System Prawa Pracy. TOM X. Międzynarodowe publiczne prawo pracy. Standardy europejskie

Tom X Systemu Prawa Pracy w sposób syntetyzujący prezentuje fundamentalne standardy normatywne prawodawstwa Rady Europy i Unii Europejskiej oraz dokonuje analizy w zakresie ich implementacji do polskiego systemu prawa pracy. Rozważania w nim zamieszczone zostały oparte na mechanizmach generalizacji cechujących się ogólnością wywodów, a zarazem ich wieloaspektowością. W książce omówiono m.in.: pojęcie, źródła, funkcje oraz genezę i ewolucję europejskiego prawa pracy. Autorzy tomu są uznanymi przedstawicielami nauki prawa pracy, reprezentującymi różne ośrodki naukowe z całego kraju i wyróżniającymi się znaczącym dorobkiem w zakresie opracowanych zagadnień. Publikacja przedstawia zasadnicze standardy europejskiego prawa pracy, w szczególności dotyczące: stanowienia prawa pracy w Unii Europejskiej, stosowania europejskiego prawa pracy, swobody przepływu pracowników, delegowania pracowników i ich migracji w ramach świadczenia usług, obowiązku informowania pracowników o warunkach umowy o pracę, przejścia przedsiębiorstwa, zakładu lub ich części, zasady równego traktowania i zakazu dyskryminacji, wynagradzania pracowników i czasu pracy, ochrony zatrudnienia kierowców w prawie unijnym, prawa do wypoczynku w prawie Unii Europejskiej, ochrony kobiet i rodzicielstwa, ochrony pracy młodocianych i dzieci oraz pracowników niepełnosprawnych, zwalniania pracowników, europejskiego zbiorowego prawa pracy. Adresaci: Książka jest przeznaczona zarówno dla przedstawicieli nauki prawa pracy, jak i praktyków, w tym sędziów, adwokatów i radców prawnych.

Spis treści

SŁOWO WSTĘPNE | str. 25 ROZDZIAŁ 1 Pojęcie europejskiego prawa pracy | str. 27 1.1. Prawo pracy Rady Europy i prawo pracy Unii Europejskiej | str. 27 1.2. Uwagi terminologiczne i próba definicji | str. 33 1.3. Charakter prawny aktów prawa europejskiego | str. 35 1.4. Hierarchia źródeł prawa europejskiego | str. 38 ROZDZIAŁ 2 Funkcje europejskiego prawa pracy | str. 41 2.1. Pojęcie funkcji prawa pracy i ich znaczenie dla analizy systemu normatywnego | str. 41 2.2. Systemowe usytuowanie europejskiego prawa pracy i jego funkcja integracyjna | str. 46 2.3. Ochronna funkcja europejskiego prawa pracy | str. 52 2.4. Funkcja organizacyjna europejskiego prawa pracy | str. 62 2.5. Funkcja rozdzielcza (dystrybutywna) europejskiego prawa pracy | str. 65 2.6. Funkcja wychowawcza | str. 66 ROZDZIAŁ 3 Geneza i ewolucja europejskiego prawa pracy | str. 68 3.1. Unia Europejska | str. 68 3.1.1. Uwagi wstępne | str. 68 3.1.2. Traktaty rzymskie | str. 69 3.1.3. Program akcji społecznej z 1972 r. | str. 74 3.1.4. Jednolity Akt Europejski | str. 75 3.1.5. Program Akcji Społecznej z 1989 r. | str. 78 3.1.6. Traktat z Maastricht i Porozumienie w sprawie polityki społecznej | str. 79 3.1.7. Traktat z Amsterdamu | str. 83 3.1.8. Traktat z Nicei i Karta praw podstawowych Unii Europejskiej | str. 86 3.1.9. Zielona Księga z 2006 r. oraz Odnowiona agenda społeczna z 2008 r. | str. 88 3.1.10. Traktat z Lizbony (w kontekście wystąpienia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej) | str. 89 3.2. Rada Europy | str. 90 3.2.1. Uwagi wstępne | str. 90 3.2.2. Kodyfikacja prawa pracy Rady Europy w ramach procesu kodyfikacji europejskiego prawa socjalnego | str. 91 ROZDZIAŁ 4 Źródła europejskiego prawa pracy | str. 97 4.1. Unia Europejska | str. 97 4.1.1. Wstęp | str. 97 4.1.2. Pierwotne prawo pracy Unii Europejskiej | str. 97 4.1.2.1. Uwagi wstępne | str. 97 4.1.2.2. Podstawowe swobody Unii Europejskiej | str. 98 4.1.2.3. Zakazy dyskryminacji | str. 103 4.1.2.4. Normy kompetencyjne będące podstawą stanowienia przepisów prawa pracy | str. 105 4.1.2.5. