Negocjacje i mediacje w sferze publicznej

W podręczniku omówiono prawne podstawy prowadzenia mediacji, negocjacji i niekonfrontacyjnych sposobów opanowywania sporów w administracji publicznej. Zaprezentowano zagadnienia komunikacji i stosowania taktyk i technik wpływu społecznego oraz zakresu autoprezentacji – zarówno w aspekcie psychologicznym, jak i w zakresie wymogów dyktowanych protokołem dyplomatycznym i praktyką funkcjonowania w sferze publicznej. Publikacja porusza również istotne zagadnienia społeczne dotyczące m.in. komunikacji z innymi ludźmi, zrozumienia samego siebie w konfliktowych relacjach społecznych i profesjonalnych oraz opanowania nieuniknionych konfliktów towarzyszących relacjom społecznym. Uwagę zwraca przejrzysta forma ujęcia poszczególnych zagadnień oraz szczegółowa dokumentacja cytowanych badań, a także zbiory pytań testowych i tematów prac zaliczeniowych i dyplomowych. Najnowsze wydanie, zaktualizowane pod względem stanu prawnego, zostało uzupełnione również o wyniki badań z zakresu psychologii, neurologii oraz antropologii, które dotyczą zagadnień wpływu społecznego. Podręcznik przeznaczony jest dla studentów kierunków prawnych, administracyjnych i biznesowych oraz studiów podyplomowych. Powinien zainteresować osoby zatrudnione w wymiarze sprawiedliwości i w urzędach administracji publicznej, a także zastępców procesowych.

Spis treści

 Wykaz skrótów | str. 17 Wstęp | str. 19 Rozdział pierwszy Istota negocjacji i mediacji w sferze publicznej | str. 21   I.  Negocjacje | str. 21 1.  Pojęcie negocjacji | str. 21 2.  Przedmiot negocjacji | str. 22 3.  Formy i charakter prowadzenia negocjacji w sferze publicznej | str. 23 A.  Negocjacje dwustronne, wielostronne i wielo-dwustronne | str. 23 B.  Negocjacje o charakterze formalnym i nieformalnym | str. 25 C.  Negocjacje jawne, niejawne i tajne | str. 27 4.  Etapy procesu negocjacji | str. 29 A.  Faza przedwstępna | str. 29 B.  Faza wstępna negocjacji | str. 29 C.  Faza właściwych rozmów | str. 31 D.  Faza sporządzania dokumentów końcowych | str. 31 E.  Faza akceptacji (faza ratyfikacyjna i publikacyjna) | str. 31   II.  Mediacje | str. 32 1.  Pojęcie i mechanizm mediacji | str. 32 2.  Rodzaje mediacji i ich zastosowanie | str. 37 A.  Mediacyjny pluralizm form i zastosowania | str. 37 B.  Mediacje bezpośrednie i niebezpośrednie | str. 38 C.  Mediacje online | str. 39 D.  Komediacje | str. 41 E.  Mediacje obowiązkowe | str. 42 F.  Mediacje rówieśnicze | str. 43 3.  Rola mediatora w procesie mediacji | str. 44 A.  Rola mediatora a idea mediacji | str. 44 B.  Nawiązanie kontaktu pomiędzy stronami mediacji | str. 45 C.  Umożliwianie prowadzenia mediacji i jej moderowanie | str. 46 D.  Pośredniczenie w rozmowach pomiędzy stronami mediacji | str. 47 E.  Przyjmowanie stanowisk stron mediacji | str. 48 F.  Doradzanie stronom mediacji możliwych rozwiązań | str. 48 G.  Udzielanie fachowych wyjaśnień co do znaczenia okoliczności faktycznych i prawnych | str. 49 H. Mediator jako osoba pomagająca stronom mediacji sformułować tekst porozumienia | str. 50 4.  Celowość, zakres, forma i czas przeprowadzenia mediacji | str. 50 5.  Koszty mediacji | str. 60   III.  Regulacja prawna negocjacji i mediacji w sferze publicznej | str. 62 1.  Zakres regulacji prawnej | str. 62 2.  Regulacja kompetencji do podejmowania czynności w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 64 3.  