austriackiej, węgierskiej ...

Jubileuszowy, 20. tom Studiów bibliologicznych, dedykowany Profesorowi Leonardowi Ogiermanowi, dotyczy rzadkiej w opracowaniach bibliotekoznawczych tematyki konserwacji książki. Zaawansowanie prac i znaczący dorobek naukowy w tym zakresie jest w...
20,00 zł

Wstań. Stres, lęk i depresja a styl życia

Autor czerpiąc z wielu podejść terapeutycznych, wiedzy naukowej, statystyk, własnych doświadczeń terapeutycznych i życiowych stara się, oprócz zaproponowania konkretnych technik radzenia sobie ze złym samopoczuciem, zmotywowa...

Etno-grafie, kulturo-grafie - Rosalba Satalino – Bari jako obraz włoskiej prowincji w wybranych tekstach literackich – z dala od narracji o miejscach centrycznych

Etno-grafie, kulturo-grafie to publikacja związana z projektem realizowanym przez Zakład Teorii i Historii Kultury Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach we współpracy z Katedrą Międzynarodowych Studiów Polskich UŚ, Szkołą Języka i Kultury P...

Recenzje

Nikt nie dodał jeszcze recenzji. Bądź pierwszy!