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej | str. 105 4.1.2.6. Wspólnotowa Karta Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników | str. 108 4.1.2.7. Ogólne zasady prawa | str. 110 4.1.3. Wtórne prawo pracy Unii Europejskiej | str. 111 4.1.4. Umowy międzynarodowe | str. 115 4.1.5. Umowy zbiorowe | str. 115 4.2. Rada Europy | str. 117 4.2.1. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności | str. 117 4.2.1.1. Uwagi wstępne | str. 117 4.2.1.2. Prawa socjalne związane z prawami pracowniczymi w postanowieniach Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności | str. 120 4.2.1.3. Prawa socjalne związane z prawami pracowniczymi w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka | str. 123 4.2.1.3.1. Zakaz niewolnictwa i pracy przymusowej | str. 123 4.2.1.3.2. Dostęp do zatrudnienia i awansu | str. 124 4.2.1.3.3. Prawo do słusznej płacy | str. 125 4.2.1.3.4. Poszanowanie życia prywatnego pracownika | str. 126 4.2.1.3.5. Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu | str. 127 4.2.1.3.6. Wolność stowarzyszania się | str. 128 4.2.2. Europejska Karta Społeczna | str. 129 4.2.2.1. System Europejskiej Karty Społecznej | str. 129 4.2.2.2. Kategorie praw chronionych w systemie Europejskiej Karty Społecznej | str. 132 4.2.2.3. Charakter i zakres zobowiązań państw-stron w systemie Europejskiej Karty Społecznej | str. 135 4.2.3. Inne źródła europejskiego prawa pracy w ramach Rady Europy | str. 139 4.2.3.1. Europejski Kodeks Zabezpieczenia Społecznego | str. 139 4.2.3.2. Inne konwencje Rady Europy o charakterze koordynacyjnym | str. 141 ROZDZIAŁ 5 Stanowienie prawa pracy w Unii Europejskiej | str. 145 5.1. Ogólne zagadnienia dotyczące kompetencji w zakresie stanowienia prawa, ze szczególnym uwzględnieniem prawa pracy | str. 145 5.2. Stanowienie europejskiego prawa pracy w ramach kształtowania polityki społecznej (art. 153 TFUE) | str. 148 5.2.1. Kompetencja w zakresie wspierania i uzupełniania działań państw członkowskich – uwagi wstępne | str. 148 5.2.2. Przedmiot kompetencji dotyczącej wspierania i uzupełniania działań państw członkowskich | str. 149 5.2.3. Podmioty kompetencji oraz środki | str. 152 5.2.4. Postępowanie w przedmiocie wykonania kompetencji | str. 153 5.2.5. Udział partnerów społecznych w wykonywaniu dyrektyw wydanych na podstawie kompetencji z art. 153 TFUE | str. 154 5.3. Udział partnerów społecznych w stanowieniu przepisów prawa pracy | str. 154 5.4. Pozostałe kompetencje w zakresie stanowienia europejskiego prawa pracy | str. 158 ROZDZIAŁ 6 Stosowanie europejskiego prawa pracy | str. 160 6.1. Stosowanie postanowień prawa Rady Europy | str. 160 6.1.1. Charakter prawny norm prawa pracy stanowionych w ramach systemu Rady Europy | str. 160 6.1.2. Europejski Komitet Praw Społecznych jako najważniejszy organ stosujący postanowienia Europejskiej Karty Społecznej i zrewidowanej Europejskiej Karty Społecznej | str. 161 6.2. Stosowanie prawa Unii Europejskiej | str. 167 6.2.1. Zasady stosowania prawa Unii Europejskiej | str. 167 6.2.2. Zasada pierwszeństwa stosowania prawa unijnego przed prawem państw członkowskich | str. 169 6.2.3. Zasada równości (zakazu dyskryminacji) | str. 170 6.2.4. Zasada proporcjonalności | str. 170 6.2.5. Zasada efektywności | str. 172 6.2.6. Zasada ochrony praw podstawowych | str. 173 6.2.7. Reguły interpretacyjne w toku stosowania przepisów prawa unijnego | str. 174 6.2.8. Trybunał Sprawiedliwości jako najważniejszy podmiot odpowiedzialny za stosowanie prawa Unii Europejskiej | str. 177 ROZDZIAŁ 7 Wolność pracy a prawo do pracy | str. 181 7.1. Uwagi wstępne | str. 181 7.2. Prawo Rady Europy | str. 186 7.2.1. Część I pkt 1 EKS | str. 186 7.2.2. Prawo do pracy z art. 1 EKS – uwagi wstępne | str. 187 7.2.3. Zobowiązanie do prowadzenia polityki zatrudnienia (art. 1 pkt 1 EKS) | str. 188 7.2.4. Prawo do zarabiania na życie przez pracę swobodnie wybraną (art. 1 pkt 2 EKS) | str. 189 7.2.4.1. Uwagi wstępne | str. 189 7.2.4.2. Zakaz dyskryminacji | str. 190 7.2.4.3. Zakaz pracy przymusowej lub obowiązkowej | str. 192 7.2.4.4. Zawieszenie i ograniczenie prawa do zarabiania na życie przez pracę swobodnie wybraną | str. 198 7.2.5. Prawo dostępu do bezpłatnych służb zatrudnienia (art. 1 pkt 3 EKS) | str. 199 7.2.6. Obowiązek zapewnienia lub popierania odpowiedniego poradnictwa zawodowego, szkolenia i readaptacji zawodowej (art. 1 pkt 4 EKS) | str. 201 7.3. Prawo Unii Europejskiej | str. 203 7.3.1. Wolność wyboru zawodu i prawo do podejmowania pracy (art. 15 ust. 1 KPP) | str. 203 7.3.2. Zakaz pracy przymusowej lub obowiązkowej | str. 214 7.3.3. Swoboda przepływu pracowników | str. 215 7.3.3.1. Swoboda przepływu pracowników (art. 45 ust. 1 TFUE) | str. 215 7.3.3.2. Swoboda poszukiwania zatrudnienia, wykonywania pracy, korzystania z prawa przedsiębiorczości oraz świadczenia usług w każdym państwie członkowskim (art. 15 ust. 2 KPP) | str. 216 7.3.4. Prawo obywateli państw trzecich do takich samych warunków pracy, z jakich korzystają obywatele Unii (art. 15 ust. 3 KPP) | str. 217 7.3.5. Prawo dostępu do pośrednictwa pracy (art. 29 KPP) | str. 219 7.3.6. Ochrona w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia z pracy (art. 30 KPP) | str. 222 ROZDZIAŁ 8 Swoboda przepływu pracowników | str. 227 8.1. Uwagi wstępne | str. 227 8.2. Prawo Rady Europy | str. 230 8.3. Prawo Unii Europejskiej | str. 237 8.3.1. Zakres podmiotowy swobody przepływu pracowników | str. 237 8.3.1.1. Pojęcie „pracownik” w rozumieniu art. 45 TFUE | str. 237 8.3.1.2. Członkowie rodziny | str. 240 8.3.1.3. Pracodawcy i agencje zatrudnienia | str. 242 8.3.2. Gwarancje swobody przepływu pracowników | str. 243 8.3.2.1. Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową | str. 243 8.3.2.2. Zakaz stosowania regulacji utrudniającej lub zniechęcającej obywateli Unii Europejskiej do skorzystania ze swobody przepływu pracowników | str. 250 8.3.2.3. Adresaci nakazu równego traktowania | str. 253 8.3.2.4. Zakaz dyskryminacji członków rodziny pracownika | str. 254 8.3.2.5. Środki ułatwiające korzystanie z praw przyznanych pracownikom w kontekście swobodnego przepływu pracowników | str. 256 8.3.3. Szczególne prawa dotyczące swobody przepływu pracowników (art. 45 ust. 3 TFUE) | str. 257 8.3.3.1. Prawo ubiegania się o rzeczywiście oferowane miejsca pracy | str. 257 8.3.3.2. Prawo swobodnego przemieszczania się po terytorium państw członkowskich w celu ubiegania się o rzeczywiście oferowane miejsca pracy oraz podjęcia pracy | str. 259 8.3.3.3. Prawo przebywania w jednym z państw członkowskich w celu podjęcia tam pracy | str. 261 8.3.3.4. Prawo pozostawania na terytorium państwa członkowskiego po ustaniu zatrudnienia | str. 263 8.3.3.5. Ograniczenia praw z art. 45 ust. 3 TFUE uzasadnione względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego i zdrowia publicznego | str. 267 8.3.4. Zatrudnienie w administracji publicznej | str. 271 8.3.5. Instrumenty prawne wspierające swobodę przepływu pracowników | str. 273 8.3.5.1. Europejska sieć EURES | str. 273 8.3.5.2. Uznawanie kwalifikacji zawodowych | str. 275 8.3.5.3. Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego | str. 278 8.4. Implementacja standardów europejskich do polskiego systemu prawa pracy | str. 279 ROZDZIAŁ 9 Delegowanie pracowników a migracja pracowników w ramach świadczenia usług | str. 281 9.1. Fundamentalne swobody związane z przemieszczaniem się osób (swobody osobowe) | str. 281 9.2. Delegowanie pracowników jako jedna z fundamentalnych swobód jednolitego rynku (pracownicy migrujący a pracownicy delegowani) | str. 282 9.3. Stan prawny | str. 285 9.3.1. Cel wydania dyrektywy 96/71/WE | str. 285 9.3.2. Dyrektywa 2014/67/UE | str. 287 9.4. Podstawa prawna uregulowania statusu pracowników delegowanych – dwa modele delegowania w oparciu o czynniki konkurencji | str. 289 9.5. Zakres i legalne definicje | str. 292 9.5.1. Pojęcie przedsiębiorstwa delegującego | str. 292 9.5.2. Wyłączenia | str. 292 9.5.3. Pojęcie pracownika delegowanego | str. 295 9.5.4. Rzeczywista więź stosunku pracy | str. 297 9.6. Konstrukcja prawna delegowania | str. 299 9.6.1. Podstawowe formy delegowania | str. 299 9.6.2. Przesłanki prawidłowego delegowania | str. 300 9.6.3. Dwa modele delegowania w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości | str. 302 9.7. Warunki zatrudnienia pracowników delegowanych | str. 307 9.7.1. Źródła regulacji warunków pracy oraz zastosowanie układów zbiorowych pracy do pracowników delegowanych | str. 307 9.7.2. Normy wymuszające swoje zastosowanie | str. 309 9.7.3. Środki kontroli i wzmacniające | str. 312 9.8. Implementacja | str. 315 ROZDZIAŁ 10 Obowiązek informowania pracowników o warunkach umowy o pracę (stosunku pracy) | str. 318 10.1. Prawo pierwotne | str. 318 10.2. Prawo wtórne – dyrektywa 91/533/EWG | str. 323 10.2.1. Zakres podmiotowy obowiązku informacyjnego i jego dopuszczalne ograniczenia | str. 323 10.2.2. Rodzaje informacji przekazywanych pracownikom podlegającym dyrektywie | str. 330 10.2.3. Sposób i termin realizacji obowiązku informacyjnego wynikającego z dyrektywy | str. 336 10.2.4. Skutki niedopełnienia lub niewłaściwego dopełnienia obowiązków wskazanych w dyrektywie | str. 339 10.2.5. Implementacja w prawie polskim | str. 346 ROZDZIAŁ 11 Nietypowe stosunki pracy | str. 353 11.1. Prawo pierwotne | str. 353 11.2. Prawo wtórne | str. 359 11.2.1. Umowa o pracę na czas określony – dyrektywa 99/70/WE | str. 359 11.2.1.1. Cel i zakres dyrektywy | str. 359 11.2.1.2. Zakaz dyskryminacji pracowników zatrudnionych na czas określony | str. 361 11.2.1.3. Zapobieganie nadużyciom w stosowaniu umów / stosunku pracy na czas określony | str. 366 11.2.1.4. Obowiązki informacyjne pracodawcy | str. 371 11.2.1.5. Wprowadzanie w życie porozumienia ramowego w państwach członkowskich | str. 372 11.2.1.6. Implementacja dyrektywy 99/70/WE do polskiego porządku prawnego | str. 374 11.2.2. Praca tymczasowa – dyrektywa 2008/104/WE | str. 377 11.2.2.1. Cel i zakres zastosowania dyrektywy | str. 377 11.2.2.2. Zatrudnienie i warunki pracy pracowników tymczasowych | str. 381 11.2.2.3. Zasada równego traktowania pracowników tymczasowych | str. 382 11.2.2.4. Dostęp do zatrudnienia, pomieszczeń pracowniczych i kształcenia zawodowego | str. 385 11.2.2.5. Reprezentacja pracowników tymczasowych i obowiązek informacyjny przedsiębiorstwa użytkownika wobec przedstawicieli pracowników | str. 387 11.2.2.6. Obowiązki państw członkowskich w związku z wdrożeniem dyrektywy do wewnętrznych porządków prawnych | str. 388 11.3. Implementacja dyrektywy 2008/104/WE do polskiego porządku prawnego | str. 389 ROZDZIAŁ 12 Przejście przedsiębiorstwa, zakładu lub ich części | str. 393 12.1. Cel i zakres regulacji prawnej przejścia przedsiębiorstwa lub zakładu | str. 393 12.2. Podmiotowy zakres stosowania dyrektywy 2001/23/WE | str. 397 12.3. Pojęcie przejścia przedsiębiorstwa, zakładu lub ich części | str. 403 12.3.1. Uwagi wstępne | str. 403 12.3.2. Przejście jako zdarzenie faktyczne | str. 404 12.3.3. Prawny element przejścia | str. 413 12.4. Automatyzm prawny skutków transferu | str. 419 12.5. Prawa i obowiązki objęte transferem | str. 424 12.5.1. Uwagi wstępne | str. 424 12.5.2. Warunki zatrudnienia wynikające z porozumień zbiorowych | str. 426 12.5.3. Zakres przedmiotowy praw i obowiązków objętych zasadą kontynuacji | str. 