Regulacja prawna procedur i zakresu czynności | str. 66   IV.  Struktury administracji publicznej i podmioty w procesie negocjacji i mediacji w sferze publicznej | str. 67 1.  Mediacje i negocjacje a struktury administracji publicznej | str. 67 2.  Podmioty uczestniczące w negocjacjach w sferze publicznej | str. 69 A.  Strony negocjacji i ich przedstawiciele | str. 69 B.  Zespoły negocjacyjne | str. 71 C.  Podmioty infrastrukturowe | str. 72 D.  Fachowcy w negocjacjach | str. 73 3.  Podmioty uczestniczące w mediacjach | str. 74 A.  Strony mediacji | str. 74 B.  Mediator | str. 76 4.  Podmioty wspierające przebieg mediacji | str. 80 5.  Instytucje mediacyjne | str. 84   V.  Formy i metody działania administracji stosowane w negocjacjach i mediacjach | str. 85  | str. Literatura i materiały wykorzystane w rozdziale | str. 88 Rozdział drugi Zakres przedmiotowy negocjacji w sferze publicznej | str. 91   I.  Negocjacje prowadzące do zawierania umów publicznoprawnych | str. 91 1.  Charakter negocjacji prowadzących do zawarcia umowy publicznoprawnej | str. 91 2.  Negocjowanie umów publicznoprawnych zawieranych przez jednostki samorządu terytorialnego | str. 92 A.  Negocjacje w celu utworzenia stowarzyszeń i zrzeszeń jednostek samorządu terytorialnego | str. 92 B.  Negocjacje w celu utworzenia związków międzygminnych, związków powiatów i związków powiatowo-gminnych | str. 93 C.  Negocjacje w celu utworzenia porozumień jednostek samorządu terytorialnego | str. 94 3.  Negocjowanie kontraktów wojewódzkich | str. 95   II.  Negocjacje w ramach stosunków cywilnoprawnych zawieranych przez podmioty w sferze publicznej | str. 96 1.  Negocjacje przy zawieraniu i realizacji umów cywilnoprawnych | str. 96 2.  Negocjacje w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego | str. 98   III.  Negocjacje w strukturach administracji publicznej | str. 100 1.  Negocjacje w organach kolegialnych administracji publicznej | str. 100 2.  Negocjacje w organach wspólnych | str. 100 3.  Negocjacje prowadzące do powierzenia funkcji albo obsadzenia stanowiska | str. 101   IV.  Negocjacje w stosunkach z obywatelami i adresatami działań administracji | str. 102 1.  Negocjacje w ramach postępowania wnioskowego w trybie działu VIII k.p.a. i w przedprocesowym stadium wyjaśniania sprawy | str. 102 2.  Negocjacje lobbingowe i lobbing w negocjacjach | str. 103 3.  Negocjacje obywatelskie i społeczne | str. 105   V.  Negocjacje policyjne i kryzysowe | str. 107   VI.  Negocjacje międzynarodowe | str. 111 1.  Zakres negocjacji międzynarodowych | str. 111 2.  Negocjacje międzynarodowe jako forma rozwiązywania sporów | str. 113 3.  Negocjacje międzynarodowe służące podjęciu współpracy | str. 114  VII.  Negocjacje akcesyjne | str. 115  | str. Literatura wykorzystana w rozdziale | str. 117 Rozdział trzeci Zakres przedmiotowy działań mediacyjnych w sferze publicznej | str. 119   I.  Mediacje w postępowaniu administracyjnym i w ramach działania organów administracji | str. 119 1.  Konsensualność i niearbitralność działań polubownych organów administracji publicznej | str. 119 2.  Mediacje w postępowaniu administracyjnym | str. 121 A.  Podstawa prawna | str. 121 B.  Zakres i charakter spraw kierowanych do mediacji | str. 122 C.  Mediator w postępowaniu administracyjnym | str. 123 D.  Procedura postępowania | str. 124 E.  Skutki mediacji | str. 126 F.  