Materiały do ćwiczeń z dydaktyki ogólnej

           Materiały są przeznaczone do prowadzenia zajęć na kierunkach pedagogicznych i innych kierunkach kształcenia o specjalności nauczycielskiej, dla których Standardy kształcenia* przewidują kształcenie w zakresie dydaktyki ogólnej.

Stanowią one narzędzie do samodzielnej pracy studentów ujęte w formie Kart pracy umożliwiających aktywny udział w zajęciach – konwersatoriach bądź ćwiczeniach audytoryjnych. Treść tych zajęć wiąże się z tematami poprzedzających je wykładów.

Materiały mogą być wykorzystywane w rożny sposób: jeśli uczelnia przewiduje konwersatoria z dydaktyki ogólnej – studenci pracują z Kartami pracy przed zajęciami, jeśli zaś są organizowane ćwiczenia, to studenci wykorzystują Karty w trakcie zajęć.

Materiały zostały opracowane dla studentów Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Łodzi, gdzie były z powodzeniem wykorzystywane w ciągu ostatnich kilku lat. Uczelnia ta przewiduje w programie studiów pedagogicznych 15 godzin wykładów i 30 godzin konwersatoriów dla przedmiotu „Dydaktyka ogólna”.

* _{Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia. Dz. U. z 2007 r. Nr 164, poz. 1166.}

Spis treści

Wprowadzenie 9 Program zajęć nr 1: Twórcy systemów dydaktycznych 11 Karta pracy A. Jan Ámos Komeński (1592–1670) 12 Karta pracy B. Jan Henryk Pestalozzi (1746–1827) 14 Karta pracy C. Jan Fryderyk Herbart (1776–1841) 16 Karta pracy D. Jan Władysław Dawid (1859–1914) 18 Karta pracy E. John Dewey (1859–1952) 20 Karta pracy F. Bogdan Nawroczyński (1882–1974) 22 Program zajęć nr 2: Rozwój koncepcji kształcenia 25 Karta pracy A. Materializm (encyklopedyzm) dydaktyczny 26 Karta pracy B. Formalizm dydaktyczny 28 Karta pracy C. Utylitaryzm dydaktyczny 30 Karta pracy D. Koncepcja problemowo-kompleksowa 32 Karta pracy E. Strukturalizm 34 Karta pracy F. Materializm funkcjonalny 36 Program zajęć nr 3: Taksonomia celów kształcenia 39 Karta pracy A. Taksonomia celów poznawczych 40 Karta pracy B. Taksonomia celów praktycznych 42 Karta pracy C. Taksonomia celów wychowawczych 44 Karta pracy D. Taksonomia celów w ich operacjonalizacji 46 Program zajęć nr 4: Ocena programu nauczania 49 Karta pracy A. Poprawność konstrukcyjna programu nauczania 50 Karta pracy B. Wartość merytoryczna programu nauczania 52 Karta pracy C. Wartość dydaktyczna programu nauczania 54 Karta pracy D. Przydatność programu nauczania dla danego środowiska szkolnego 56 Program zajęć nr 5: Ogniwa procesu kształcenia 59 Karta pracy A. Uświadamianie celów i zadań dydaktycznych 60 Karta pracy B. Kierowanie procesami poznawczymi 62 Karta pracy C. Kształtowanie umiejętności praktycznych 64 Karta pracy D. Utrwalanie wiadomości i umiejętności 66 Karta pracy E. Sprawdzanie i ocena osiągnięć 68 Program zajęć nr 6: Przestrzeganie zasad kształcenia 71 Karta pracy A. Zasady dotyczące materiału nauczania 72 Karta pracy B. Zasady dotyczące motywacji ucznia 74 Karta pracy C. Zasady dotyczące pracy ucznia 76 Karta pracy D. Zasady dotyczące czynności nauczania 78 Program zajęć nr 7: Dyskusja dydaktyczna 81 Karta pracy A. Dyskusja wielokrotna 82 Karta pracy B. Dyskusja konferencyjna 84 Karta pracy C. Dyskusja panelowa (obserwowana) 86 Karta pracy D. Dyskusja okrągłego stołu 88 Program zajęć nr 8: Aktywizujące metody kształcenia 91 Karta pracy A. Metoda przypadków 92 Karta pracy B. Metoda sytuacyjna 94 Karta pracy C. Metoda inscenizacji 96 Karta pracy D. Metoda symulacji 98 Karta pracy E. Metoda projektów 100 Program zajęć nr 9: Metody uczenia się w kształceniu wielostronnym 103 Karta pracy A. Uczenie się przez przyswajanie wiedzy 104 Karta pracy B. Uczenie się przez odkrywanie wiedzy 106 Karta pracy C. Uczenie się przez przeżywanie 108 Karta pracy D. Uczenie się przez działanie 110 Program zajęć nr 10: Wdrażanie uczniów do samokształcenia 113 Karta pracy A. Lekcje przedmiotowe 114 Karta pracy B. Lekcje wdrażające 116 Karta pracy C. Lekcje wychowawcze 118 Karta pracy D. Pozalekcyjna praca uczniów 120 Program zajęć nr 11: Funkcje mediów w procesie kształcenia 123 Karta pracy A. Media w poznawaniu rzeczywistości 124 Karta pracy B. Media w poznawaniu wiedzy o rzeczywistości 126 Karta pracy C. Media w kształtowaniu emocjonalnego stosunku do rzeczywistości 128 Karta pracy D. Media w przygotowaniu do działalności praktycznej 130 Program zajęć nr 12: Praca domowa uczniów 133 Karta pracy A. Rodzaje prac domowych 134 Karta pracy B. Sposoby zadawania pracy domowej 136 Karta pracy C. Obciążenie uczniów pracą domową 138 Karta pracy D. Sprawdzanie i ocena nauki domowej 140 Program zajęć nr 13: Budowanie zadań testowych 143 Karta pracy A. Zadania wyboru wielokrotnego 144 Karta pracy B. Zadania na dobieranie 146 Karta pracy C. Zadania typu prawda – fałsz 148 Karta pracy D. Zadania krótkiej odpowiedzi i zadania z luką 150 Karta pracy E. Zadania rozszerzonej odpowiedzi 152 Program zajęć nr 14: Szkolny system oceniania 155 Karta pracy A. Użyteczność systemu oceniania 156 Karta pracy B. Wspomaganie kształcenia przez system oceniania 158 Karta pracy C. Wielowątkowość systemu oceniania 160 Karta pracy D. Otwartość systemu oceniania 162 Program zajęć nr 15: Poziomy planowania dydaktycznego 165 Karta pracy A. Planowanie kierunkowe 166 Karta pracy B. Planowanie wynikowe 168 Karta pracy C. Planowanie metodyczne 170 Karta pracy D. Przygotowanie merytoryczne i organizacyjne 172 Test sprawdzający 175 Literatura 183