Zasady opodatkowania finansowania społecznościowego

W książce, która jest pierwszym opracowaniem tematu podatkowych aspektów crowdfundingu, omówiono poszczególne odmiany finansowania społecznościowego (donacyjny, nagrodowy, przedsprzedażowy, dłużny i udziałowy) oraz praktykę ich funkcjonowania. Zaprezentowano uregulowania prawne odnoszące się do finansowania społecznościowego (crowdfundingu) w Polsce oraz w wybranych państwach europejskich i pozaeuropejskich. Wskazano na skutki podatkowe w odniesieniu do wszystkich podmiotów uczestniczących w finansowaniu społecznościowym, zarówno w zakresie podatków dochodowych, jak i obrotowych. Adresaci: Publikacja przeznaczona jest dla doradców podatkowych, adwokatów i radców prawnych. Zainteresuje przedsiębiorców i menedżerów firm będących tzw. start-upami, inkubatorami przedsiębiorczości, a także klastry zrzeszające innowacyjnych przedsiębiorców, które często poszukują finansowania poprzez crowdfunding. Zbiórki publiczne mają skutki podatkowe >>

Spis treści

Wykaz skrótów .................................................................................. 11 Od Autora ........................................................................................... 17 Wstęp ................................................................................................... 19 Rozdział I. Próba zdefiniowania finansowania społecznościowego oraz historia jego rozwoju .................. 25 1. Definicja finansowania społecznościowego .......................... 25 1.1. Kwestia nazwania zjawiska .............................................. 25 1.2. W poszukiwaniu definicji ................................................ 27 1.3. Cechy finansowania społecznościowego ........................ 32 2. Historia finansowania społecznościowego ........................... 34 2.1. Era preinternetowa ............................................................ 34 2.2. Pojawienie się internetu jako czynnik narodzin finansowania społecznościowego ........................ 35 2.3. Historia finansowania społecznościowego w Polsce .... 38 3. Rodzaje (odmiany) finansowania społecznościowego ........ 40 3.1. Różne sposoby klasyfikacji finansowania społecznościowego ...................................... 40 3.2. Finansowanie społecznościowe sensu stricto oraz finansowanie społecznościowe sensu largo .......... 41 3.3. Sposoby finansowania społecznościowego w ramach crowdfundingu sensu largo ........................ 42 3.3.1. Model donacyjny ..................................................... 42 3.3.2. Model nagrodowy ................................................... 44 3.3.3. Pożyczki społecznościowe ..................................... 47 4. Odmiany finansowania społecznościowego sensu stricto ......................... 49 4.1. Podstawowe rodzaje finansowania społecznościowego ............................................................ 49 4.2. Model przedsprzedażowy ................................................ 50 4.3. Model dłużny ..................................................................... 51 4.4. Model udziałowy ............................................................... 53 4.5. Inne modele ........................................................................ 55 4.6. Modele mieszane ............................................................... 57 Rozdział II. Stan prawny w wybranych państwach unijnych ......................... 59 1. Uwagi wstępne .......................................................................... 59 2. Stan prawny w wybranych państwach unijnych .................. 61 2.1. Słowacja ............................................................................... 61 2.2. Czechy ................................................................................. 63 2.3. Francja ................................................................................. 65 2.4. Włochy ................................................................................ 68 2.5. Estonia ................................................................................. 70 2.6. Węgry .................................................................................. 72 2.7. Hiszpania ............................................................................ 74 2.8. Szwecja ................................................................................ 76 2.9. Holandia ............................................................................. 78 2.10. Wielka Brytania ............................................................. 81 2.11. Niemcy ............................................................................. 84 3. Stan prawny obowiązujący w państwach innych niż unijne ........................................... 86 3.1. Stany Zjednoczone ............................................................ 86 3.2. Izrael .................................................................................... 89 3.3. Szwajcaria ........................................................................... 91 4. Stan prawny dotyczący finansowania społecznościowego w Polsce .............................. 93 5. Propozycje Komisji Europejskiej dotyczące regulacji prawnej w zakresie finansowania społecznościowego typu dłużnego oraz udziałowego ........................................... 102 Rozdział III. Skutki w obszarze prawa podatkowego finansowania społecznościowego typu donacyjnego ............ 111 1. Uwagi wstępne .......................................................................... 111 2. Stosunki prawne w ramach finansowania społecznościowego typu donacyjnego ................................... 112 2.1. Stosunki między wspierającym a obdarowanym ......... 112 2.2. Stosunki między obdarowanym (poszukującym finansowania) a portalem finansowania społecznościowego ...... 117 2.3. Stosunki między wspierającymi a portalem finansowania społecznościowego .................................... 120 3. Skutki w obszarze prawa podatkowego finansowania społecznościowego typu donacyjnego ........................ 122 3.1. Skutki u obdarowanego .................................................... 122 3.1.1. Podatek od otrzymywanego przysporzenia majątkowego ............................................................ 122 3.1.2. Podatki inne niż dochodowe ................................. 140 3.2. Skutki u finansującego (darczyńcy) ................................ 144 3.2.1. Podatki dochodowe ................................................ 144 3.2.2. Podatki inne niż dochodowe ................................. 151 3.3. Skutki u podmiotu prowadzącego portal finansowania społecznościowego .................................... 152 3.3.1. Podatki dochodowe ................................................ 152 3.3.2. Podatek od towarów i usług .................................. 156 4. Wnioski ...................................................................................... 