Koszt mediacji | str. 127 3.  Działania mediacyjne organu prowadzące do zawarcia ugody administracyjnej | str. 128 A.  Podstawa prawna | str. 128 B.  Znaczenie instytucji | str. 129 C.  Procedura postępowania | str. 129 D.  Środki odwoławcze i środki prawne | str. 130 E.  Skutki zawarcia ugody administracyjnej | str. 131 4.  Mediacje prowadzone przy zawieraniu ugód regulowanych przepisami prawa materialnego | str. 131 A.  Mediacje dotyczące korzystania z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej i oddziaływania takich obiektów na otoczenie | str. 131 a.  Znaczenie instytucji i regulacja prawna | str. 131 b.  Pozasądowe rozwiazywanie sporów konsumenckich związanych z korzystaniem z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej | str. 132 c.  Mediacje stadionowe prowadzone przez policjantów spotersów | str. 132 d.  Mediacje dotyczące hałasu lotniskowego | str. 132 B.  Mediacje prowadzące do zawarcia ugody w postępowaniu w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości | str. 133 a.  Podstawa prawna | str. 133 b.  Znaczenie instytucji | str. 134 c.  Procedura postępowania | str. 134 C.  Mediacje prowadzone w celu zawarcia ugody regulowanej prawem wodnym | str. 136 D.  Ugoda w sprawie wysokości opłaty za użytkownie wieczyste i opłaty adiacenckiej | str. 136 5.  Mediacje w sporach ze stosunków służbowych i pracowniczych w sferze publicznej | str. 137 A.  Znaczenie instytucji | str. 137 B.  Podstawa prawna | str. 138 C.  Mediacje w strukturach dyspozycyjnych | str. 139 D.  Mediacje na uczelniach wyższych | str. 142   II.  Mediacje w ramach instytucji publicznych | str. 143 1.  Założenia i mechanizm | str. 143 2.  Mediacje w Prokuratorii Generalnej | str. 143 3.  Mediacje w Komisji Nadzoru Finansowego | str. 144   III.  Mediacje przed sądem administracyjnym | str. 145 1.  Podstawa prawna | str. 145 2.  Znaczenie instytucji | str. 145 3.  Procedura postępowania | str. 146 4.  Zasady prowadzenia postępowania mediacyjnego przed sądem administracyjnym | str. 147 A.  Udział stron w postępowaniu mediacyjnym | str. 147 B.  Zasada pisemności | str. 148 C.  Prejudycjalny charakter postępowania mediacyjnego | str. 148 D.  Nieorzeczniczy charakter | str. 148 E.  Niejawność | str. 148 5.  Środki odwoławcze | str. 148 6.  Koszt mediacji | str. 149   IV.  Mediacje w postępowaniu cywilnym, w którym uczestniczą podmioty o statusie publicznoprawnym | str. 149 1.  Podstawa prawna | str. 149 2.  Znaczenie instytucji | str. 150 3.  Procedura postępowania | str. 150 4.  Wymogi ustawowe dotyczące mediatora | str. 152 5.  Skutki mediacji | str. 152 6.  Problem bezpieczeństwa prawnego pracownika organu decydującego o zawarciu ugody | str. 153   V.  Mediacje w świetle prawa karnego i procedury karnej | str. 154 1.  Sprawiedliwość naprawcza i jej instytucje w Polsce | str. 154 2.  Mediacje pomiędzy sprawcą a pokrzywdzonym w postępowaniu przygotowawczym i przed sądem | str. 156 A.  Podstawa prawna | str. 156 B.  Znaczenie instytucji | str. 156 C.  Zasady odnoszące się do mediacji w postępowaniu karnym | str. 158 D.  Wymogi prawne dotyczące mediatora | str. 158 E.  Procedura postępowania mediacyjnego | str. 160 F.  Miejsce prowadzenia mediacji | str. 162 3.  Mediacje w postępowaniu w sprawach nieletnich | str. 163 4.  Mediacje po wyroku | str. 166   VI.  Mediacje międzynarodowe | str. 167 1.  Mediacje wśród form rozwiązywania sporów międzynarodowych | str. 167 2.  