Finansowanie ochrony zdrowia. Wybrane zagadnienia

Jadwiga Suchecka profesor zwyczajny doktor habilitowany nauk prawnych, kierownik Katedry Ekonometrii Przestrzennej na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego, wieloletni kierownik Katedry Ekonometrii i Statystyki Wydziału Zarzadzania Politechniki Częstochowskiej oraz kierownik Zakładu Finansowania Ochrony Zdrowia w Katedrze Polityki Ochrony Zdrowia na Wydziale Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Głównym nurtem jej zainteresowań są zastosowania metod statystycznych i ekonometrycznych w ochronie zdrowia, ekonomii i finansach; autorka licznych publikacji i ekspertyz z tego zakresu. Publikacja omawia problematykę ekonomii ochrony zdrowia, jak również problemy ściśle związane z organizacją i zarządzaniem w sektorze zdrowia. Obejmuje m.in. zagadnienia dotyczące: - reform współczesnych systemów zdrowia, - gromadzenia danych w ramach Narodowych Rachunków Zdrowia, - wprowadzenia nowych rozwiązań w zakresie finansowania i zarządzania ograniczonymi zasobami podmiotów medycznych. Szczególnej analizie zostały poddane sposoby tworzenia funduszy publicznych przeznaczonych na ochronę zdrowia pochodzących z budżetu państwa, funduszy powszechnych ubezpieczeń zdrowotnych oraz pozyskiwanych ze środków prywatnych. W publikacji zwrócono także uwagę na trudne problemy gospodarowania zasobami placówek medycznych w sytuacji ograniczenia środków finansowych. Omówiono szczegółowo zagadnienia związane z wprowadzeniem do systemu płatności modelu DRG (Diagnostic Related Groups) i wzorowanego na nim polskiego modelu Jednorodnych Grup Pacjentów. W zakończeniu tych rozważań zaprezentowano możliwości zastosowania teoretycznego modelu decyzyjnego do określenia ryzyka poniesienia strat z tytułu dłuższego pobytu pacjenta w szpitalu, niż długość hospitalizacji ustalona dla każdego DRG. Książka przeznaczona jest w szczególności dla decydentów w zakresie polityki: finansowej, ekonomicznej, społecznej, zdrowotnej, a także menedżerów ochrony zdrowia oraz studentów kierunków ekonomicznych, zarządzania, nauk o zdrowiu, polityki społecznej i finansów publicznych.

Spis treści

Wykaz skrótów 11 Wprowadzenie (Jadwiga Suchecka) 13 Wprowadzenie do wydania drugiego (Jadwiga Suchecka) 21 Rozdział 1 Transformacja współczesnych systemów zdrowotnych w wybranych krajach (Adam Depta) 27 1.1. Charakterystyka i reformy ubezpieczeniowego modelu ochrony zdrowia 28 1.1.1. Niemcy 30 1.1.2. Belgia 33 1.1.3. Francja 34 1.1.4. Holandia 35 1.2. Charakterystyka i reformy budżetowego modelu ochrony zdrowia 37 1.2.1. Wielka Brytania 38 1.2.2. Szwecja 40 1.2.3. Hiszpania 44 1.3. System zdrowotny USA jako przykład rezydualnego modelu ochrony zdrowia 46 1.4. Charakterystyka i reformy scentralizowanego modelu Siemaszki 49 1.4.1. Litwa 50 1.4.2. Węgry 51 1.4.3. Czechy (transformacja systemu Siemaszki) 52 1.4.4. System ochrony zdrowia w Polsce 53 1.5. Zakończenie 58 Rozdział 2 Wydatki publiczne na ochronę zdrowia w ujęciu narodowych rachunków zdrowia (Agnieszka Strzelecka) 62 2.1. Wprowadzenie 62 2.2. Metodologia