Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy w umownym stosunku pracy

W książce omówiono zagadnienia dotyczące instytucji wypowiedzenia warunków pracy lub płacy wynikających z umowy o pracę uregulowanej przepisami kodeksu pracy (art. 42 § 1?3 k.p). Autor w sposób szczegółowy i praktyczny przedstawia zakres przedmiotowy wypowiedzenia zmieniającego, wymogi formalne, jakie powinno spełniać, roszczenia przysługujące pracownikom w razie wadliwego wypowiedzenia zmieniającego, a także obowiązki związków zawodowych w toku procedury konsultacji zamiaru wypowiedzenia warunków pracy lub płacy. Wyjaśniono również przypadki nietypowe i kontrowersyjne związane ze stosowaniem wymienionych przepisów, w tym możliwość wyłączenia stosowania wypowiedzenia zmieniającego, obowiązek wypowiedzenia warunków pracy lub płacy w przypadku uchylenia układu zbiorowego pracy czy konsekwencje złożenia przez pracownika oświadczenia, w którym twierdzi, że wypowiada dotychczasowe warunki pracy. Rozważania zostały zilustrowane licznymi przykładami opartymi na orzecznictwie sądowym oraz praktyce prawa pracy. Adresaci: Książka jest przeznaczona dla pracodawców, pracowników działów kadr i HR, sędziów sądów pracy, inspektorów pracy, a także przedstawicieli związków zawodowych. Zainteresuje również radców prawnych, adwokatów specjalizujących się w prawie pracy oraz przedstawicieli nauki tej dziedziny prawa.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 15 Wstęp | str. 17 Rozdział 1 Ogólna charakterystyka wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 25 1. Uwagi wstępne | str. 25 2. Funkcje wypowiedzenia zmieniającego | str. 25 3. Przedkodeksowa konstrukcja wypowiedzenia zmieniającego | str. 27 4. Regulacja wypowiedzenia zmieniającego w kodeksie pracy | str. 31 5. Uwagi podsumowujące | str. 32 Rozdział 2 Konstrukcja wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 33 1. Uwagi wstępne | str. 33 2. Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy jako oświadczenie woli | str. 33 3. Elementy istotne oświadczenia pracodawcy o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy | str. 35 4. Propozycja nowych warunków pracy | str. 44 5. Oświadczenie pracownika o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków pracy lub płacy | str. 45 6. Termin do złożenia oświadczenia przez pracownika | str. 51 7. Forma oświadczenia pracownika | str. 58 8. Skutek wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 60 9. Uwagi podsumowujące | str. 63 Rozdział 3 Zakres podmiotowy wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 65 1. Uwagi wstępne | str. 65 2. Podmioty uprawnione do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy | str. 65 3. Prawo pracownika do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy - uwagi de lege ferenda | str. 73 4. Przyznanie pracownikowi prawa do wypowiadania warunków pracy i płacy | str. 75 5. Uwagi podsumowujące | str. 80 Rozdział 4 Zakres przedmiotowy wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 82 1. Uwagi wstępne | str. 82 2. Możliwość dokonania wypowiedzenia zmieniającego w zależności od rodzaju zawartej umowy o pracę | str. 82 3. Temporalny zakres wypowiedzenia zmieniającego | str. 87 4. Elementy treści stosunku pracy podlegające wypowiedzeniu | str. 90 5. Pojęcie istotności warunków pracy i płacy w doktrynie i judykaturze | str. 97 6. Pojęcie istotnej i nieistotnej zmiany warunków pracy i płacy wynikających z umowy o pracę | str. 98 7. Pojęcie korzystności warunków pracy i płacy wynikających z umowy o pracę | str. 101 8. Zakres przedmiotowy wypowiedzenia zmieniającego w orzecznictwie sądowym | str. 105 9. Warunki umowy o pracę, które nie mogą być przedmiotem wypowiedzenia zmieniającego | str. 110 10. Zakres przedmiotowy warunków pracy i płacy wynikających ze źródeł prawa pracy | str. 112 10.1. Układy zbiorowe pracy | str. 112 10.2. Regulamin wynagrodzenia | str. 116 10.3. Regulamin pracy | str. 117 10.4. Porozumienia zbiorowe inne niż układy zbiorowe | str. 119 11. Zmiana warunków pracy i płacy niewymagająca złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu zmieniającym | str. 123 11.1. Zmiana warunków pracy i płacy w drodze porozumienia zmieniającego | str. 124 11.2. Zmiana warunków pracy i płacy w wyniku zmiany przepisów prawa | str. 126 11.3. Powierzenie pracownikowi innego rodzaju pracy na podstawie art. 42 § 4 k.p. | str. 129 11.4. Powierzenie innej pracy w okresie przestoju na podstawie