Przykłady uregulowań i instytucji mediacji w stosunkach międzynarodowych | str. 169 A.  Postanowienia Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o ograniczeniu użycia tytoniu | str. 169 B.  Mediacje prowadzone w ramach Światowej Organizacji Handlu | str. 170 C.  Mediacje prowadzone w mechanizmach rozstrzygania sporów między Unią Europejską a podmiotami prawa międzynarodowego | str. 171  | str. Literatura wykorzystana w rozdziale | str. 172 Rozdział czwarty Emocje w negocjacjach i mediacjach | str. 175   I.  Emocje, ich ekspresja i percepcja | str. 175 1.  Rodzaje emocji | str. 175 2.  Percepcja emocji | str. 176 3.  Ekspresja emocji | str. 178 4.  Ekspresja i percepcja emocji a kultura | str. 179   II.  Źródła emocji | str. 181 1.  Procesy fizjologiczne jako źródła emocji | str. 181 2.  Zachowanie jako źródło emocji | str. 181 3.  Procesy poznawcze jako źródło emocji | str. 181   III.  Emocje kontrolujące w negocjacjach i mediacjach | str. 182 1.  Znaczenie emocji dla działania | str. 182 2.  Lęk | str. 184 3.  Poczucie winy i wstydu | str. 185 4.  Zakłopotanie | str. 186 5.  Radość | str. 186   IV.  Wywoływanie konformizmu dzięki emocjom. Techniki wpływu społecznego wykorzystujące wpływ emocji na ludzkie działanie | str. 187 1.  Siła wybaczenia | str. 187 2.  Technika nadstawiania drugiego policzka | str. 187 3.  Indukowanie poczucia winy | str. 188 A.  Technika niekomunikowania wprost | str. 188 B.  Groźba zerwania emocjonalnej lub trwałej więzi | str. 188 4.  Huśtawka emocjonalna | str. 189 5.  Wykorzystywanie siły empatii | str. 189  | str. Literatura wykorzystana w rozdziale | str. 190 Rozdział piąty Komunikacja w procesie negocjacji i mediacji w sferze publicznej | str. 191   I.  Komunikacja – niezbędny element negocjacji i mediacji | str. 191 1.  Komunikacja społeczna | str. 191 2.  Komunikowanie interpersonalne w mediacjach i negocjacjach | str. 192 A.  Środowisko komunikacyjne | str. 192 B.  Strategie komunikacyjne | str. 193 a.  Wywoływanie uległości | str. 193 b.  Wywieranie wrażenia | str. 193 c.  Oszukiwanie | str. 194 C.  Lęk komunikacyjny | str. 194 3.  Komunikowanie masowe | str. 195 4.  Stosowność komunikacji | str. 197   II.  Komunikacja werbalna w negocjacjach i mediacjach | str. 198 1.  Znaczenie języka | str. 198 A.  Język jako podstawowy czynnik umożliwiający komunikację | str. 198 B.  Język jako społeczna cecha wyróżniająca i określająca status społeczny | str. 198 C.  Język jako cecha określająca wiarygodność | str. 199 D.  Język jako narzędzie autoprezentacyjne | str. 200 E.  Eudajmonia | str. 200 2.  Zjawiska z zakresu komunikacji werbalnej mające znaczenie w komunikowaniu w procesie negocjacji i mediacji | str. 201 A.  Teoria dostosowania mowy | str. 201 B.  Zjawisko językowej inklinacji międzygrupowej | str. 202 C.  Zjawisko języka poprawnego politycznie w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 203 D.  Język jako narzędzie wzmacniające lub tłumiące agresję | str. 204 E.  Etykietowanie | str. 206 3.  Rozumienie znaczenia wypowiedzi | str. 208 A.  Język prawny i prawniczy | str. 208 B.  Praktyka rozumienia znaczenia słów i wypowiedzi | str. 210 4.  Międzykulturowe trudności w komunikacji werbalnej | str. 212   III.  Komunikacja niewerbalna w negocjacjach i mediacjach | str. 213 1.  Znaczenie komunikacji niewerbalnej | str. 213 2.  