Zasada proporcjonalności w prawie autorskim w Unii Europejskiej

Zasada proporcjonalności została określona w Traktacie o Unii Europejskiej. Oznacza ona, że działania podejmowane przez instytucje unijne muszą następować w określonych granicach:• muszą być odpowiednie, by doprowadzić do zamierzonego celu,• muszą być konieczne, by doprowadzić do zamierzonego celu,• nie mogą nakładać na osoby fizyczne nadmiernego obciążenia w stosunku do zamierzonego celu. Publikacja przedstawia przede wszystkim stosowanie zasady proporcjonalności w kontekście poszanowania Karty Praw Podstawowych w przypadkach rozwiązań prawnoautorskich wpływających na ograniczanie korzystania z podstawowych praw i wolności. Autor szczegółowo omawia wagę tej zasady dla tworzenia i intepretowania prawa. W opracowaniu zaprezentowano m.in. następujące zagadnienia:• rozumienie zasady proporcjonalności,• jej funkcje i sposoby wykorzystywania,• relacje do takich problemów jak nadużycie prawa czy test trójstopniowy,• prawotwórcze skutki stosowania zasady proporcjonalności,• ujęcie tej zasady na gruncie dyrektywy 2019/790. Książka jest przeznaczona dla sędziów, adwokatów, radców prawnych oraz pracowników naukowych wydziałów prawa zajmujących się omawianą tematyką.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 9 Wprowadzenie | str. 13 Rozdział I Rozumienie zasady proporcjonalności | str. 25 1.1.   Zasada proporcjonalności w prawie Unii Europejskiej – uwagi ogólne | str. 25 1.2. Jedna czy dwie proporcjonalności? | str. 37 1.3. Zasada proporcjonalności w prawie unijnym, europejskim i polskiej Konstytucji  | str. 42 Rozdział II Funkcje i reguły stosowania zasady proporcjonalności | str. 51 2.1. Funkcje i sfery stosowania zasady proporcjonalności  | str. 51 2.1.1. Sposoby wykorzystywania zasady proporcjonalności | str. 51 2.1.2. Funkcje zasady proporcjonalności | str. 55 2.1.3. Schemat stosowania zasady proporcjonalności w prawie autorskim w Unii Europejskiej | str. 58 2.1.3.1. Tworzenie przepisów prawa Unii Europejskiej i transponujących je do prawa krajowego | str. 58 2.1.3.2. Weryfikacja przez Trybunał Sprawiedliwości zgodności prawa Unii Europejskiej z zasadą proporcjonalności | str. 59 2.1.3.3. Interpretacja przez Trybunał Sprawiedliwości przepisów prawa Unii Europejskiej | str. 62 2.1.3.4. Badanie zgodności prawa krajowego z prawem Unii Europejskiej przez Trybunał Sprawiedliwości i sądy krajowe | str. 63 2.1.3.5. Interpretacja prawa krajowego przez sądy krajowe  | str. 64 2.2. Pełna i minimalna harmonizacja przewidziana w dyrektywach a zasada proporcjonalności | str. 64 2.3. Obowiązek poszanowania „istoty praw podstawowych” | str. 70 2.4. Znaczenie „wymienienia” zasady proporcjonalności w dyrektywie | str. 74 2.5. Zasada proporcjonalności i autonomiczne pojęcie prawa Unii Europejskiej  | str. 79 2.6. Zasada proporcjonalności i test trójstopniowy | str. 82 2.7. Zasada proporcjonalności i nadużycie prawa  | str. 84 2.8. Zasady stosowania zasady proporcjonalności w stosunkach horyzontalnych | str. 94 2.8.1. Uwagi ogólne | str. 94 2.8.2. Zasada proporcjonalności w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości | str. 103 2.8.3. Unijna zasada proporcjonalności w krajowych orzeczeniach sądowych | str. 114 2.9. Prawotwórcze skutki stosowania zasady proporcjonalności | str. 119 Rozdział III Zasada proporcjonalności w dyrektywie 2019/790 | str. 127 3.1. Uwagi ogólne | str. 127 3.2. Prawo pokrewne wydawców prasy | str. 132 3.3. Art. 17 dyrektywy 2019/790 a zasada proporcjonalności | str. 137 3.3.1. Uwagi ogólne | str. 137 3.3.2. Wytyczne dotyczące art. 17 dyrektywy 2019/790 (Wytyczne) | str. 141 3.3.3. Opinia Rzecznika Generalnego Henrika Saugmandsgaarda Øe w sprawie C-401/19 (opinia) | str. 144 3.3.4. Wyrok TS w sprawie C-401/19 | str. 149 3.3.4.1. Treść wyroku | str. 149 3.3.4.2. Prawa podstawowe uwzględniane przy stosowaniu zasady proporcjonalności | str. 150 3.3.4.3. Proporcjonalne czy nieproporcjonalne ograniczenie praw użytkowników internetu w art. 17? | str. 151 3.3.4.4. Wykładnia interpretacyjno-weryfikująca o charakterze modyfikującym | str. 155 3.3.4.5. Poprawna lokalizacja ograniczeń praw podstawowych w aktach normatywnych w świetle zasady proporcjonalności | str. 158 3.3.4.6. Istotny mankament rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości  | str. 165 3.3.4.7. Ogólne znaczenie wyroku Trybunału Sprawiedliwości  | str. 167 3.3.4.8. Art. 17 i zasada pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej | str. 170 3.3.4.9. Zasada proporcjonalności jako podstawa tworzenia nowej postaci dozwolonego użytku lub zbliżonego mechanizmu | str. 175 3.3.4.10. Podsumowanie i uwagi końcowe  | str. 178 3.3.5. Polska transpozycja art. 17 | str. 181 3.3.5.1. Projekt ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz niektórych innych ustaw z 6.06.2022 r. (projekt I) | str. 181 3.3.5.2. Projekt ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz niektórych innych ustaw z 7.11.2022 r. (projekt II) | str. 186 3.4. Prawo do godziwego wynagrodzenia twórców w ramach umów o eksploatację | str. 189 3.4.1. Uwagi ogólne | str. 189 3.4.2. Prawo do proporcjonalnego wynagrodzenia | str. 191 3.4.3. Transpozycja prawa do proporcjonalnego wynagrodzenia do prawa polskiego | str. 192 Rozdział IV Zasada proporcjonalności wobec pozaunijnych elementów polskiego prawa autorskiego – aneks  | str. 197 Wnioski  | str. 201 Bibliografia  | str. 209