429 12.6. Dopuszczalność rozwiązania stosunku pracy i zmiany warunków zatrudnienia w związku z transferem | str. 433 12.7. Transfer w związku z postępowaniem upadłościowym | str. 437 12.8. Skutki prawne transferu w zbiorowych stosunkach pracy | str. 442 ROZDZIAŁ 13 Zasady równego traktowania i zakazu dyskryminacji | str. 450 13.1. Uwagi wstępne | str. 450 13.2. Zasady równego traktowania i zakazu dyskryminacji na gruncie regulacji prawnych Rady Europy | str. 450 13.3. Zasady równego traktowania i zakazu dyskryminacji w prawie Unii Europejskiej | str. 458 13.3.1. Uwagi wstępne | str. 458 13.3.2. Koncepcje zasady równości i niedyskryminacji na gruncie prawa Unii Europejskiej | str. 462 13.3.3. Formy dyskryminacji | str. 465 13.3.3.1. Wstęp | str. 465 13.3.3.2. Dyskryminacja bezpośrednia | str. 465 13.3.3.3. Dyskryminacja pośrednia | str. 468 13.3.3.4. Molestowanie | str. 472 13.3.4. Polecenie dyskryminacji | str. 473 13.4. Prawnie zabronione kryteria różnicowania | str. 473 13.5. Zakres podmiotowy zakazu dyskryminacji na gruncie prawa unijnego | str. 479 13.6. Zakres przedmiotowy zakazu dyskryminacji na gruncie prawa unijnego | str. 481 13.7. Zakaz dyskryminacji ze względu na wynagrodzenie na gruncie prawa unijnego | str. 484 13.8. Kontratypy zakazu dyskryminacji na gruncie prawa unijnego | str. 489 13.9. Racjonalne usprawnienia dla osób z niepełnosprawnościami | str. 497 13.10. Środki ochrony przed dyskryminacją na gruncie prawa unijnego | str. 498 13.11. Ocena implementacji postanowień antydyskryminacyjnych do prawa polskiego | str. 502 ROZDZIAŁ 14 Wynagradzanie pracowników | str. 505 14.1. Uwagi wstępne | str. 505 14.2. Prawo do wynagrodzenia za pracę w dokumentach normatywnych Rady Europy | str. 508 14.2.1. Postanowienia Europejskiej Karty Społecznej | str. 508 14.2.2. „Godziwy poziom życia” | str. 512 14.2.3. Miara godziwego poziomu życia | str. 513 14.2.4. „Godziwość” wynagrodzenia w prawie polskim | str. 516 14.2.5. Zwiększone wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych | str. 518 14.2.6. Prawo mężczyzn i kobiet do równego wynagrodzenia za pracę | str. 519 14.2.7. Potrącenie z wynagrodzenia za pracę | str. 521 14.3. Pozostałe konwencje Rady Europy | str. 522 14.4. Wynagrodzenie za pracę w przepisach Unii Europejskiej | str. 524 14.4.1. Uwagi wstępne | str. 524 14.4.2. Prawo do wynagrodzenia a swoboda przepływu pracowników | str. 525 14.4.2.1. Prawo traktatowe | str. 525 14.4.2.2. Prawo wtórne | str. 526 14.4.2.3. Pojęcie „minimalna stawka wynagrodzenia” w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości | str. 528 14.4.3. Prawo do równych zasad wynagradzania zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy | str. 532 14.4.4. Zasada równości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn | str. 534 14.4.4.1. Podstawa prawna zasady (prawo pierwotne) | str. 534 14.4.4.2. Definicja wynagrodzenia | str. 535 14.4.4.3. Praca jednakowa i praca takiej samej wartości | str. 539 14.4.4.4. Prawo do równego wynagrodzenia (prawo wtórne) | str. 544 14.5. Wspólnotowa Karta Podstawowych Praw Socjalnych Pracowników | str. 546 14.6. Prawo do wynagrodzenia w innych dokumentach Unii Europejskiej (zalecenia Komisji Europejskiej) | str. 548 ROZDZIAŁ 15 Czas pracy | str. 554 15.1. Uwagi wstępne | str. 554 15.2. Czas pracy w Europejskiej Karcie Społecznej | str. 555 15.3. Czas pracy w prawie pierwotnym Unii Europejskiej | str. 557 15.4. Czas pracy w prawie wtórnym Unii Europejskiej | str. 558 15.4.1. Rozwój regulacji europejskich z zakresu czasu pracy | str. 558 15.4.2. Zakres podmiotowy i przedmiotowy dyrektywy 2003/88/WE | str. 564 15.5. Pojęcie czasu pracy w prawie Unii Europejskiej | str. 569 15.6. Pojęcia związane z czasem pracy | str. 577 15.7. Okresy odpoczynku w