Elementy i kanały komunikacji niewerbalnej | str. 215 A.  Równoczesność komunikowania | str. 215 B.  Elementy behawioralne komunikacji w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 215 a.  Ekspresja mimiczna twarzy | str. 215 b.  Okulezja | str. 216 c.  Kineza | str. 217 d.  Dotyk i utrzymywanie dystansu interakcyjnego | str. 217 C.  Elementy pozabehawioralne w negocjacjach i mediacjach | str. 219 a.  Wykorzystanie czasu | str. 219 b.  Sposób korzystania z przestrzeni i pozabehawioralne wyznaczniki statusu | str. 220 c.  Styl ubierania się | str. 222 3.  Funkcje komunikacji niewerbalnej w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 223 A.  Regulowanie interakcji | str. 223 B.  Wpływ na komunikację werbalną | str. 223 a.  Zastępowanie słów | str. 223 b.  Uzupełnianie i akcentowanie przekazu werbalnego | str. 224 c.  Znaczenie tembru głosu | str. 224 4.  Problem spójności sygnałów | str. 225 5.  Błędy w interpretacji w komunikacji niewerbalnej | str. 226  | str. Literatura wykorzystana w rozdziale | str. 227 Rozdział szósty Kulturowe, psychologiczne i społeczne uwarunkowania procesu mediacji i negocjacji w sferze publicznej | str. 229   I.  Prawda, nieprawda i kłamstwo w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 229 1.  Prawda jako wartość | str. 229 2.  Paradygmaty i aksjomaty | str. 230 3.  Prawda, fałsz i kłamstwo | str. 231 4.  Naukowe koncepcje prawdy | str. 232 A.  Prawda według Arystotelesa | str. 232 B.  Prawda kontekstowa | str. 232 C.  Teoria koherencyjna prawdy | str. 233 D.  Pragmatyczna teoria prawdy | str. 233 E.  Teoria konsensualna prawdy | str. 233 5.  Kłamstwo w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 233 A.  Rodzaje kłamstw i znaczenie kłamstwa | str. 233 B.  O „wykrywaniu” kłamstwa | str. 235 6.  Prawda jako przedmiot regulacji prawnej w sferze publicznej | str. 236 7.  Technika uświadamiania hipokryzji | str. 238   II.  Mediacje i negocjacje a kultura | str. 239 1.  Percepcja zdarzeń, faktów i postaw warunkowana kulturowo | str. 239 A.  Zjawisko etnocentryzmu | str. 239 B.  Wpływ kultury na percepcję postaw i zachowań społecznych | str. 241 2.  Kultura jako czynnik warunkujący zachowanie jednostki w odniesieniu do negocjacji i mediacji w sferze publicznej | str. 242 A.  Kulturowo-biologiczna determinacja ludzkiego zachowania | str. 242 B.  Kultura a stosunki międzyludzkie | str. 243 C.  Kultura a rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji | str. 244 D.  Argumentacja i porozumienie a kultura | str. 245 3.  Wpływ kultury systemu administracji publicznej na negocjacje i mediacje | str. 245   III.  Stereotypy a negocjacje i mediacje | str. 247 1.  Pojęcie stereotypu i źródła stereotypów | str. 247 2.  Wpływ stereotypów na ocenianie | str. 249 A.  Uprzedzenia | str. 249 B.  Dyskryminacja | str. 250   IV.  Mediacje i negocjacje a środowisko społeczne | str. 250 1.  Mediacje i negocjacje a uwarunkowania socjologiczne | str. 250 2.  Mediacje i negocjacje a uwarunkowania środowiska społecznego | str. 252   V.  Mediacje i negocjacje a osobowość i umiejętności mediatora oraz uczestników negocjacji | str. 253 1.  Uwarunkowania wpływu osobowości uczestników negocjacji i mediacji na ich przebieg | str. 253 2.  Cechy i umiejętności uczestników negocjacji i mediatora mogące zwiększyć sukces prowadzonych rozmów | str. 253 A.  Wysoka samoocena i poczucie dużej skuteczności własnej | str. 253 B.  