Prawo karne wykonawcze

Podręcznik w sposób usystematyzowany przedstawia najważniejsze zagadnienia prawa karnego wykonawczego w tym m.in. zagadnienia dotyczące postępowania wykonawczego oraz wpływ zobowiązań międzynarodowych na kształt krajowych rozwiązań w zakresie prawa karnego wykonawczego ze szczególnym podkreśleniem zasady humanitaryzmu. W opracowaniu zaprezentowano m.in.: • uczestników postępowania wykonawczego wraz z omówieniem ich pozycji w tym postępowaniu, • wyczerpujące informacje dotyczące wykonania poszczególnych kar, środków karnych, środków zabezpieczających oraz tymczasowego aresztowania, • praktyczne aspekty wykonywania orzeczonych przez sąd kar i środków, z objaśnieniem sytuacji wątpliwych oraz uwzględnieniem orzecznictwa Sądu Najwyższego, sądów powszechnych oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Autorami opracowania są pracownicy Zakładu Postępowania Karnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – mający bogate doświadczenie praktyczne, jako sędziowie i adwokaci. Książka jest przeznaczona dla studentów prawa i administracji. Będzie również cennym źródłem wiedzy dla adwokatów, radców prawnych, sędziów oraz prokuratorów

Spis treści

Wykaz skrótów 9 Wprowadzenie 11 Rozdział 1. Prawo karne wykonawcze. Wiadomości wstępne 13 1.1. Pojęcie prawa karnego wykonawczego 14 1.2. Prawo karne wykonawcze a prawo karne materialne 19 1.3. Prawo karne wykonawcze a prawo karne procesowe 20 1.4. Źródła prawa karnego wykonawczego w Polsce 22 Rozdział 2. Uniwersalne i europejskie standardy ochrony praw człowieka w obrębie prawa karnego wykonawczego 31 2.1. Uwagi ogólne 32 2.2. Uniwersalne standardy ochrony praw człowieka w obrębie prawa karnego wykonawczego 34 2.3. Europejskie standardy ochrony praw człowieka w obrębie prawa karnego wykonawczego 37 2.4. Międzynarodowe mechanizmy kontroli ochrony praw człowieka wobec osób pozbawionych wolności 38 2.5. Funkcjonowanie zasady humanizmu oraz humanitaryzmu wobec osób pozbawionych wolności prawomocnym orzeczeniem sądu 42 2.6. Zasada humanitaryzmu a kwestia detencji postpenalnej w świetle postanowień ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzającymi zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób 56 Rozdział 3. Charakterystyka postępowania wykonawczego 61 3.1. Pojęcie postępowania karnego wykonawczego 61 3.2. Zasady prawa karnego wykonawczego i zasady procesu karnego w postępowaniu karnym wykonawczym 66 3.3. Klasyfikacja i stabilność decyzji procesowych w postępowaniu karnym wykonawczym 73 3.4. Procesowe aspekty wykonywania kary i innych środków penalnych w stadium wykonawczym 77 Rozdział 4. Uczestnicy postępowania karnego wykonawczego i ich procesowa pozycja 81 4.1. Skazany jako strona postępowania karnego wykonawczego 81 4.1.1. Pojęcie skazanego 81 4.1.2. Procesowe prawa i obowiązki skazanego 82 4.1.3. Udział obrońcy w postępowaniu karnym wykonawczym 84 4.2. Organy postępowania wykonawczego i ich kompetencje 86 4.2.1. Organy sądowe 86 4.2.2. Organy funkcyjnie związane z sądem 87 4.3. Prokurator w postępowaniu wykonawczym 90 4.4. Rzecznik Praw Obywatelskich 93 4.5. Organy nadzoru penitencjarnego 94 Rozdział 5. Wykonywanie kary grzywny 97 5.1. Kara grzywny – informacje ogólne 97 5.2. Dobrowolne wykonanie kary grzywny 99 5.3. Zastępcze formy wykonania grzywny 100 5.3.1. Rodzaje zastępczego wykonania grzywny 100 5.3.2. Orzekanie w przedmiocie wykonania grzywny 100 5.3.3. Egzekucja grzywny 101 5.3.4. Forma zastępcza – praca społecznie użyteczna 102 5.3.5. Zastępcza kara pozbawienia wolności 103 5.3.6. Wstrzymanie wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności 105 5.4. Częściowe wykonanie kary grzywny 106 