Prawo administracyjne

W podręczniku przedstawiono aktualne zagadnienia z zakresu prawa administracyjnego i systemu administracji publicznej. W celu ułatwienia zrozumienia tej obszernej tematyki, treść podzielono na dwie części obejmujące: • ogólne zagadnienia i podstawowe pojęcia prawa administracyjnego, a także zasady funkcjonowania administracji publicznej oraz • zagadnienia ustrojowe, przedstawiające administrację centralną i terenową rządową oraz samorządową. Książka zawiera odniesienia do najnowszych publikacji z zakresu prawa administracyjnego, materiałów normatywnych oraz orzecznictwa sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego. Podręcznik jest przeznaczony przede wszystkim dla studentów kierunków prawniczych, administracyjnych i bezpieczeństwa wewnętrznego. Będzie też pomocny pracownikom administracji oraz wszystkim, których z różnych względów interesuje prawo administracyjne.

Spis treści

Wykaz skrótów  | str.   11 Wprowadzenie   | str.   15 Część pierwsza ZAGADNIENIA OGÓLNE Rozdział I Cechy prawa administracyjnego   | str.   21 Określenie prawa administracyjnego  | str.   21 Podział norm prawa administracyjnego | str.   25 2.1. Prawo ustrojowe   | str.   25 2.2. Prawo materialne   | str.   26 2.3. Prawo procesowe (formalne)   | str.   28 Europeizacja prawa administracyjnego  | str.   29 Rozdział II Źródła prawa administracyjnego   | str.   33 Pojęcie źródeł prawa  | str.   33 Źródła prawa unijnego | str.   36 2.1. Podział prawa unijnego   | str.   36 2.2. Prawo pierwotne   | str.   36 2.2.1. Traktaty   | str.   36 2.2.2. Zasady ogólne prawa unijnego   | str.   37 2.3. Prawo wtórne (pochodne)   | str.   40 2.3.1. Prawo wiążące v  40 2.3.2. Prawo niewiążące (soft law  | str.   42 Źródła prawa krajowego  | str.   42 3.1. Podział źródeł   | str.   42 3.2. Źródła powszechnie obowiązującego prawa   | str.   44 3.2.1. Konstytucja   | str.   44 3.2.2. Ustawy   | str.   45 3.2.3. Ratyfikowane umowy międzynarodowe    | str.   45 3.2.4. Rozporządzenia   | str.   47 3.2.5. Rozporządzenia z mocą ustawy   | str.   48 3.2.6. Akty prawa miejscowego   | str.   49 3.3. Wewnętrzne źródła prawa   | str.   59 Ogłaszanie aktów normatywnych | str. 61 Nieformalne źródła prawa  | str.   65 Rozdział III Podstawowe pojęcia teoretyczne w prawie administracyjnym   | str.   69 Pojęcie i rodzaje organów administracji  | str.   69 Właściwość organu administracji | str.   71 Nadzór, kontrola, kierownictwo  | str.   73 3.1. Pojęcie i cechy kontroli   | str.   73 3.2. Rodzaje kontroli   | str.   75 3.3. Podmioty sprawujące kontrolę administracji publicznej   | str.   77 3.3.1.  Kontrola sprawowana przez organy państwowe   | str.   77 3.3.2. Sądowa kontrola administracji   | str.   81 3.3.3. Kontrola wewnątrzadministracyjna   | str.   85 3.3.4. Kontrola społeczna   | str.   87 3.4. Pojęcie i cechy nadzoru   | str.   87 3.5. Kierownictwo i koordynacja   | str.   89 Zadania publiczne | str.   90 Rozdział IV Stosunek administracyjnoprawny   | str.   93 Pojęcie stosunku administracyjnoprawnego  | str.   93 Cechy stosunku administracyjnoprawnego | str.   93 Elementy stosunku administracyjnoprawnego  | str.   94 Sposoby nawiązania stosunku administracyjnoprawnego | str.   96 Rodzaje stosunków administracyjnoprawnych  | str.   96 Rozdział V Określenie administracji   | str.   99 Pojęcie administracji w doktrynie  | str.   99 Płaszczyzny i sfery działania administracji | str.   103 Modele administracji  | str.   105 Cechy administracji | str.   106 Proces prywatyzacji zadań administracji publicznej  | str.   107 Rozdział VI Podstawowe zasady działania administracji   | str.   113 Funkcje zasad prawa  | str.   113 Zasada praworządności i legalizmu | str.   114 Zasada demokratyzmu  | str.   115 Zasada centralizacji i decentralizacji administracji | str.   116 Zasada subsydiarności (pomocniczości)  | str.   120 Zasada proporcjonalności (współmierności) | str.   122 Zasada zrównoważonego rozwoju  | str.   123 Zasada udziału obywateli w administrowaniu | str.   125 Zasada jawności działań administracji  | str.   125 Zasada kompetencyjności  | str.   127 Zasada efektywności i skuteczności działania  | str.   128 Zasada współdziałania  | str.   130 Inne zasady działania administracji wynikające z postępowania administracyjnego   | str.   132 Rozdział VII Prawne formy działania administracji   | str.   135 Pojęcie prawnych form i metod działania administracji  | str.   135 Klasyfikacja prawnych form działania administracji | str.   136 Stanowienie aktu normatywnego administracji  | str.   141 Wydawanie aktów administracyjnych | str.   143 4.1. Określenie aktu administracyjnego   | str.   143 4.2. Klasyfikacja aktów administracyjnych    | str.   144 4.3. Decyzja administracyjna   | str.   152 4.4. Ważność aktu administracyjnego  | str.   161 Porozumienie administracyjne  | str.   164 Umowa cywilnoprawna | str.   168 Partnerstwo publiczno-prywatne  | str.   170 Ugoda administracyjna | str.   172 Czynności faktyczne administracji  | str.   175 9.1. Cechy czynności faktycznych   | str.   175 9.2. Działalność społeczno-organizatorska administracji   | str.   175 9.3. Czynności materialno-techniczne   | str.   176 „Swoiste” prawne formy działania administracji  | str.   178 Część druga ZAGADNIENIA USTROJOWE Rozdział VIII Podziały terytorialne państwa i strefy specjalne   | str.   185 Pojęcie podziału terytorialnego  | str.   185 Czynniki kształtujące podział terytorialny | str.   186 Klasyfikacja podziałów terytorialnych   | str.   186 3.1. Podział zasadniczy   | str.   187 3.2. Podział pomocniczy   | str.   190 3.3. Podział specjalny   | str.   191 Nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych  | str.   192 Strefy specjalne  | str.   193 5.1. Pojęcie strefy specjalnej   | str.   193 5.2. Podział stref specjalnych   | str.   194 5.3. Strefy związane z ochroną granicy państwa   | str.   195 5.4. Strefy służące ochronie środowiska   | str.   198 5.5. Strefy związane z ochroną byłych obozów zagłady  | str.   199 5.6. Strefy ekonomiczne   | str.   200 5.7. „Swoiste” strefy specjalne   | str.   202 Rozdział IX Administracja centralna   | str.   203 Podział administracji centralnej  | str.   203 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej | str. 206 Organy zaliczane do naczelnych organów administracji rządowej  | str.   209 3.1. Rada Ministrów   | str.   209 3.2. Prezes Rady Ministrów   | str.   212 3.3. Ministrowie kierujący działami administracji rządowej   | str.   213 Centralne organy (urzędy) administracji państwowej | str. 216 4.1. Centralne organy (urzędy) administracji rządowej   | str.   216 4.1.1.  Tworzenie organów centralnych   | str.   216 4.1.2. Cechy i rodzaje centralnych organów administracji rządowej   | str.   218 4.2. Inne centralne organy administracji państwowej   | str.   221 Rozdział X Terenowa administracja rządowa   | str.   223 Podmioty wykonujące zadania administracji rządowej w województwie   | str.   223 Wojewoda | str.   224 2.1. Powoływanie wojewody   | str.   224 2.2. Funkcje wojewody   | str.   225 2.3. Kierownictwo i nadzór nad działalnością wojewody   | str.   230 Administracja zespolona w województwie  | str.   231 Organy administracji rządowej w powiecie | str.   235 Niezespolona administracja rządowa  | str.   237 Rozdział XI Samorząd terytorialny   | str.   239 Europejska Karta Samorządu Lokalnego  | str.   239 Pojęcie samorządu terytorialnego | str.   241 Zadania samorządu terytorialnego | str.   244 3.1. Zadania gminy   | str.   244 3.1.1.  Zasada domniemania właściwości gminy   | str.   244 3.1.2. Zasada subsydiarności   | str.   245 3.1.3.  Zakres zadań gminy   | str.   246 3.1.4.  Gminy o specjalnym statusie   | str.   251 3.2. Zadania powiatu   | str.   254 3.2.1. Zakres zadań własnych powiatu   | str.   254 3.2.2. Zadania z zakresu administracji rządowej   | str.   258 3.3. Zadania samorządu województwa   | str.   259 3.3.1.  Charakter zadań własnych   | str.   259 3.3.2. Zadania z zakresu administracji rządowej   | str.   260 Władze jednostek samorządu terytorialnego | str.   260 4.1. Forma bezpośrednia udziału mieszkańców   | str.   262 4.1.1.  Wybory   | str.   262 4.1.2. Referendum lokalne  | str.   262 4.1.3. Konsultacje z mieszkańcami   | str.   268 4.2. Organy jednostek samorządu terytorialnego   | str.   270 4.2.1. Organy gminy   | str.   270 4.2.2. Organy powiatu  | str.   282 4.2.3. Organy samorządu województwa   | str.   289 Jednostki pomocnicze oraz związki i porozumienia samorządu terytorialnego   | str.   293 Związki metropolitalne | str.   297 Mienie i gospodarka finansowa jednostek samorządu terytorialnego   | str.   298 Nadzór nad jednostkami samorządu terytorialnego | str.   300 8.1. Uprawnienia Prezesa Rady Ministrów   | str.   301 8.2. Uprawnienia wojewody   | str.   302 8.3. Uprawnienia regionalnej izby obrachunkowej   | str.   305 8.4. Uprawnienia o charakterze nadzorczym Sejmu   | str.   307 Uprawnienia samorządowego kolegium odwoławczego  | str.   307 Rozdział XII Podmioty administrujące   | str.   309 Samorząd zawodowy  | str.   309 Samorząd gospodarczy | str.   310 Zakłady administracyjne (publiczne)  | str.   311 Fundacje | str.   314 Organizacje pozarządowe i wolontariat  | str.   316 Rozdział XIII Pracownicy administracji publicznej   | str.   321 Pojęcie służby publicznej  | str.   321 Pojęcie pracownika administracji | str.   323 Korpus służby cywilnej  | str.   324 Pracownicy samorządowi | str.   326 Inne grupy pracowników administracji  | str.   328 5.1. Urzędnicy państwowi   | str.   328 5.2. Służba zagraniczna   | str.   328 Europejski Kodeks Dobrej Administracji | str.   330 Bibliografia   | str.   333 Skorowidz   | str.   353