Cierpliwość, wytrwałość | str. 255 C.  Umiejętność koncentracji na przedmiocie rozmów | str. 256 D.  Umiejętność panowania nad emocjami | str. 256 E.  Dociekliwość | str. 257 F.  Niska skłonność do autorytaryzmu | str. 257   VI.  Mediacje i negocjacje a płeć ich uczestników | str. 258 1.  Biologiczne i kulturowe różnice między płciami | str. 258 2.  Warunkowane płcią społeczne reakcje, uwarunkowania i umiejętności a negocjacje i mediacje | str. 260 A.  Aprobata i konflikt | str. 260 B.  Empatia | str. 260 C.  Pamięć emocjonalna i percepcja sygnałów emocjonalnych | str. 261 D.  Gniew i warunkowana nim agresja | str. 261 E.  Język | str. 262  VII.  Autoprezentacja w mediacjach i negocjacjach w sferze publicznej | str. 264 1.  Psychologiczne i społeczne uwarunkowania autoprezentacji w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 264 2.  Błędy w postrzeganiu innych, które mogą wpływać negatywnie na przebieg  wynik negocjacji i mediacji w sferze publicznej | str. 265   A.  Podstawowy błąd atrybucji | str. 265 B.  Błąd aureoli | str. 266 3.  Strategie autoprezentacyjne w negocjacjach i mediacjach | str. 266 A.  Strategie usprawiedliwiające możliwą porażkę | str. 266 a.  Samoutrudnianie | str. 266 b.  Deklarowane upośledzenie | str. 267 c.  Behawioralne wzmacnianie rywala | str. 268 B.  Autoprezentacja wybiórcza i wymijająca | str. 268 4.  Zasady autoprezentacji warunkowane protokołem dyplomatycznym | str. 269 A.  Formalizacja zasad | str. 269 B.  Zasady odnoszące się do ubioru | str. 270 C.  Zasady określające wzajemne kontakty | str. 271 a.  Używanie tytułów odnoszących się do funkcji zawodowych i naukowych | str. 271 b.  Zaproszenia i odpowiadanie na zaproszenia | str. 272 c.  Zasady sporządzania i używania biletów wizytowych | str. 272  VIII.  Mediacje i negocjacje a opinia publiczna | str. 274  | str. Literatura wykorzystana w rozdziale | str. 277 Rozdział siódmy Techniki wpływu społecznego i taktyki wykorzystywane w mediacjach i negocjacjach w sferze publicznej | str. 279   I.  Kontakt bezpośredni i inne rodzaje kontaktu w mediacjach i negocjacjach | str. 279 1.  Rodzaje kontaktu w negocjacjach i mediacjach | str. 279 2.  Bezpośredniość kontaktu a efektywność komunikacji i wywoływanie uległości w mediacjach i negocjacjach w sferze publicznej | str. 280   II.  Techniki odwołujące się do mechanizmów autoprezentacyjnych i egotystycznych w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 282 1.  Technika personalnego zwracania się do partnera rozmów w trakcie publicznych negocjacji lub mediacji | str. 282 2.  Technika wykorzystywania incydentalnego podobieństwa | str. 283 3.  Technika świadka interakcji | str. 284 4.  Prawienie komplementów | str. 285 5.  Techniki mające związek ze zjawiskiem etykietowania | str. 286   III.  Taktyki związane z wywieraniem presji | str. 287 1.  Presja w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 287 2.  Taktyka milczenia | str. 289 3.  Argument zastosowania środków ochrony prawnej w negocjacjach i mediacjach | str. 289 4.  Wywieranie presji przy użyciu groźby agresji w mediacjach i negocjacjach w sferze publicznej | str. 291 A.  Przemoc i agresja jako argument i przedmiot rozmów w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 291 B.  Regulacja prawna skutków zagrożenia przemocą w kontaktach międzyludzkich jako czynnik mający związek z negocjacjami i mediacjami w sferze publicznej | str. 296 C.  