5.5. Rozłożenie grzywny na raty 107 5.6. Umorzenie kary grzywny 107 Rozdział 6. Wykonywanie kary ograniczenia wolności 109 6.1. Kara ograniczenia wolności – informacje ogólne 109 6.2. Cele wykonywania kary ograniczenia wolności 111 6.3. Miejsce i formy wykonywania kary ograniczenia wolności 112 6.3.1. Miejsce wykonywania kary ograniczenia wolności 112 6.3.2. Obowiązek świadczenia nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne 113 6.3.3. Potrącenie części wynagrodzenia uzyskiwanego przez skazanego 117 6.4. Zmiany w toku wykonywania kary ograniczenia wolności 119 6.5. Odroczenie i przerwa wykonania kary ograniczenia wolności 121 6.6. Kara zastępcza pozbawienia wolności 124 6.7. Uznanie kary ograniczenia wolności za wykonaną 125 Rozdział 7. Wykonywanie kary pozbawieniabwolności 127 7.1. Wykonywanie kary pozbawienia wolności – informacje ogólne 127 7.2. Zakłady karne – typy, rodzaje, organizacja 130 7.3. Zmiana przez skazanego zakładu karnego i systemu terapeutycznego 138 7.4. Wykonywanie kary i jej indywidualizacja 140 7.4.1. Skazani szczególnej kategorii 142 7.5. Prawa i obowiązki skazanego 148 7.5.1. Prawa skazanego 148 7.5.2. Obowiązki skazanego 154 7.6. Zatrudnianie skazanych 156 7.7. Edukacja skazanych w trakcie wykonywania kary 160 7.8. System nagród i kar dyscyplinarnych 162 7.9. Odroczenie i przerwa wykonania kary pozbawienia wolności 167 7.10. Warunkowe przedterminowe zwolnienie 170 7.11. Zwalnianie skazanych z zakładów karnych i warunki udzielania im pomocy 176 Rozdział 8. Wykonanie kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego 181 8.1. Wykonanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego – informacje ogólne 181 8.2. Techniczne aspekty wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego 183 8.3. Czynności podmiotów wykonujących dozór elektroniczny 186 8.3.1. Szczegółowe warunki wykonywania kar, środków karnych i środków zabezpieczających w systemie dozoru elektronicznego 186 8.3.2. Udział sądu i sądowego kuratora zawodowego w wykonywaniu kary w systemie dozoru elektronicznego 188 8.3.3. Czynności podmiotu prowadzącego centralę monitorowania i podmiotu dozorującego 190 8.4. Rozpoczęcie dozoru elektronicznego 193 8.5. Warunki i tryb orzekania o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego 194 8.6. Warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia kary pozbawienia wolności a system dozoru elektronicznego 199 8.7. Obowiązki i prawa skazanego związane z dozorem elektronicznym 200 8.8. Przerwa w odbywaniu kary pozbawienia wolności wykonywanej w systemie dozoru elektronicznego 203 Rozdział 9. Wykonywanie tymczasowego aresztowania 209 9.1. Tymczasowe aresztowanie – informacje ogólne 209 9.2. Przyjęcie do aresztu śledczego 211 9.3. Prawa i obowiązki tymczasowo aresztowanego 214 Rozdział 10. Wykonywanie środków karnych 217 Rozdział 11. Wykonywanie środków kompensacyjnych i przepadku 225 11.1. Uwagi ogólne 225 11.2. Poszczególne środki kompensacyjne podlegające wykonaniu 226 11.3. Wykonanie przepadku 229 Rozdział 12. Wykonywanie środków zabezpieczających 233 12.1. Orzeczenie środka zabezpieczającego 233 12.2. Wykonanie środka zabezpieczającego 235 Rozdział 13. Wykonywanie kar i środków karnych w ramach współpracy międzynarodowej 239 13.1. Istota i warunki współpracy 239 13.2. Wykonywanie kar i środków karnych w ramach współpracy państw członkowskich w UE 242 13.2.1. Model współpracy 242 13.2.2. Wykonywanie kar pozbawienia wolności 244 13.2.3. Wykonywanie kar pieniężnych 249 13.2.4. Wykonywanie przepadku 251 13.2.5. Orzeczenie związane z poddaniem sprawcy próbie 252 13.3. Wykonywanie kar i środków karnych w ramach współpracy z państwami spoza UE 255 Autorzy 257