Zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych jako instytucja prawa podatkowego

Autor przedstawia wskazówki pomocne przy rozwiązywaniu problemów związanych z aktualnym uregulowaniem zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych, a także stara się odpowiedzieć m.in. na następujące pytania: na ile obowiązujący system zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych jest adekwatny do ustanowionych reguł zwrotu podatku? czy reguły podstaw zwrotu są klarowne i odpowiadają istniejącym warunkom obrotu? jakie jest podejście podmiotów stosujących unormowania z zakresu zwrotu PCC? Adresaci: Książka przeznaczona jest dla pełnomocników podatników, płatników (notariuszy), a także urzędników organów podatkowych (urzędów skarbowych oraz podatkowych organów gminnych). Będzie również cennym źródłem wiedzy dla sędziów sądów administracyjnych i doradców podatkowych. Zainteresuje także przedstawicieli nauki oraz studentów prawa i finansów.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 11 Wstęp | str. 15 Rozdział I Zwrot podatku jako instytucja prawa podatkowego | str. 31 1. Uwagi ogólne | str. 31 2. Definicja zwrotu podatku | str. 32 3. Zwrot podatku a roszczenia podatkowe | str. 34 4. Funkcje zwrotu podatku | str. 35 5. Rozumienie zwrotu podatku w Ordynacji podatkowej oraz w innych przepisach prawa podatkowego | str. 41 5.1. Uwagi wprowadzające | str. 41 5.2. Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do zwrotu podatku lub innej daniny publicznej | str. 45 5.3. Formy zwrotu podatku lub innej daniny publicznej przewidziane w innych przepisach prawa podatkowego (z wyłączeniem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 47 5.3.1. Podatek od towarów i usług | str. 47 5.3.2. Podatek akcyzowy | str. 54 5.3.3. Podatek od środków transportowych | str. 66 5.3.4. Opłata skarbowa | str. 71 6. Wnioski | str. 77 Rozdział II Ogólna charakterystyka instytucji zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 81 1. Uwagi ogólne | str. 81 2. Rozumienie terminów cywilistycznych użytych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 82 3. Przypadki zwrotu podatku | str. 95 4. Charakter katalogu przesłanek zwrotu podatku | str. 98 5. Wnioski | str. 99 Rozdział III Nadpłata a zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 101 1. Uwagi ogólne | str. 101 2. Instytucja nadpłaty w ujęciu Ordynacji podatkowej | str. 102 3. Rozróżnienie instytucji nadpłaty oraz jej zwrotu w rozumieniu Ordynacji podatkowej od instytucji zwrotu podatku uregulowanej w ustawie podatkowej | str. 107 4. Przykłady wystąpienia nadpłaty podatku | str. 109 4.1. Czynności cywilnoprawne dotknięte sankcją nieważności bezwzględnej | str. 109 4.2. Niewłaściwa implementacja prawa unijnego do polskiej ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 125 4.2.1. Skutki przystąpienia Polski do Unii Europejskiej dla legislacji dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych jako podatku pośredniego od gromadzenia kapitału | str. 125 4.2.2. Orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości wydane w sprawach polskich podmiotów w trybie prejudycjalnym dotyczących implementacji przez Polskę dyrektyw dotyczących podatków pośrednich od gromadzenia kapitału | str. 129 4.2.3. Zwrot i oprocentowanie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych powstałej w wyniku orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości | str. 143 5. Wnioski | str. 147 Rozdział IV Zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku czynności względnie nieważnych (wzruszalnych) | str. 149 1. Uwagi ogólne | str. 149 2. Przesłanki dopuszczalności zwrotu podatku w przypadku spełnienia przesłanki