Systemu Rachunków Zdrowia według Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) 63 2.2.1. Cele i zasady Systemu Rachunków Zdrowia 64 2.2.2. Międzynarodowa Klasyfikacja dla Rachunków Zdrowia (ICHA) 66 2.2.2.1. Klasyfikacja Funkcjonalna Ochrony Zdrowia (ICHA-HC) 66 2.2.2.2. Klasyfikacja Dostawców Dóbr i Usług Zdrowotnych (ICHA-HP) 68 2.2.2.3. Klasyfikacja Źródeł Finansowania Ochrony Zdrowia (ICHA-HF) 69 2.3. System Rachunków Zdrowia w Polsce 70 2.3.1. Instytucje rządowe i samorządowe (z wyłączeniem funduszy ubezpieczeń społecznych) 71 2.3.2. Fundusze ubezpieczeń społecznych: powszechne ubezpieczenia zdrowotne 72 2.3.3. Fundusze zabezpieczenia społecznego: pozostałe ubezpieczenia społeczne 72 2.3.4. Ubezpieczenia prywatne 73 2.3.5. Wydatki gospodarstw domowych na ochronę zdrowia 74 2.3.6. Wydatki instytucji non-profit działających na rzecz gospodarstw domowych 74 2.3.7. Podmioty gospodarcze 75 2.3.8. Zagranica 75 2.4. Wydatki na ochronę zdrowia w Polsce w 2010 i 2011 roku 76 2.5. Zakończenie 83 Rozdział 3 Makroekonomiczne uwarunkowania wydatków publicznych na ochronę zdrowia (Agnieszka Strzelecka) 85 3.1. Wprowadzenie 85 3.2. Czynniki makroekonomiczne wpływające na wydatki publiczne na ochronę zdrowia 87 3.3. Wydatki publiczne na ochronę zdrowia w wybranych krajach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (lata 2005-2012) 95 3.4. Eksploracja wydatków publicznych na ochronę zdrowia 109 3.5. Zakończenie 111 Rozdział 4 Finansowanie prywatne ochrony zdrowia w Polsce (Zofia Skrzypczak) 112 4.1. Finansowanie prywatne ochrony zdrowia w krajach europejskich 112 4.2. Wydatki prywatne na ochronę zdrowia w Polsce według Narodowego Rachunku Zdrowia (National Health Accounts) 117 4.3. Wydatki polskich gospodarstw domowych na ochronę zdrowia - ujęcie mikro- i makroekonomiczne 123 4.4. Propozycja wykorzystania rachunków narodowych jako źródła informacji o wydatkach gospodarstw domowych na ochronę zdrowia 130 4.5. Podsumowanie 132 Rozdział 5 Skłonność do płacenia za świadczenia zdrowotne (willingness-to-pay) (Maciej Jewczak) 133 5.1. Wstęp 133 5.2. Geneza gotowości do płacenia 135 5.3. Polityka cenowa podejścia do WTP 137 5.4. Koncepcje podejścia do WTP 143 5.4.1. Mechanizm ceny maksymalnej 143 5.4.2. Mechanizm ceny granicznej 144 5.5. Techniki pomiaru skłonności do płacenia 148 5.6. Wykorzystanie podstawowych technik WTP w opiece zdrowotnej - próba aplikacji 154 5.7. Załącznik metodologiczny 160 Rozdział 6 Partnerstwo publiczno-prywatne w ochronie zdrowia (Jadwiga Suchecka, Zofia Skrzypczak) 168 6.1. Wprowadzenie 168 6.2. Istota partnerstwa publiczno-prywatnego 170 6.3. Legislacja dotycząca partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce 177 6.4. Partnerstwo publiczno-prywatne w sektorze ochrony zdrowia 182 6.5. Przykłady zastosowania partnerstwa publiczno-prywatnego w ochronie zdrowia na świecie 188 6.5.1. Prywatyzacja ambulatoryjnych usług dializoterapii - Rumunia 191 6.5.2. Lepsze IT dla lepszego zdrowia ("bIT4health" - Niemcy) 192 6.6. Podsumowanie 193 Rozdział 7 Przydział uprawnień kontrolnych podmiotom