art. 81 § 3 k.p. | str. 131 11.5. Zmiana warunków pracy lub płacy ze względu na konieczność ochrony zdrowia pracownika | str. 133 11.6. Powierzenie innego rodzaju pracy w związku z prowadzoną akcją ratowniczą | str. 135 11.7. Zmiana warunków pracy pracownika wracającego do pracy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego | str. 136 11.8. Zmiana warunków pracy lub płacy na podstawie przepisów pragmatyk służbowych | str. 136 12. Uwagi podsumowujące | str. 137 Rozdział 5 Wymogi formalne wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 141 1. Uwagi wstępne | str. 141 2. Obowiązek zachowania formy pisemnej | str. 141 3. Obowiązek zachowania wymaganych okresów wypowiedzenia | str. 154 4. Wskazanie przyczyn uzasadniających wypowiedzenie | str. 160 5. Obowiązek pouczenia pracownika o przysługujących mu uprawnieniach | str. 161 6. Obowiązek w zakresie języka, w jakim sporządzone jest oświadczenie o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy | str. 164 7. Uwagi podsumowujące | str. 165 Rozdział 6 Tryb konsultacji związkowej wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 167 1. Uwagi wstępne | str. 167 2. Zawiadomienie związku zawodowego o zamiarze wypowiedzenia pracownikowi warunków pracy lub płacy | str. 167 3. Cel konsultacji związkowej w razie zamiaru wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 168 4. Adresat zawiadomienia o zamiarze wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 169 5. Zakres, forma i termin zawiadomienia skierowanego do związku zawodowego | str. 181 6. Stanowisko organizacji związkowej | str. 186 7. Rozpatrzenie zastrzeżeń przez pracodawcę | str. 190 8. Wyłączenie obowiązku prowadzenia konsultacji związkowej | str. 191 9. Uwagi podsumowujące | str. 197 Rozdział 7 Przyczyny uzasadniające dokonanie wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 200 1. Uwagi wstępne 200 2. Charakter prawny przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie warunków pracy lub płacy | str. 200 3. Przyczyny uzasadniające wypowiedzenie warunków pracy lub płacy leżące po stronie pracownika | str. 205 3.1. Nienależyte wykonywanie obowiązków | str. 205 3.2. Wyrządzenie szkody w mieniu pracodawcy | str. 207 3.3. Odmowa wykonania polecenia przełożonego | str. 208 3.4. Prawo pracodawcy doboru pracowników | str. 208 3.5. Naruszenie zasad współżycia społecznego | str. 210 3.6. Stan zdrowia | str. 210 3.7. Utrata uprawnień wymaganych przez pracodawcę na danym stanowisku | str. 211 3.8. Konflikt z pracodawcą | str. 212 3.9. Utrata zaufania | str. 212 3.10. Dezorganizacja pracy | str. 215 3.11. Naruszenie zakazu konkurencji | str. 218 3.12. Niespełnienie oczekiwań | str. 219 3.13. Prawomocne skazanie pracownika | str. 219 3.14. Niepodnoszenie kwalifikacji zawodowych | str. 220 3.15. Odwołanie ze stanowiska | str. 221 3.16. Przekroczenie granic krytyki pracodawcy przez pracownika | str. 221 3.17. Przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia | str. 222 4. Przyczyny uzasadniające wypowiedzenie warunków pracy lub płacy leżące po stronie pracodawcy | str. 223 4.1. Likwidacja stanowiska | str. 223 4.2. Brak możliwości dostarczenia pracy | str. 225 4.3. Przyczyny wskazane w treści art. 43 k.p. | str. 225 4.4. Zmiana przepisów | str. 226 4.5. Inne przyczyny leżące po stronie pracodawcy | str. 227 5. "Negatywne" przyczyny wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 228 5.1. Osiągnięcie wieku emerytalnego | str. 228 5.2. Przejście zakładu pracy | str. 229 5.3. Klauzula generalna zasad współżycia społecznego a zasadność wypowiedzenia zmieniającego | str. 230 5.4. Stan zdrowia | str. 231 5.5. Skorzystanie z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady równego traktowania | str. 231 6. Uwagi podsumowujące | str. 232 Rozdział 8 Zakres odpowiedniego stosowania przepisów o wypowiedzeniu umowy o pracę do wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 236 1. Uwagi wstępne | str. 236 2. Pojęcie odpowiedniego stosowania przepisów | str. 236 3. Analiza dopuszczalności odpowiedniego stosowania wybranych przepisów regulujących wypowiedzenie umowy o pracę do wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 239 3.1. Dopuszczalność stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych | str. 239 3.2. Dopuszczalność stosowania przepisu uprawniającego pracodawcę do skrócenia okresu wypowiedzenia (art. 361 k.p.) | str. 245 3.3. Dopuszczalność stosowania przepisu przyznającego