166 Rozdział IV. Skutki w obszarze prawa podatkowego finansowania społecznościowego typu nagrodowego .......... 169 1. Uwagi wstępne .......................................................................... 169 2. Stosunki prawne powstające pomiędzy poszczególnymi podmiotami zaangażowanymi w finansowanie społecznościowe typu nagrodowego ...................................... 170 2.1. Stosunki między wspierającymi a poszukującymi finansowania ............................................ 170 2.2. Rodzaje nagród jako czynnik wpływający na treść stosunków prawnych pomiędzy podmiotami wspierającymi a podmiotami poszukującymi finansowania ...................................................................... 180 2.3. Stosunki między wspierającymi a portalem .................. 183 2.4. Stosunki między poszukującymi finansowania a portalem .................................................... 184 3. Skutki w obszarze prawa podatkowego ................................. 186 3.1. Podmioty poszukujące finansowania ............................. 186 3.1.1. Podatki od przysporzeń majątkowych ................ 186 3.1.2. Podatki o charakterze obrotowym ....................... 202 3.2. Skutki u podmiotów wspierających ................................ 223 3.2.1. Podatek dochodowy ............................................... 223 3.2.2. Podatki o charakterze obrotowym (podatek od czynności cywilnoprawnych) ......... 227 3.3. Skutki u podmiotu prowadzącego portal finansowania społecznościowego .................................... 230 3.3.1. Podatki dochodowe ................................................ 230 3.3.2. Podatek od towarów i usług .................................. 232 4. Wnioski ...................................................................................... 240 Rozdział V. Skutki w obszarze prawa podatkowego finansowania społecznościowego typu przedsprzedażowego ...... 243 1. Uwagi wstępne .......................................................................... 243 2. Stosunki prawne w ramach finansowania społecznościowego typu przedsprzedażowego .................... 245 2.1. Stosunki między finansującym a poszukującym finansowania ............................................. 245 2.2. Stosunki między podmiotem poszukującym finansowania a portalem finansowania społecznościowego ........... 251 2.3. Stosunki między wspierającym (finansującym) a portalem .......................................................... 254 3. Skutki w obszarze prawa podatkowego finansowania społecznościowego typu przedsprzedażowego ............. 255 3.1. Skutki u podmiotu poszukującego finansowania .................................... 255 3.1.1. Podatek od otrzymywanego przysporzenia majątkowego ............................................................ 255 3.1.2. Podatki inne niż dochodowe ................................. 264 3.2. Skutki u podmiotu wspierającego ................................... 280 3.2.1. Podatki dochodowe ................................................ 280 3.2.2. Podatek od towarów i usług .................................. 281 3.3. Skutki u podmiotu prowadzącego portal finansowania społecznościowego .................................... 282 3.3.1. Podatki dochodowe ................................................ 282 3.3.2. Podatek od towarów i usług .................................. 285 4. Wnioski ...................................................................................... 292 Rozdział VI. Skutki w obszarze prawa podatkowego finansowania społecznościowego typu dłużnego ............ 295 1. Uwagi wstępne .......................................................................... 295 2. Stosunki prawne w ramach finansowania społecznościowego typu dłużnego ......................................... 296 2.1. Stosunki pomiędzy podmiotem udzielającym pożyczek a biorącym pożyczkę ................................... 296 2.2. Stosunki pomiędzy pożyczkobiorcą a portalem ........... 305 2.3. Stosunki pomiędzy pożyczkodawcą a portalem ........... 310 3. Skutki w obszarze prawa podatkowego finansowania społecznościowego typu dłużnego ....................... 311 3.1. Skutki po stronie podmiotu udzielającego pożyczki ... 311 3.1.1. Podatki dochodowe ................................................ 311 3.1.2. Podatki obrotowe .................................................... 324 3.2. Skutki po stronie podmiotu otrzymującego pożyczkę 341 3.2.1. Skutki w podatku dochodowym .......................... 341 3.2.2. Podatki obrotowe .................................................... 353 3.3. Skutki po stronie portalu finansowania społecznościowego ............................................................ 365 3.3.1. Podatki dochodowe ................................................ 365 3.3.2. Podatek od towarów i usług .................................. 367 4. Wnioski ...................................................................................... 379 Rozdział VII. Skutki w obszarze prawa podatkowego finansowania społecznościowego typu udziałowego ........... 383 1. Uwagi wstępne .......................................................................... 383 2. Stosunki prawne powstające pomiędzy poszczególnymi podmiotami zaangażowanymi w finansowanie społecznościowe typu udziałowego ....................................... 385 2.1. Stosunki między wspierającymi (inwestorami) a podmiotami poszukującymi finansowania ................ 385 2.2. Stosunki między platformą finansowania społecznościowego a podmiotem poszukującym finansowania (emitentem) ................................................ 392 2.3. Stosunki między platformą a inwestorami .................... 396 3. Skutki w obszarze prawa podatkowego ................................. 399 3.1. Podmioty poszukujące finansowania ............................. 399 3.1.1. Podatek dochodowy ............................................... 399 3.1.2. Podatki pośrednie ................................................... 404 3.2. Podmioty finansujące (inwestorzy)................................. 415 3.2.1. Podatek dochodowy ............................................... 415 3.2.2. Podatki obrotowe .................................................... 420 3.2.3. Podatek od czynności cywilnoprawnych ............ 421 3.3. Portale finansowania społecznościowego ...................... 424 3.3.1. Podatek dochodowy ............................................... 424 3.3.2. Podatki obrotowe .................................................... 428 3.3.3. Podatek od czynności cywilnoprawnych ............ 437 4. Wnioski ...................................................................................... 438 Wnioski końcowe .............................................................................. 441 Bibliografia ......................................................................................... 453 Orzeczenia sądowe ........................................................................... 467