współpracującym w ramach umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym (Jadwiga Suchecka) 196 7.1. Wprowadzenie 196 7.2. Alokacja uprawnień kontrolnych w ramach umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym (aspekt teoretyczny) 201 7.3. Praktyczne zastosowanie teorii podziału uprawnień kontrolnych na przykładzie przemysłu farmaceutycznego w Chinach 208 7.3.1. Hipotezy i założenia modelu teoretycznego 208 7.3.2. Wyniki badań empirycznych - przemysł farmaceutyczny w Chinach 215 Rozdział 8 Outsourcing - metoda pozyskiwania wewnętrznych źródeł finansowania (Hanna Lewandowska) 220 8.1. Wstęp 220 8.2. Rodzaje kapitałów w finansowaniu rozwoju przedsiębiorstw 221 8.3. Metody pozyskiwania wewnętrznych źródeł finansowania 225 8.4. Outsourcing jako metoda pozyskiwania wewnętrznych źródeł finansowania. Studia przypadków 235 8.5. Podsumowanie 240 Rozdział 9 Koszyk świadczeń gwarantowanych (Maciej Jewczak) 242 9.1. Uwagi wstępne 242 9.2. Czym jest koszyk świadczeń gwarantowanych? 247 9.3. Koszyk świadczeń gwarantowanych a katalog świadczeń 248 9.4. Rodzaje i modele koszyka świadczeń gwarantowanych 249 9.5. Metody ewaluacyjne stosowane w ekonomice zdrowia 253 9.5.1. Podział i charakterystyka 253 9.5.2. Metody ewaluacyjne - przykładowe zastosowanie 255 9.6. Koncepcje koszyka świadczeń gwarantowanych w Polsce i na świecie 258 9.7. Katalogi świadczeń usług 262 9.7.1. Katalogi usług opieki leczniczej (HC.1) 262 9.7.1.1. Opieka szpitalna 262 9.7.1.2. Opieka ambulatoryjna 266 9.7.2. Usługi rehabilitacyjne (HC.2) 270 9.7.3. Usługi długoterminowej opieki pielęgniarskiej (HC.3) 270 9.7.4. Usługi pomocnicze opieki zdrowotnej (HC.4) 271 9.7.5. Towary medyczne w opiece ambulatoryjnej (HC.5) 272 9.7.5.1. Farmaceutyki i środki medyczne nietrwałego użytku 272 9.7.5.2. Terapeutyczne i inne urządzenia medyczne trwałego użytku 273 9.7.6. Zapobieganie i publiczna służba zdrowia (HC.6) 273 Rozdział 10 Jednorodne grupy diagnostyczne narzędziem finansowania świadczeń zdrowotnych w wybranych krajach UE - analiza porównawcza (Konstanty Owczarek, Jadwiga Suchecka) 277 10.1. Wprowadzenie 277 10.2. Charakterystyka i proces wyodrębniania jednorodnych grup pacjentów 279 10.3. System DRG w wybranych krajach UE 284 10.3.1. Organizacja i polityka ochrony zdrowia 286 10.3.2. Instytucje decydujące o wdrożeniu systemu DRG 291 10.3.3. Przyczyny wdrożenia systemu DRG 292 10.3.4. Czas wdrażania systemu DRG 294 10.3.5. Finansowanie szpitali przed wprowadzeniem systemu DRG 296 10.3.6. Cele wprowadzenia systemu DRG 297 10.3.7. Okres przejściowy między starym systemem finansowania a DRG 298 10.3.8. Podstawy finansowe i różnice pomiędzy lokalnymi wariantami wdrożonego systemu DRG 299 10.3.9. Zakres stosowania systemu DRG w szpitalach 300 10.3.10. Rodzaj stosowanego systemu DRG oraz przyczyny jego wyboru 301 10.3.11. Efekty wdrożenia systemu DRG 302 10.4. Optymalny podział ryzyka między szpitalem a ubezpieczycielem 305 10.4.1. Odchylenie standardowe LOS i optymalny próg 312 10.5. Zakończenie 316 Bibliografia 319 Akty prawne 331 Indeks rzeczowy 333 O Autorach 339