pracownikowi prawo do dni na poszukiwanie pracy w okresie wypowiedzenia (art. 37 k.p.) | str. 246 3.4. Dopuszczalność stosowania przepisu uprawniającego pracodawcę do nakazania pracownikowi wykorzystania urlopu w okresie wypowiedzenia (art. 1671 k.p.) | str. 247 3.5. Dopuszczalność stosowania przepisu zakazującego stosowania wypowiedzenia umowy o pracę z powodu przejęcia części lub całości zakładu pracy (art. 231 § 6 k.p.) | str. 248 3.6. Dopuszczalność stosowania przepisów zakazujących stosowania wypowiedzenia umowy o pracę jako sankcji za skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu (art. 183e k.p.) | str. 249 3.7. Dopuszczalność stosowania przepisu zakazującego stosowania wypowiedzenia umowy o pracę jako sankcji za odmowę wyrażenia zgody na wykonywanie pracy w formie telepracy (art. 679 k.p.) | str. 249 3.8. Dopuszczalność stosowania przepisów ograniczających możliwość rozwiązania umowy za wypowiedzeniem zawartej w celu przygotowania zawodowego (art. 196 k.p.) | str. 250 3.9. Dopuszczalność stosowania przepisu penalizującego dokonanie wypowiedzenia umowy o pracę z rażącym naruszeniem prawa pracy (art. 281 pkt 3 k.p.) | str. 251 4. Uwagi podsumowujące | str. 251 Rozdział 9 Status pracownika w okresie wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 253 1. Uwagi wstępne | str. 253 2. Regulacja statusu pracownika w okresie wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 253 3. Uwagi podsumowujące | str. 261 Rozdział 10 Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem warunków pracy lub płacy | str. 262 1. Uwagi wstępne | str. 262 2. Ochrona kobiet w ciąży, pracowników w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego lub urlopu rodzicielskiego | str. 263 3. Ochrona pracowników w okresie urlopu wychowawczego | str. 266 4. Ochrona pracowników korzystających z obniżonego wymiaru czasu pracy | str. 267 5. Ochrona pracowników w okresie urlopu i innej nieobecności w pracy | str. 269 6. Ochrona działaczy związkowych | str. 270 7. Ochrona członków rady pracowników | str. 277 8. Ochrona członków specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej | str. 279 9. Ochrona społecznego inspektora pracy | str. 281 10. Ochrona pracowników w wieku przedemerytalnym | str. 283 11. Ochrona pracowników sprawujących mandat posła lub senatora | str. 288 12. Ochrona pracowników sprawujących mandat radnego | str. 290 13. Ochrona pracowników powołanych do odbycia czynnej służby wojskowej, zasadniczej służby wojskowej i przeszkolenia wojskowego | str. 293 14. Inne przypadki szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem warunków pracy lub płacy | str. 294 15. Uchylenie szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem warunków pracy lub płacy | str. 295 16. Skutki naruszenia szczególnej ochrony | str. 296 17. Uwagi podsumowujące | str. 298 Rozdział 11 Kontrola sądowa oświadczenia pracodawcy o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy | str. 300 1. Uwagi wstępne | str. 300 2. Roszczenie o uznanie za bezskuteczne zmiany warunków pracy lub płacy oraz przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy | str. 302 3. Roszczenie o zasądzenie odszkodowania | str. 311 4. Zastosowanie krótszego okresu wypowiedzenia niż wymagany | str. 314 5. Zastosowanie art. 8 k.p. do roszczeń wysuwanych na gruncie nieprawidłowego wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 316 6. Postępowanie sądowe w sprawach z odwołania od wypowiedzenia warunków pracy lub płacy | str. 317 7. Uwagi podsumowujące | str. 319 Rozdział 12 Stosowanie instytucji wypowiedzenia warunków pracy i płacy regulowanej kodeksem pracy do stosunków pracy nawiązanych na innej podstawie niż umowa o pracę | str. 321 1. Uwagi wstępne | str. 321 2. Stosowanie przepisów o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy do zmiany spółdzielczej umowy o pracę | str. 321 3. Stosowanie przepisów o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy do zmiany stosunków pracy nawiązanych na podstawie mianowania | str. 325 4. Stosowanie przepisów o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy do zmiany stosunków pracy nawiązanych na podstawie powołania | str. 329 5. Stosowanie przepisów o wypowiedzeniu warunków pracy lub płacy do zmiany stosunków pracy nawiązanych na podstawie wyboru | str. 332 6. Uwagi podsumowujące | str. 334 Rozdział 13 Podsumowanie i uwagi de lege ferenda | str. 336 Bibliografia | str. 351 Spis orzecznictwa | str. 361