prawie Unii Europejskiej | str. 578 15.8. Maksymalny wymiar czasu pracy w przepisach Unii Europejskiej | str. 581 15.9. Praca w porze nocnej | str. 585 15.10. Praca w niepełnym wymiarze czasu | str. 588 15.11. Szczególne regulacje czasu pracy | str. 590 15.11.1. Uwagi wstępne | str. 590 15.11.2. Czas pracy rybaków i marynarzy | str. 591 15.11.3. Czas pracy personelu lotniczego | str. 592 15.11.4. Czas pracy kierowców | str. 594 15.12. Podsumowanie | str. 598 ROZDZIAŁ 16 Ochrona zatrudnienia kierowców | str. 601 16.1. Uwagi wstępne | str. 601 16.2. Aspekty ogólnoteoretyczne zatrudnienia w sektorze transportu drogowego | str. 602 16.3. Prawna regulacja zatrudnienia kierowców w prawie unijnym – uwagi wstępne | str. 605 16.4. Czas pracy, przerwy i okresy odpoczynku kierowców w prawie unijnym | str. 607 16.4.1. Źródła regulacji czasu pracy, przerw i okresów odpoczynku kierowców w prawie unijnym | str. 607 16.4.2. Zakres regulacji rozporządzenia nr 561/2006 | str. 608 16.4.3. Odpoczynek dobowy i tygodniowy przysługujący kierowcom wykonującym przewozy pojazdami podlegającymi przepisom rozporządzenia nr 561/2006 | str. 613 16.4.4. Przerwy w prowadzeniu pojazdu przysługujące kierowcom wykonującym przewozy pojazdami podlegającymi przepisom rozporządzenia nr 561/2006 | str. 616 16.4.5. Dobowy i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu | str. 618 16.4.6. Zakres podmiotowy i przedmiotowy dyrektywy 2002/15/WE | str. 620 16.5. Zatrudnienie kierowców w sektorze transportu międzynarodowego a normy kolizyjne prawa prywatnego | str. 626 16.6. Zatrudnienie kierowców w sektorze transportu międzynarodowego a prawodawstwo w przedmiocie delegowania pracowników | str. 630 16.7. Podsumowanie | str. 634 ROZDZIAŁ 17 Prawo do wypoczynku | str. 636 17.1. Źródła prawa do wypoczynku w europejskim prawie pracy | str. 636 17.1.1. Akty prawne Unii Europejskiej i inne dokumenty dotyczące prawa do wypoczynku | str. 636 17.1.1.1. Prawo pierwotne i inne dokumenty | str. 636 17.1.1.2. Prawo wtórne | str. 637 17.1.2. Znaczenie prawodawstwa Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz Europejskiej Karty Socjalnej Rady Europy dla rozwoju i określenia treści prawa do wypoczynku w regulacjach unijnych | str. 643 17.1.3. Wpływ europejskiego prawa pracy na krajowe porządki prawne w obszarze prawa do wypoczynku – rola dyrektyw dotyczących prawa do wypoczynku | str. 646 17.2. Cele i zasady europejskiego prawa pracy w zakresie regulacji prawa do wypoczynku | str. 649 17.3. Prawo do wypoczynku w europejskim prawie pracy – istota i pojęcie | str. 657 17.3.1. Ujęcie negatywne – normatywne | str. 657 17.3.2. Ujęcie pozytywne – doktrynalne | str. 660 17.3.3. Czas pracy a okres odpoczynku – problem dychotomii pojęć | str. 661 17.4. Uprawnienia związane z realizacją prawa do wypoczynku w europejskim prawie pracy | str. 663 17.4.1. Zakres podmiotowy i przedmiotowy regulacji zawartej w dyrektywie 2003/88/WE | str. 663 17.4.2. Przerwa na odpoczynek | str. 666 17.4.3. Minimalny dobowy odpoczynek | str. 669 17.4.4. Minimalny tygodniowy okres odpoczynku | str. 671 17.4.5. Coroczny płatny urlop wypoczynkowy | str. 672 17.4.6. Odstępstwa i wyjątki od stosowania minimalnych gwarancji w zakresie prawa do wypoczynku | str. 679 ROZDZIAŁ 18 Ochrona kobiet i rodzicielstwa | str. 684 18.1. Uwagi wstępne | str. 684 18.2. Europejska Karta Społeczna | str. 685 18.3. Dyrektywy Unii Europejskiej | str. 688 18.3.1. Uwagi wstępne | str. 688 18.3.2. Dyrektywa 92/85/EWG | str. 688 18.3.3. Dyrektywa 2010/18/UE | str. 701 18.3.4. Dyrektywa 2006/54/WE | str. 709 18.4. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 33 ust. 2) | str. 712 18.5. Regulacje polskie | str. 714 ROZDZIAŁ 19 Ochrona pracy młodocianych i dzieci | str. 723 19.1. Praca ludzi młodych w Europie | str. 723 19.2. Prawo dzieci i młodocianych do ochrony według art. 7 EKS/ZEKS | str. 725 19.2.1. Uwagi wstępne | str. 725 19.2.2. Minimalny wiek dopuszczenia do pracy | str. 727 19.2.3. Realizacja prawa do nauki | str. 730 19.2.4. Czas pracy pracowników młodocianych | str. 732 19.2.5. Prawo do godziwego wynagrodzenia | str. 733 19.2.6. Prawo do urlopu wypoczynkowego | str. 735 19.2.7. Badania lekarskie | str. 735 19.2.8. Ochrona przed zagrożeniami fizycznymi i moralnymi | str. 736 19.3. Dyrektywa 94/33/WE | str. 737 19.3.1. Uwagi wstępne | str. 737 19.3.2. Ratio legis dyrektywy | str. 739 19.3.3. Zakres podmiotowy | str. 740 19.3.4. Zakres przedmiotowy | str. 741 19.3.5. Podsumowanie | str. 746 19.4. Zakaz pracy dzieci i ochrona młodocianych w pracy na podstawie art. 32 KPP | str. 748 19.4.1. Uwagi wstępne | str. 748 19.4.2. Zakres przedmiotowy | str. 749 19.4.3. Podsumowanie | str. 750 ROZDZIAŁ 20 Ochrona pracowników niepełnosprawnych | str. 752 20.1. Uwagi wstępne | str. 752 20.2. Ogólna charakterystyka aktów prawa unijnego dotyczących ochrony osób niepełnosprawnych | str. 753 20.2.1. Prawo pierwotne | str. 753 20.2.2. Prawo wtórne | str. 761 20.3. Wybrane kwestie szczegółowe dotyczące ochrony pracowników niepełnosprawnych | str. 775 20.3.1. Definicja niepełnosprawności | str. 775 20.3.2. Ochrona pracowników niepełnosprawnych przed dyskryminacją | str. 780 20.3.3. Prawo do pracy osób niepełnosprawnych | str. 784 20.3.4. Środki służące wyrównywaniu szans zatrudniania osób niepełnosprawnych | str. 786 20.4. Podsumowanie | str. 790 ROZDZIAŁ 21 Ochrona roszczeń pracowników w razie niewypłacalności pracodawcy | str. 793 21.1. Cele i zakres ochrony roszczeń pracowników w razie niewypłacalności pracodawcy | str. 793 21.2. Niewypłacalność pracodawcy | str. 797 21.3. Zasięg podmiotowy ochrony roszczeń | str. 804 21.4. Zakres przedmiotowy ochrony roszczeń | str. 808 21.4.1. Rodzaje roszczeń chronionych | str. 808 21.4.2. Ograniczenia ochrony roszczeń | str. 810 21.4.2.1. Uwagi wstępne | str. 810 21.4.2.2. Ograniczenia temporalne | str. 811 21.4.2.3. Ograniczenia co do wysokości wypłacanych świadczeń | str. 814 21.4.3. Świadczenia z tytułu zabezpieczenia społecznego | str. 816 21.4.4. Wyłączenia przewidziane w art. 12 dyrektywy 2008/94/WE | str. 819 21.5. Ustrój instytucji gwarancyjnej oraz jej właściwość w sprawach transgranicznych stosunków pracy | str. 822 ROZDZIAŁ 22 Zwolnienia pracowników | str. 827 22.1. Uwagi wstępne | str. 827 22.2. Europejska Karta Społeczna i zrewidowana Europejska Karta Społeczna | str. 829 22.3. Ochrona trwałości stosunku pracy w prawie Unii Europejskiej | str. 834 22.3.1. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej | str. 834 22.3.1.1. Uwagi wstępne | str. 834 22.3.1.2. Zakres podmiotowy i przedmiotowy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej | str. 835 22.3.1.3. Protokół nr 30 w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej | str. 836 22.3.2. Pojęcie zwolnienia grupowego | str. 838 22.3.3. Zakres podmiotowy zwolnień grupowych | str. 842 22.3.4. Informacja i konsultacja pracowników | str. 847 22.3.5. Procedura zwolnień grupowych | str. 850 ROZDZIAŁ 23 Bezpieczeństwo i higiena pracy | str. 853 23.1. Prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w świetle Europejskich Kart Społecznych Rady Europy | str. 853 23.1.1. Uwagi wstępne | str. 853 23.1.2. Ustanowienie przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy | str. 855 23.1.3. Zapewnienie środków kontroli stosowania przepisów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy | str. 858 23.1.4. Konsultacje z organizacjami pracodawców i pracowników | str. 861 23.1.5. Stworzenie spójnej polityki krajowej w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy | str. 862 23.1.6. Popieranie rozwoju służb medycyny pracy | str. 863 23.2. Bezpieczeństwo i higiena pracy w prawie Unii Europejskiej | str. 864 23.2.1. Źródła prawa pierwotnego – ewolucja przepisów | str. 864 23.2.2. Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (art. 153) | str. 866 23.2.3. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 31 ust. 1) | str. 874 23.3. Źródła prawa wtórnego | str. 880 23.3.1. Dyrektywa 89/391/EWG | str. 880 23.3.1.1. Uwagi wstępne | str. 880 23.3.1.2. Zakres stosowania dyrektywy 89/391/EWG | str. 884 23.3.1.3. Obowiązki pracodawcy | str. 886 23.3.1.3.1. Generalny obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników | str. 886 23.3.1.3.2. Ogólne obowiązki pracodawcy | str. 890 23.3.1.3.3. Obowiązek wyznaczenia osób lub służb do pełnienia zadań w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy | str. 894 23.3.1.3.4. Obowiązki dotyczące udzielania pierwszej pomocy, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników | str. 898 23.3.1.3.5. Obowiązki informacyjne | str. 900 23.3.1.3.6. Obowiązki dotyczące konsultacji i partycypacji pracowniczej | str. 902 23.3.1.3.7. Obowiązek zapewnienia szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy | str. 905 23.3.1.4. Obowiązki pracownika | str. 907 23.3.1.5. Obowiązki państwa | str. 909 23.3.1.6 Dyrektywy szczegółowe do dyrektywy 89/391/EWG | str. 910 23.3.2. Inne źródła prawa wtórnego | str. 914 ROZDZIAŁ 24 Szkolenia zawodowe | str. 918 24.1. Uwagi wstępne | str. 918 24.2. Polityka Rady Europy | str. 920 24.3. Standardy Unii Europejskiej | str. 924 24.4. Podsumowanie | str. 937 ROZDZIAŁ 25 Europejskie zbiorowe prawo pracy | str. 939 25.1. System europejskiego zbiorowego prawa pracy | str. 939 25.1.1. Wybrane koncepcje teoretyczne | str. 939 25.1.2. Charakterystyka źródeł prawa | str. 950 25.1.3. Rozwój europejskiego dialogu społecznego | str. 956 25.2. Prawo do zrzeszania się | str. 970 25.3. Prawo do rokowań zbiorowych | str. 984 25.3.1. Prawo unijne | str. 984 25.3.2. Prawo Rady Europy | str. 998 25.4. Prawo do strajku | str. 1007 25.4.1. Prawo wspólnotowe | str. 1007 25.4.2. Rada Europy | str. 1018 25.4.2.1. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności | str. 1018 25.4.2.2. Europejska Karta Społeczna | str. 1028 25.5. Prawo do informacji i konsultacji | str. 1042 25.5.1. Unijne ramy prawne | str. 1042 25.5.2. Europejskie rady zakładowe | str. 1058 25.5.2.1. Sposób regulacji | str. 1058 25.5.2.2. Problem autonomii woli stron | str. 1067 25.5.2.3. Problem sankcji | str. 1075 25.5.3. Rada zakładowa spółki europejskiej | str. 1081 25.5.4. Europejskie spółdzielnie pracy | str. 1093 ROZDZIAŁ 26 Europejska polityka zatrudnienia a współpraca między publicznymi służbami zatrudnienia państw członkowskich | str. 1098 26.1. Uwagi wstępne | str. 1098 26.2. Prawo Rady Europy – Europejska Karta Społeczna | str. 1100 26.3. Prawo Unii Europejskiej | str. 1101 26.3.1. Polityka zatrudnienia a kompetencje Unii | str. 1101 26.3.2. Koordynowanie polityk zatrudnienia i wytyczne dla polityk zatrudnienia | str. 1104 26.3.2.1. Otwarta metoda koordynacji a polityki zatrudnienia państw członkowskich | str. 1104 26.3.2.2. Procedura opracowywania wytycznych dla polityk zatrudnienia oraz analizy ich realizacji | str. 1105 26.3.2.3. Problematyka związania państw członkowskich wytycznymi dla polityk zatrudnienia | str. 1106 26.3.2.4. Wytyczne dla polityk zatrudnienia na rok 2019 | str. 1108 26.3.3. Skoordynowana strategia dla zatrudnienia | str. 1113 26.3.4. Wysoki poziom zatrudnienia | str. 1117 26.3.5. Środki zachęcające | str. 1118 26.3.6. Komitet ds. Zatrudnienia | str. 1123 WYKAZ SKRÓTÓW | str. 1125 BIBLIOGRAFIA | str. 1133 ORZECZNICTWO | str. 1177 INDEKS RZECZOWY | str. 1215