nieważności względnej | str. 150 3. Niedopuszczalność zwrotu podatku w razie niespełnienia przesłanki nieważności względnej | str. 152 4. Wnioski | str. 163 Rozdział V Zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku niespełnienia się warunku zawieszającego | str. 165 1. Uwagi ogólne | str. 165 2. Warunek i jego rodzaje w ujęciu prawa cywilnego | str. 166 3. Niespełnienie się warunku zawieszającego jako podstawa zwrotu podatku | str. 168 4. Wnioski | str. 173 Rozdział VI Zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku czynności związanych z rejestracją spółki i kapitału zakładowego | str. 175 1. Uwagi ogólne | str. 175 2. Opodatkowanie umowy spółki i jej zmiany | str. 176 3. Zwrot podatku w przypadku niezarejestrowania spółki lub zarejestrowania wysokości kapitału zakładowego spółki kapitałowej w kwocie niższej niż określona w umowie spółki | str. 181 4. Zwrot podatku w przypadku niezarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego spółki lub zarejestrowania w wysokości niższej niż określona w uchwale | str. 185 5. Sytuacje dotyczące rejestracji spółek i podwyższenia kapitału zakładowego nieobjęte zwrotem podatku | str. 187 6. Wnioski | str. 190 Rozdział VII Zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku niedokonania wpisu hipoteki do księgi wieczystej | str. 193 1. Uwagi ogólne | str. 193 2. Instytucja hipoteki i opodatkowanie jej wpisu do księgi wieczystej | str. 194 3. Niedokonanie konstytutywnego wpisu hipoteki do księgi wieczystej jako podstawa do zwrotu podatku | str. 199 4. Sytuacje dotyczące hipoteki nieobjęte zwrotem podatku | str. 206 5. Wnioski | str. 206 Rozdział VIII Postępowanie w sprawie zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych | str. 209 1. Uwagi ogólne | str. 209 2. Zapłata i pobór podatku | str. 210 2.1. Obowiązki podatnika w zakresie złożenia deklaracji w sprawie podatku oraz obliczenia i wpłaty podatku | str. 210 2.2. Notariusze jako płatnicy podatku od czynności dokonywanych w formie aktu notarialnego | str. 214 2.3. Obowiązki notariuszy jako płatników podatku | str. 222 3. Wszczęcie postępowania i forma zakończenia postępowania w sprawie zwrotu podatku | str. 234 4. Właściwość rzeczowa i miejscowa organu w sprawie zwrotu podatku | str. 235 4.1. Właściwość rzeczowa | str. 237 4.2. Właściwość miejscowa | str. 246 5. Wnioski | str. 263 Rozdział IX Sposób zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych i problematyka jego oprocentowania | str. 265 1. Uwagi ogólne | str. 265 2. Wpływy z podatku jako źródła dochodów własnych gmin | str. 265 3. Kryteria ustalania właściwości miejscowej gmin uprawnionych do uzyskania podatku | str. 266 4. Skutki finansowe dokonanych zwrotów podatku dla gmin | str. 267 5. Termin wypłaty zwracanej kwoty podatku | str. 267 6. Oprocentowanie zwrotu podatku | str. 270 6.1. Kontrowersje dotyczące oprocentowania zwrotu podatku | str. 270 6.2. Regulacja dotycząca oprocentowania zwrotu podatku w Ordynacji podatkowej | str. 271 6.3. Stanowisko negujące możliwość oprocentowania zwrotu podatku | str. 272 6.4. Stanowisko przewidujące oprocentowanie zwrotu podatku | str. 274 6.5. Stanowisko przewidujące oprocentowanie zwrotu podatku na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego | str. 275 6.6. Regulacja dotycząca oprocentowania zwrotu podatku w projekcie nowej Ordynacji podatkowej | str. 277 6.7. Zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej o nadpłacie w drodze analogii legis do oprocentowania zwrotu podatku | str. 279 7. Wnioski | str. 284 Podsumowanie | str. 287 Bibliografia | str. 301 Wykaz aktów prawnych | str. 323 Wykaz orzecznictwa | str. 329 Indeks rzeczowy | str. 337