Regulacja prawna problemu zagrożenia wojną i interwencją zbrojną | str. 297 5.  Taktyka presji faktów | str. 298 6.  Wykorzystanie presji czasu | str. 299 7.  Taktyka faktów dokonanych | str. 301   IV.  Sekwencyjne techniki wpływu społecznego | str. 302 1.  Zasady wywierania wpływu społecznego przy zastosowaniu technik sekwencyjnych | str. 302 2.  Technika stopy w drzwiach | str. 303 3.  Technika drzwi zatrzaśniętych przed nosem (drzwiami w twarz) | str. 305 4.  Technika niskiej piłki | str. 307 5.  Taktyka dobrego i złego / dobrego i złego policjanta | str. 307   V.  Taktyki negocjacyjne ułatwiające targowanie się w negocjacjach w sferze publicznej | str. 308 1.  Technika wygórowanych żądań | str. 308 2.  Taktyka wyższej instancji | str. 309 3.  Sugerowanie potrzeby wzajemności | str. 312 4.  Niestanowcza odmowa na wstępie | str. 313   VI.  Wykorzystywanie przekonującego działania autorytetu | str. 313 1.  Co i kto może wystąpić w roli autorytetu w negocjacjach i mediacjach | str. 313 2.  Znaczenie autorytetu | str. 315 3.  Techniki kreowania i uświadamiania autorytetu | str. 315  VII.  Bodźce odbierane bez bezpośredniego udziału świadomości i manipulowanie zapachem w negocjacjach i mediacjach | str. 316 1.  Wykorzystanie bodźców podprogowych i innych bodźców odbieranych bez bezpośredniego udziału świadomości w negocjacjach i mediacjach | str. 316 A.  Mechanizm oddziaływania | str. 316 B.  Mimowolne zapamiętywanie | str. 317 C.  Wpływ na preferencje i sądy interpersonalne | str. 318 D.  Możliwe obszary zastosowań w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 318 2.  Wykorzystanie efektów wywieranych przez zapach w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 319 A.  Zjawisko zapachu | str. 319 B.  Zapach a wywieranie wpływu społecznego | str. 320 3.  Wykorzystanie pozabehawioralnej siły haptyki | str. 322 4.  Temperatura kontaktów społecznych | str. 324  | str. Literatura wykorzystana w rozdziale | str. 326 Rozdział ósmy Trudności i niebezpieczeństwa w negocjacjach i mediacjach i sposoby przeciwdziałania im | str. 329   I.  Zjawiska socjologiczne i psychologiczne mogące być zagrożeniem dla sprawnego przebiegu negocjacji lub mediacji | str. 329 1.  Syndrom myślenia grupowego | str. 329 A.  Opis zjawiska | str. 329 B.  Symptomy myślenia grupowego | str. 331 2.  Konflikty w trakcie negocjacji i mediacji | str. 333 A.  Konflikty strukturalne | str. 333 B.  Konflikty interpersonalne | str. 333 C.  Konflikty interesów | str. 334 D.  Konflikty wartości | str. 334   II.  Trudności związane ze stanem, w którym znajdują się strony mediacji | str. 335 1.  Czy stan stron może być przeszkodą do podjęcia mediacji? | str. 335 2.  Zespół stresu pourazowego | str. 335 3.  Wiktymizacja i wiktymizacja wtórna | str. 337   III.  Obrona przed presją i zachowaniami ofensywnymi w negocjacjach i mediacjach | str. 338 1.  Celowość obrony | str. 338 2.  Sprawdzanie realności groźby | str. 338 3.  Gra na zwłokę | str. 339 4.  Taktyki negocjacyjne i techniki wpływu społecznego, które mogą być stosowane w warunkach presji | str. 339 A.  Taktyka salami, taktyka małych kroków | str. 339 B.  Taktyka tysiąca pretekstów (wyjątków) | str. 340 C.  Technika zdartej płyty | str. 341 D.  Technika przedefiniowania sytuacji | str. 342 5.  Wybrane sposoby odpierania zachowań ofensywnych | str. 343 A.  Zachowania ofensywne w negocjacjach i mediacjach | str. 343 B.  Pytania ofensywne i reakcja na nie | str. 343   IV.  Przeciwdziałanie zaburzeniom płynności toku rozmów i ryzyku zerwania rozmów w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 346 1.  Identyfikacja zagrożeń dla trwania i płynności negocjacji | str. 346 2.  Strategie pozwalające być przygotowanym na najgorsze | str. 347 A.  Określenie zakresu rozmów | str. 347 B.  Plan B, C, D… | str. 348 C.  Ustalenie scenariusza rozmów | str. 349 3.  Strategie pokonywania trudności | str. 349 A.  Zmiana lub modyfikacja stylu prowadzenia rozmów | str. 349 B.  Mediacje w negocjacjach | str. 350 C.  Zmiana składu zespołów uczestników rozmów | str. 350 D.  Zmiana scenariusza rozmów | str. 351 E.  Metoda maratonu | str. 351 F.  Metoda konfesjonału | str. 352  | str. Literatura wykorzystana w rozdziale | str. 352 Rozdział dziewiąty Sporządzanie dokumentów podczas negocjacji i mediacji w sferze publicznej | str. 355   I.  Zasada pisemności w negocjacjach i mediacjach w sferze publicznej | str. 355 1.  Zasada pisemności jako wymóg prawny | str. 355 A.  Zakres regulacji prawnej | str. 355 B.  Wzorce porozumień określone w Europejskiej konwencji ramowej o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi | str. 356 C.  Zachowanie formy pisemnej w mediacjach | str. 359 2.  Zasada pisemności jako wymóg rozsądku | str. 361 A.  Utrwalanie przebiegu rozmów | str. 361 B.  Przedstawianie ofert | str. 361 a.  Forma i jakość edycji | str. 361 b.  Korekta tekstu | str. 362   II.  Dokumenty sporządzane podczas negocjacji i mediacji | str. 363 1.  Dokumenty do własnego użytku stron | str. 363 2.  Pisemne ustalenia wstępne | str. 363 A.  Wstępne ustalenia | str. 363 B.  Scenariusz negocjacji i terminarz mediacji | str. 364 3.  Protokoły i stenogramy | str. 364 4.  Listy intencyjne | str. 365 5.  Rezolucje, umowy i ugody – ogólne zasady sporządzania dokumentów końcowych | str. 366 A.  Udział specjalistów i korekta | str. 366 B.  Udział stron rozmów i kompetentnych organów w sporządzaniu umowy | str. 366 C.  Parafowanie i podpisanie umowy, ugody bądź aktu | str. 366 6.  Zatwierdzenie i ratyfikacja | str. 367  | str. Literatura wykorzystana w rozdziale | str. 368 Rozdział dziesiąty Komfort pracy negocjatora i mediatora | str. 369   I.  Ryzyko zawodowe negocjatora i mediatora działającego w sferze publicznej | str. 369 1.  W imieniu państwa i władz publicznych | str. 369 2.  Sytuacja negocjatora | str. 370 3.  Sytuacja mediatora | str. 371   II.  Zagrożenia funkcjonowania zawodowego negocjatora i mediatora | str. 371 1.  Wyczerpanie współczuciem, traumatyzacja pośrednia i przeciwprzeniesienie | str. 371 2.  Syndrom wypalenia zawodowego | str. 373   III.  Remedia na trudności i zagrożenia w obszarze funkcjonowania zawodowego negocjatora i mediatora | str. 380 1.  Dopasowanie | str. 380 2.  Diagnoza | str. 382 3.  Superwizja | str. 383 4.  Czas pracy | str. 387 5.  Systemy społecznego wsparcia | str. 388 6.  Przyjazny klimat | str. 389 7.  Nie tylko praca | str. 390  | str. Literatura wykorzystana w rozdziale | str. 390 Zbiór materiałów dydaktycznych | str. 393   I.  Propozycje tematów prac zaliczeniowych | str. 393   II.  Propozycje tematów prac magisterskich bądź licencjackich | str. 395   III.  Testy sprawdzające wiedzę | str. 396   IV.  Odpowiedzi do testów | str. 403 Wykaz literatury | str. 405